Yangın Eğitimi
Yangın eğitimi; çalışanların işyerindeki yangın tehlikelerini tanımasını, yangının meydana gelmesini önleyecek tedbirleri öğrenmesini ve acil durumda güvenli hareket edebilmesini amaçlayan teorik ve uygulamalı eğitimdir. Eğitim yalnızca yangın söndürme cihazının nasıl kullanılacağını anlatmaz. Alarmın verilmesi, enerji kaynaklarının güvenli şekilde kesilmesi, olayın ilgili birimlere bildirilmesi, çalışanların tahliyesi, toplanma alanında sayım yapılması ve profesyonel müdahale ekiplerinin yönlendirilmesi gibi birbirini tamamlayan aşamaları kapsar.
Yangın riski yalnızca üretim tesisleri, depolar ve kimyasal maddelerin kullanıldığı işyerleriyle sınırlı değildir. Elektrik tesisatları, ısı kaynakları, mutfak ekipmanları, yanıcı malzemeler, uygunsuz depolama, sigara kullanımı, bakım faaliyetleri ve sıcak çalışma işlemleri ofislerden atölyelere kadar farklı işyerlerinde yangına neden olabilir. Bu nedenle eğitim içeriği standart bir sunumdan oluşmamalı; işyerinin risk değerlendirmesi, kullanılan maddeler, bina özellikleri, çalışan sayısı ve faaliyetleri dikkate alınarak hazırlanmalıdır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işveren; çalışma ortamını, kullanılan maddeleri, iş ekipmanlarını ve çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirmek, yangınla mücadele için gerekli düzenlemeleri yapmak ve uygun donanıma sahip çalışanları görevlendirmekle yükümlüdür. İşyerlerinde oluşturulan söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinde görev alan çalışanların yapacakları faaliyetler konusunda özel olarak eğitilmesi gerekir.
Tardu OSGB tarafından hazırlanan yangın eğitimi programı öncesinde işletmenin faaliyet alanı, mevcut yangın yükü, yanıcı ve parlayıcı maddeler, elektrik ve ısı kaynakları, depolama koşulları, yangın algılama sistemleri, söndürme ekipmanları, acil çıkışlar ve toplanma alanları değerlendirilir. Eğitimin kapsamı, çalışanların görevleri ile yangın anında üstlenecekleri sorumluluklara göre şekillendirilir.
Eğitimde yanma ve yangının oluşum koşulları, yangına neden olabilecek tehlikeler, yangının yayılma biçimleri, önleyici tedbirler ve farklı yangın türlerine uygun söndürme yöntemleri açıklanır. Çalışanlara yangın söndürme cihazlarının konumları, cihaz üzerindeki göstergelerin kontrolü, güvenli yaklaşma mesafesi, doğru müdahale yönü ve kullanım sonrasında izlenecek süreçler anlatılır. Uygun olmayan söndürücü seçiminin veya kontrolsüz müdahalenin yangını büyütebileceği özellikle vurgulanır.
Uygulamalı bölümde katılımcıların kontrollü eğitim düzeneğinde yangın söndürme cihazını tanıması ve doğru kullanım aşamalarını eğitmen gözetiminde uygulaması sağlanabilir. Katılımcıların cihazı yalnızca uzaktan izlemesi yerine emniyet pimini açma, hortumu yönlendirme, güvenli konum alma ve söndürme maddesini kontrollü biçimde uygulama becerilerini kazanması hedeflenir. Uygulama alanı, çevre ve katılımcı güvenliği sağlanmadan canlı alevli çalışma yapılmamalıdır.
Yangına müdahalede ilk öncelik çalışanın kendi güvenliğidir. Yangın hızla büyümüşse, yoğun duman oluşmuşsa, patlama veya kimyasal yayılım tehlikesi bulunuyorsa çalışanların müdahale etmek yerine alarm vermesi, güvenli tahliye güzergâhını kullanması ve profesyonel ekipleri bilgilendirmesi gerekir. Eğitim sırasında hangi durumlarda ilk müdahale yapılabileceği ve hangi durumlarda alanın derhâl terk edilmesi gerektiği işyerine özel senaryolarla açıklanır.
İşyerindeki yangınla mücadele organizasyonunun çalışan sayısına ve tehlike sınıfına uygun şekilde kurulması gerekir. Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için az tehlikeli işyerlerinde her 50 çalışana kadar, tehlikeli işyerlerinde her 40 çalışana kadar, çok tehlikeli işyerlerinde ise her 30 çalışana kadar uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışan görevlendirilir. On kişiden az çalışanı bulunan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma görevlerinin tamamı için özel eğitimli en az bir destek elemanı görevlendirilmesi yeterlidir.
Yangın eğitimi, acil durum tatbikatıyla desteklenmelidir. Eğitim çalışanlara gerekli bilgi ve becerileri kazandırırken tatbikat, işyerindeki alarm, müdahale, iletişim ve tahliye düzeninin gerçek koşullara ne kadar hazır olduğunu gösterir. Maden işyerlerine ilişkin özel hükümler saklı kalmak üzere diğer işyerlerinde acil durum tatbikatı en geç yılda bir gerçekleştirilmelidir. Tatbikatın tarihi, görülen eksiklikler ve yapılacak iyileştirmeler kayıt altına alınmalı; sonuçlara göre acil durum planı gözden geçirilmelidir.
Tahliye sırasında çalışanların en yakın güvenli çıkışı kullanması, asansörlere yönelmemesi, belirlenen toplanma alanına ulaşması ve yetkili kişiler tarafından sayım yapılması gerekir. Kaçış yolları, yangın ekipmanları, ilk yardım malzemeleri, elektrik ve gaz kesim noktaları ile özel risk taşıyan alanların tahliye planlarında açık biçimde gösterilmesi, acil durum yönetimini kolaylaştırır.
Yangın eğitiminin sonunda katılım ve değerlendirme kayıtları hazırlanır. Eğitim sırasında tespit edilen eksik söndürme cihazları, kapalı kaçış yolları, görünmeyen yönlendirmeler, çalışmayan alarm sistemleri veya yetersiz ekip organizasyonu işverene raporlanabilir. Böylece eğitim yalnızca çalışanların bilgilendirildiği bir faaliyet olarak kalmaz; işyerindeki yangın güvenliği uygulamalarının geliştirilmesine de katkı sağlar.
Tardu OSGB, Kadıköy ve İstanbul Anadolu Yakası’ndaki işletmeler için yangın risklerinin değerlendirilmesi, çalışan ve ekip eğitimlerinin planlanması, uygulamalı söndürme çalışmaları, tahliye organizasyonu ve tatbikat raporlaması süreçlerini işletmenin ihtiyaçlarına göre düzenler. Amaç yalnızca yangın söndürme cihazını kullanabilen çalışanlar yetiştirmek değil; yangını önleme, doğru bildirim, güvenli tahliye ve koordineli müdahale konusunda hazırlıklı bir işyeri organizasyonu oluşturmaktır.
Yangın Eğitimi Nedir?
Yangın eğitimi, çalışanların işyerinde yangına neden olabilecek tehlikeleri tanımasını, önleyici tedbirleri öğrenmesini ve acil durumda doğru hareket etmesini sağlayan eğitimdir. Programda yangının fark edilmesi, alarm verilmesi, ilk müdahale, söndürme ekipmanlarının kullanımı, tahliye ve toplanma alanı uygulamaları birlikte ele alınır.
Yangın Eğitimini Kimler Almalıdır?
İşyerindeki bütün çalışanların yangın alarmını, acil çıkışları, kaçış yollarını, toplanma alanını ve acil durumda takip etmeleri gereken temel kuralları bilmesi gerekir. Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinde görevlendirilen destek elemanlarına ise üstlenecekleri faaliyetlere uygun daha kapsamlı ve uygulamalı eğitim verilmelidir.
Yangın Eğitiminin İçeriği Nasıl Belirlenir?
Eğitim içeriği işyerinin faaliyet konusu, kullanılan maddeler, üretim yöntemi, bina yapısı, yangın yükü, çalışan sayısı ve mevcut acil durum planı değerlendirilerek hazırlanır. Bir ofis, restoran, depo, laboratuvar veya kimyasal üretim tesisindeki yangın senaryoları aynı olmadığı için eğitim örnekleri ve uygulama yöntemleri işyerine özel belirlenmelidir.
Eğitimde Hangi Konular Anlatılır?
Eğitimde yangının oluşumu ve yayılması, yangına neden olabilecek tehlikeler, önleyici tedbirler, yangın algılama ve alarm sistemleri, söndürme ekipmanları, güvenli müdahale koşulları, acil durum iletişimi, tahliye yolları, toplanma alanları ve ekiplerin görevleri açıklanır. İçerik, işletmenin risklerine göre kimyasal yangınları, sıcak çalışma, gaz kaçağı veya elektrik kaynaklı tehlikelerle genişletilebilir.
Uygulamalı Yangın Eğitimi Nasıl Yapılır?
Uygulamalı eğitimde çalışanlara yangın söndürme cihazının güvenli şekilde taşınması, emniyet mekanizmasının açılması, hortumun yönlendirilmesi ve söndürme maddesinin doğru noktaya uygulanması gösterilir. Uygulama kontrollü eğitim alanında, çevre güvenliği sağlanarak ve uygun koruyucu tedbirler alınarak gerçekleştirilmelidir.
Yangına Her Durumda Müdahale Edilmeli midir?
Yangına yalnızca olay başlangıç aşamasındaysa, güvenli kaçış yolu açıksa, uygun söndürme ekipmanı bulunuyorsa ve müdahale eden kişi kendisini tehlikeye atmıyorsa ilk müdahale yapılmalıdır. Yoğun duman, hızla yayılan alev, patlama ihtimali veya tehlikeli kimyasal bulunması durumunda öncelik alarm verilmesi, güvenli tahliye ve profesyonel ekiplerin bilgilendirilmesidir.
İşyerinde Kaç Yangın Destek Elemanı Bulunmalıdır?
Söndürme ekibi için az tehlikeli işyerlerinde her 50 çalışana kadar bir, tehlikeli işyerlerinde her 40 çalışana kadar bir, çok tehlikeli işyerlerinde her 30 çalışana kadar bir özel eğitimli destek elemanı görevlendirilir. Çalışan sayısı arttıkça aynı oranlar doğrultusunda ekip sayısı artırılmalı ve vardiya düzeni dikkate alınmalıdır.
Yangın Eğitimi ile Tatbikat Aynı Şey midir?
Yangın eğitimi, çalışanların bilgi ve uygulama becerisi kazanmasını sağlar. Tatbikat ise alarm, haberleşme, tahliye, ekiplerin müdahalesi ve toplanma alanındaki sayım sürecinin işyerinde birlikte test edilmesidir. Eğitim ve tatbikat birbirini tamamlar; biri diğerinin yerine geçmez.
Yangın Tatbikatı Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Maden işyerlerine ilişkin özel düzenlemeler dışında işyerlerinde acil durum tatbikatının en geç yılda bir yapılması gerekir. Tatbikatta tespit edilen gecikmeler, iletişim sorunları, yanlış tahliye davranışları ve ekipman eksiklikleri kayıt altına alınmalı; gerekli düzeltici faaliyetler planlanmalıdır.
Yangın Eğitimini Kimler Verebilir?
Yangınla mücadele, söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinde görevlendirilen çalışanlara verilecek özel eğitimler; ilgili yangın mevzuatı saklı kalmak üzere işyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya gerekli şartlarda işveren tarafından verilebilir. Eğitmenin uygulama tecrübesi ve işyerindeki yangın risklerine hâkim olması önemlidir.
Eğitim Sonrasında Belgelendirme Yapılır mı?
Eğitime katılan çalışanların adı, eğitimin tarihi, süresi, konusu, uygulama yöntemi ve eğitici bilgileri kayıt altına alınmalıdır. Eğitim sonunda bilgi veya uygulama değerlendirmesi yapılabilir ve katılım belgesi düzenlenebilir. Destek elemanı listeleri ile görev dağılımlarının güncel tutulması, acil durumda yetki ve sorumlulukların karışmasını önler.
Hizmet Kapsamımız
- İşyerinin yangın risklerinin ön değerlendirmesi
- İşletmeye özel yangın senaryolarının belirlenmesi
- Yangının oluşumu ve yayılma prensipleri
- Yangın tesisatı ve havalandırma kontrolleri
- Yanıcı ve parlayıcı maddelerin güvenli kullanımı
- Yangın algılama ve alarm sistemleri
- Yangın söndürme cihazlarının tanıtılması
- Uygun söndürücü seçiminin açıklanması
- Söndürme cihazı kullanım uygulaması
- Yangına güvenli yaklaşma yöntemleri
- Alarm ve acil durum bildirim süreci
- Söndürme ekibinin görevleri
- Kurtarma ve koruma ekipleriyle koordinasyon
- Acil çıkış ve kaçış yollarının kullanımı
- Toplanma alanı ve çalışan sayımı
- Elektrik ve gaz kesim noktalarının tanıtılması
- Yoğun duman bulunan alanlarda güvenli davranış
- Kimyasal ve patlama risklerinde hareket yöntemi
- Uygulamalı yangın söndürme eğitimi
- Tahliye tatbikatının planlanması
- Yangın tatbikatının gerçekleştirilmesi
- Tatbikat gözlem ve değerlendirme çalışmaları
- Eksikliklerin raporlanması
- Düzeltici ve önleyici faaliyetlerin belirlenmesi
- Acil durum ekip listelerinin güncellenmesi
- Çalışanların görev ve sorumluluklarının açıklanması
- Eğitim katılım kayıtlarının hazırlanması
- Yangın güvenliği dokümantasyon desteği
