İşe Giriş Muayenesi
İşe giriş muayenesi; çalışanın sağlık durumunun, görevlendirileceği işin niteliği ve çalışma ortamında karşılaşabileceği sağlık riskleri dikkate alınarak işyeri hekimi tarafından değerlendirilmesidir. Muayenenin temel amacı yalnızca çalışanın genel sağlık durumunu incelemek değil, yapacağı işin gerektirdiği fiziksel ve zihinsel koşullarla çalışanın sağlık durumunun uyumlu olup olmadığını belirlemektir.
Çalışanların herhangi bir sağlık değerlendirmesi yapılmadan işe başlatılması, hem çalışan hem de işletme açısından önemli riskler oluşturabilir. Gürültülü ortamda görev yapacak bir çalışanın işitme durumu, tozlu ortamda çalışacak personelin solunum sistemi, yüksekte çalışacak kişinin denge ve görme fonksiyonları veya gece vardiyasında görev yapacak çalışanın sağlık koşulları işe başlamadan önce değerlendirilmelidir. Bu sayede mevcut sağlık sorunlarının yapılan iş nedeniyle ağırlaşması ve çalışanın kendisiyle birlikte çevresindeki kişileri tehlikeye düşürmesi önlenmeye çalışılır.
İşe giriş muayenesinde çalışanın kişisel sağlık bilgileri, mesleki geçmişi, daha önce yaptığı işler, maruz kaldığı tehlikeler, geçirdiği iş kazaları, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve çalışma hayatını etkileyebilecek diğer sağlık durumları değerlendirilir. Ardından işyeri hekimi tarafından fiziksel muayene gerçekleştirilir. Muayene ve tetkik sonuçları, işyerinde yapılan risk değerlendirmesi ve çalışanın görevlendirileceği iş birlikte ele alınarak işe uygunluk değerlendirmesi yapılır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanların işe giriş sağlık muayeneleri yapılmadan işe başlatılmaması gerekir. Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacak kişiler, yapacakları işe uygun olduklarını gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz. Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak muayene ve tetkiklerin maliyeti işveren tarafından karşılanır ve çalışana yansıtılamaz.
İşe giriş muayenesinin kapsamı her çalışan için aynı değildir. Yapılacak tetkikler; çalışanın görevi, yaşı, kişisel sağlık özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı, çalışma ortamındaki maruziyetler ve risk değerlendirmesi sonuçları dikkate alınarak işyeri hekimi tarafından belirlenir. Bu nedenle her çalışana standart ve değişmez bir tetkik paketi uygulanması yerine, işe ve riske özel bir sağlık değerlendirmesi yapılmalıdır.
İşyeri hekimi gerekli gördüğünde akciğer görüntülemesi, odyometri, solunum fonksiyon testi, göz fonksiyonları değerlendirmesi, elektrokardiyografi, kan ve idrar analizleri veya işe özgü diğer tetkikleri isteyebilir. Bu testler tek başına işe uygunluk raporu yerine geçmez. Tetkik sonuçları; çalışanın muayene bulguları, sağlık öyküsü ve yapacağı işin riskleriyle birlikte işyeri hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Tardu OSGB bünyesindeki sabit hizmet laboratuvarı; röntgen görüntüleme, işitme testi, solunum fonksiyon testi, göz fonksiyonları ölçümü, EKG çekimi, numune alma ve farklı laboratuvar analizlerinin aynı merkezde planlanabilmesine imkân verir. Muayene ile gerekli tetkiklerin koordineli şekilde gerçekleştirilmesi, çalışanların farklı sağlık kuruluşları arasında zaman kaybetmeden işe giriş süreçlerini tamamlamalarına yardımcı olur.
Tıbbi tetkikler tamamlandıktan sonra sonuçlar işyeri hekimi tarafından incelenir. Çalışanın sağlık durumu ve yapacağı işin koşulları değerlendirilerek işe giriş ve periyodik muayene formu düzenlenir. Çalışanın doğrudan işe uygun olduğu belirtilebileceği gibi belirli koruyucu önlemlerle, çalışma kısıtlamalarıyla veya ek uzman değerlendirmesi sonrasında çalışması da önerilebilir. İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu’nu düzenleme yetkisi işyeri hekimine aittir.
İşe giriş muayenesi sırasında çalışana yapılacak muayene ve tetkikler hakkında bilgi verilmeli ve çalışanın rızası alınmalıdır. Elde edilen sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri niteliğindedir ve gizlilik esaslarına uygun biçimde korunmalıdır. İşverene çalışanın ayrıntılı tıbbi bilgileri yerine, çalışanın yapacağı işe uygunluğu ve işyerinde alınması gereken koruyucu önlemler hakkında gerekli bilgiler sunulur.
Tardu OSGB, Kadıköy ve İstanbul Anadolu Yakası’ndaki işletmelere sunduğu işe giriş muayenesi hizmetiyle işyeri hekimi değerlendirmesini, gerekli işe giriş tetkiklerini ve raporlama sürecini koordineli biçimde yürütür. Amaç yalnızca bir sağlık raporu düzenlemek değil, çalışanın sağlık durumuna uygun bir işte güvenli şekilde görevlendirilmesine ve işe bağlı sağlık risklerinin başlangıç aşamasında kontrol altına alınmasına katkı sağlamaktır.
İşe Giriş Muayenesi Nedir?
İşe giriş muayenesi, çalışanın sağlık durumunun görevlendirileceği işe uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan iş sağlığı değerlendirmesidir. Çalışanın yalnızca genel sağlık durumu değil; yapacağı iş, kullanacağı ekipmanlar, çalışma ortamı, vardiya düzeni ve maruz kalabileceği tehlikeler de dikkate alınır. Muayene sonucunda çalışanın sağlık durumunun görevlendirileceği iş nedeniyle olumsuz etkilenip etkilenmeyeceği ve çalışanın işi güvenli şekilde yerine getirip getiremeyeceği değerlendirilir. Böylece işe bağlı sağlık sorunlarının ve meslek hastalıklarının önlenmesine yönelik ilk adım atılmış olur.
İşe Giriş Muayenesi Neden Önemlidir?
Her işin çalışandan beklediği fiziksel, duyusal ve zihinsel yeterlilikler farklıdır. Ağır yük kaldırma, yüksekte çalışma, gece vardiyası, kimyasal maddelerle çalışma, yoğun gürültü veya toz maruziyeti gibi koşullar belirli sağlık sorunları bulunan çalışanlar açısından ilave risk oluşturabilir. İşe giriş muayenesi sayesinde çalışanın sağlık durumu işe başlamadan önce değerlendirilir. Gerekli durumlarda ek koruyucu önlemler planlanabilir, çalışma koşulları düzenlenebilir veya çalışan sağlık durumuna daha uygun başka bir görev için değerlendirilebilir.
İşe Giriş Muayenesini Kim Yapar?
İşe giriş muayenesi ve çalışanın yapacağı işe uygunluğuna ilişkin değerlendirme işyeri hekimi tarafından gerçekleştirilir. İşyeri hekimi; çalışanın sağlık ve mesleki öyküsünü alır, fiziksel muayenesini yapar, gerekli tetkikleri belirler ve sonuçları değerlendirir. Diğer sağlık personeli, çalışanın sağlık ve çalışma öyküsünün alınması ve muayene sürecinin hazırlanması gibi konularda işyeri hekimine yardımcı olabilir. Ancak nihai işe uygunluk kanaati ve Ek-2 İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu işyeri hekimi tarafından düzenlenir.
Muayene Sürecinde Hangi Bilgiler Değerlendirilir?
İşe giriş muayenesinde genel olarak şu bilgiler incelenir: Çalışanın kişisel ve iletişim bilgileri Görevlendirileceği bölüm ve yapacağı iş Daha önce çalıştığı işler Önceki mesleki maruziyetleri Geçirdiği iş kazaları Bilinen meslek hastalıkları veya şüpheli durumlar Kronik hastalıkları Geçirdiği ameliyatlar Düzenli kullandığı ilaçlar Alerjiler Sigara ve benzeri alışkanlıklar Çalışma hayatını etkileyebilecek sağlık sorunları İşyerinin risk değerlendirmesi sonuçları Bu bilgiler, fiziksel muayene ve gerekli tetkik sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
İşe Giriş Muayenesinde Hangi Tetkikler Yapılabilir?
Çalışanın yapacağı işe ve maruz kalacağı risklere göre işyeri hekimi tarafından farklı tetkikler istenebilir. Bunlar arasında: Akciğer grafisi Odyometri ve işitme testi Solunum fonksiyon testi Göz ve görme fonksiyonları değerlendirmesi Renk körlüğü testi Elektrokardiyografi Tam kan sayımı Kan şekeri ve biyokimyasal analizler İdrar analizi Bulaşıcı hastalıklara yönelik tetkikler Kimyasal ve ağır metal maruziyet testleri İşe özel ilave sağlık değerlendirmeleri yer alabilir. Her çalışanın bütün testleri yaptırması gerekmez. Tetkiklerin kapsamına, çalışanın yapacağı iş ve işyerindeki sağlık riskleri doğrultusunda işyeri hekimi karar verir.
Tetkikler Tek Başına Sağlık Raporu Yerine Geçer mi?
Laboratuvar, görüntüleme ve fonksiyon testleri işe giriş muayenesini destekleyen tıbbi verilerdir. Akciğer grafisi, odyometri, solunum fonksiyon testi veya kan analizi sonucunun bulunması tek başına çalışanın işe uygun olduğunu göstermez. Sonuçların çalışanın sağlık öyküsü, fiziksel muayenesi, görevlendirileceği iş ve işyerindeki risklerle birlikte işyeri hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekir. İşe uygunluk konusunda nihai tıbbi değerlendirme işyeri hekimi tarafından yapılır.
EK-2 İşe Giriş Muayene Formu Nedir?
Ek-2 İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu, çalışanın sağlık ve mesleki öyküsünün, fiziksel muayene bulgularının, gerekli tetkiklerinin ve işe uygunluk sonucunun kayıt altına alındığı belgedir. Formda işyeri ve çalışan bilgileri, çalışanın yaptığı veya yapacağı iş, mesleki öz geçmişi, sağlık öyküsü, muayene bulguları, laboratuvar sonuçları ve işyeri hekiminin kanaati bulunur. Belgenin eksiksiz şekilde düzenlenmesi ve işyeri hekimi tarafından onaylanması gerekir.
Sağlık Raporu Olmadan İşe Başlanabilir mi?
Çalışanların işe giriş sağlık muayeneleri tamamlanmadan işe başlatılmaması gerekir. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta bulunan işlerde çalışacak kişiler, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan görevlendirilemez. Sağlık raporu yalnızca kişinin genel olarak sağlıklı olduğunu değil, belirli bir işi sağlık ve güvenlik yönünden yapmaya uygun olduğunu göstermelidir. Bu nedenle rapor, çalışanın görev tanımı ve işyerindeki riskler bilinerek hazırlanmalıdır.
İşe Giriş Muayenesi Ne Kadar Sürer?
Muayenenin tamamlanma süresi, çalışanın yapacağı işe ve işyeri hekiminin istediği tetkiklere göre değişir. Yalnızca temel muayene gerektiren bir çalışanla röntgen, odyometri, solunum testi ve laboratuvar analizleri gereken bir çalışanın süreci aynı olmayabilir. Tıbbi tetkiklerin aynı merkezde gerçekleştirilebilmesi, farklı sağlık kuruluşlarına yönlendirme ihtiyacını azaltarak sürecin daha düzenli ilerlemesine katkı sağlar. Ancak raporun düzenlenme zamanı tetkik sonuçlarına, hekim değerlendirmesine ve gerekirse istenecek uzman görüşlerine bağlıdır.
İşe Uygunluk Sonucu Nasıl Belirlenir?
İşyeri hekimi değerlendirme sonucunda çalışanın: Yapacağı işe uygun olduğunu, Belirli koşullar veya koruyucu önlemlerle çalışabileceğini, Belirli görevlerden uzak tutulması gerektiğini, Ek tetkik veya uzman hekim değerlendirmesine ihtiyaç duyduğunu belirtebilir. Değerlendirme, çalışanın sağlık durumuyla görevin riskleri arasında kurulan tıbbi ilişkiye dayanır. Bir iş için uygun bulunmayan çalışan, sağlık özelliklerine daha uygun farklı bir görevde çalışabilir.
Çalışanın Sağlık Bilgileri İşverenle Paylaşılır mı?
şe giriş muayenesinde elde edilen ayrıntılı sağlık bilgileri gizli tutulur. İşverenin çalışanın teşhislerine, kullandığı ilaçlara veya ayrıntılı tıbbi geçmişine sınırsız erişimi bulunmaz. İşverene esas olarak çalışanın işe uygunluk durumu ve işyerinde alınması gereken koruyucu önlemler bildirilir. Sağlık kayıtlarının yetkisiz kişilerle paylaşılmaması ve güvenli biçimde saklanması gerekir.
İşe Giriş Muayenesinin Ücretini Kim Karşılar?
Sağlık gözetimi kapsamında gerçekleştirilen işe giriş muayenesi, gerekli tetkikler ve bunlardan kaynaklanan ek maliyetler işveren tarafından karşılanır. Bu giderler çalışanın ücretinden kesilemez ve çalışana yansıtılamaz.
İşe Giriş Muayenesi Hizmet Kapsamımız
- Çalışanın yapacağı işin ve görev tanımının incelenmesi
- İşyeri risk değerlendirmesi sonuçlarının değerlendirilmesi
- Çalışanın mesleki öz geçmişinin alınması
- Önceki işyeri maruziyetlerinin incelenmesi
- Kişisel ve ailesel sağlık öyküsünün değerlendirilmesi
- Geçirilmiş iş kazalarının sorgulanması
- Kronik hastalıkların ve kullanılan ilaçların değerlendirilmesi
- İşyeri hekimi tarafından fiziksel muayene yapılması
- İşe uygun tıbbi tetkiklerin belirlenmesi
- Akciğer görüntüleme hizmetleri
- Odyometri ve işitme testi
- Solunum fonksiyon testi
- Göz fonksiyonları ve görme değerlendirmesi
- Renk körlüğü testi
- Elektrokardiyografi çekimi
- Kan ve idrar numunesi alınması
- Biyokimyasal laboratuvar analizleri
- İşe özel ilave tetkiklerin planlanması
- Tetkik sonuçlarının işyeri hekimi tarafından değerlendirilmesi
- Çalışanın işe uygunluk durumunun belirlenmesi
- Gerekli çalışma kısıtlamalarının belirtilmesi
- Koruyucu sağlık önerilerinin oluşturulması
- Gerekli durumlarda uzman hekime yönlendirme
- Ek-2 İşe Giriş/Periyodik Muayene Formunun düzenlenmesi
- Çalışan sağlık kayıtlarının oluşturulması
- Sağlık bilgilerinin gizliliğinin korunması
- İşverenin sağlık gözetimi süreci hakkında bilgilendirilmesi
- Periyodik sağlık gözetimi planının oluşturulması
