İşyeri Hemşiresi (DSP)
İşyeri hemşiresi ve diğer sağlık personeli hizmeti; çalışanların sağlık gözetimi süreçlerinin yürütülmesi, iş sağlığı kayıtlarının düzenlenmesi, işyeri hijyeninin izlenmesi, ilk yardım organizasyonunun desteklenmesi ve çalışanların sağlık eğitimlerinin planlanması amacıyla sunulan profesyonel bir iş sağlığı hizmetidir. Diğer sağlık personeli, çalışmalarını işyeri hekimiyle koordineli şekilde yürütür ve işletmedeki koruyucu sağlık uygulamalarının düzenli biçimde devam etmesine katkı sağlar.
Mevzuatta kullanılan temel kavram **“diğer sağlık personeli”**dir. İşyeri hemşiresi ise bu hizmeti verebilecek sağlık meslek gruplarından biridir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belgelendirilmiş hemşireler, sağlık memurları, acil tıp teknisyenleri ve çevre sağlığı teknisyenleri ile Bakanlık tarafından verilen işyeri hemşireliği belgesine sahip kişiler, gerekli şartları karşılamaları hâlinde diğer sağlık personeli olarak görevlendirilebilir.
Diğer sağlık personelinin temel görevi, işyeri hekiminin yürüttüğü iş sağlığı ve sağlık gözetimi çalışmalarına destek olmaktır. Bu görev yalnızca çalışanların muayene öncesi bilgilerini almak veya dosyalama yapmakla sınırlı değildir. İş sağlığı faaliyetlerinin planlanması, izlenmesi, kayıt altına alınması, çalışanlarla iletişim kurulması ve sağlık hizmetlerinin işyerinde düzenli biçimde uygulanması da hizmetin önemli bölümlerini oluşturur.
Tardu OSGB tarafından sunulan işyeri hemşiresi ve DSP hizmeti, işletmenin çalışan sayısı, tehlike sınıfı, faaliyet alanı, vardiya düzeni ve sağlık gözetimi ihtiyaçları değerlendirilerek planlanır. İşyerinde kullanılan kimyasallar, üretim yöntemleri, fiziksel maruziyetler, geçmiş iş kazaları, sağlık kayıtları ve özel takip gerektiren çalışan grupları incelenerek hizmetin öncelikleri belirlenir.
İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri öncesinde çalışanların sağlık ve çalışma öykülerinin alınması, gerekli formların hazırlanması ve mevcut sağlık kayıtlarının düzenlenmesi süreçlerinde işyeri hekimine destek sağlanır. Çalışanın daha önce yaptığı işler, mesleki maruziyetleri, geçirdiği iş kazaları, kronik hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve çalışma hayatını etkileyebilecek sağlık durumları kayıt altına alınabilir. Nihai tıbbi muayene, tetkik değerlendirmesi ve işe uygunluk kararı ise işyeri hekimi tarafından gerçekleştirilir.
Diğer sağlık personeli, çalışanların işe giriş ve periyodik muayene süreçlerini takip ederek muayene zamanlarının planlanmasına, eksik sağlık kayıtlarının belirlenmesine ve gerekli tetkik sonuçlarının dosyalanmasına yardımcı olur. Böylece sağlık gözetimi sürecinin yalnızca muayene günlerinde yürütülen bir işlem olarak kalmaması, yıl boyunca takip edilen düzenli bir sisteme dönüşmesi sağlanır.
İşyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının izlenmesi de diğer sağlık personelinin görev alanlarından biridir. Yemekhaneler, dinlenme alanları, soyunma odaları, duşlar, tuvaletler, içme suyu noktaları ve ortak kullanım alanları sağlık ve hijyen koşulları açısından takip edilebilir. Tespit edilen eksiklikler işyeri hekimine iletilerek gerekli iyileştirmelerin planlanmasına katkı sağlanır.
İşyerindeki ilk yardım hizmetlerinin organizasyonu, işyeri hekimiyle birlikte yürütülen bir diğer önemli çalışma alanıdır. İlk yardım dolaplarının ve gerekli malzemelerin kontrol edilmesi, son kullanma tarihlerinin takip edilmesi, ilk yardımcı çalışanların bilgilerinin güncel tutulması ve acil durumlarda uygulanacak sağlık organizasyonunun planlanması süreçlerine destek verilir. Diğer sağlık personelinin bu süreçteki görevi, yetkisi dışında tıbbi müdahale yapmak değil, ilk yardım organizasyonunun düzenli ve hazır tutulmasına katkı sağlamaktır.
Çalışanların iş sağlığı eğitimlerinde de diğer sağlık personeline görev verilebilir. Kişisel hijyen, bulaşıcı hastalıklardan korunma, ergonomi, sağlıklı yaşam alışkanlıkları, meslek hastalıklarının erken belirtileri, ilk yardım farkındalığı ve işyerine özgü sağlık riskleri gibi konularda işyeri hekimiyle koordineli biçimde eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerine destek sağlanır.
Özel politika gerektiren çalışanların sağlık gözetimi süreçlerinin takip edilmesi de hizmet kapsamındadır. Gebe veya emziren çalışanlar, genç çalışanlar, engelli çalışanlar, kronik hastalığı bulunanlar, meslek hastalığı şüphesi olanlar ve birden fazla iş kazası geçirmiş kişiler için planlanan muayene ve kontrol süreçlerinin düzenli şekilde yürütülmesine katkıda bulunulur. Diğer sağlık personeli tespit ettiği sağlıkla ilgili hususları işyeri hekimine iletir; tıbbi değerlendirme ve alınacak kararlar işyeri hekimi tarafından gerçekleştirilir.
Diğer sağlık personelinin zorunlu olarak görevlendirilmesi, 10 veya daha fazla çalışanı bulunan çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için geçerlidir. Çok tehlikeli sınıfta 10’dan az çalışanı bulunan işyerleri ile az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki işyerlerinde zorunlu DSP görevlendirmesi bulunmamaktadır. Ayrıca tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirme şartı aranmaz.
Diğer sağlık personelinin aylık asgari çalışma süresi, işyerindeki çalışan sayısına göre belirlenir. Çok tehlikeli sınıfta 10 ila 49 çalışanı bulunan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 10 dakika, 50 ila 249 çalışanı bulunan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 15 dakika, 250 ve üzerinde çalışanı bulunan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 20 dakika hizmet verilmesi gerekir.
Tardu OSGB, Kadıköy ve İstanbul Anadolu Yakası’ndaki işletmelere sunduğu işyeri hemşiresi ve diğer sağlık personeli hizmetiyle çalışan sağlık kayıtlarının düzenli tutulmasına, işyeri hekiminin sağlık gözetimi çalışmalarının desteklenmesine ve işletmelerde sürdürülebilir bir koruyucu sağlık sisteminin oluşturulmasına katkı sağlar.
İşyeri Hemşiresi ve Diğer Sağlık Personeli Kimdir?
Diğer sağlık personeli, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görev yapmak üzere Bakanlık tarafından belgelendirilmiş sağlık meslek mensubudur. Hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip kişiler ile geçerli işyeri hemşireliği belgesi bulunan kişiler, ilgili şartları karşılamaları hâlinde bu görevi yürütebilir. İşyeri hemşiresi ifadesi günlük kullanımda yaygın olmakla birlikte, mevzuattaki daha kapsamlı hizmet tanımı diğer sağlık personelidir. Bu nedenle yeni sayfada iki kavramın birlikte kullanılması hem kullanıcıların arama alışkanlıklarına hem de mevzuat terminolojisine uygun olacaktır.
Diğer Sağlık Personelinin Görevi Nedir?
Diğer sağlık personeli, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve uygulanması süreçlerinde işyeri hekimiyle birlikte çalışır. Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini kayıt altına alır, muayene hazırlıklarını destekler, sağlık dosyalarının düzenlenmesine katkı sağlar ve işyerindeki sağlık uygulamalarının takibini gerçekleştirir. Görevlerini işyeri hekiminin koordinasyonu ve mesleki yönlendirmesi doğrultusunda yürütür. Tıbbi tanı koyma, reçete düzenleme veya çalışanın işe uygunluğuna tek başına karar verme yetkisi bulunmaz.
Hangi İşyerlerinde DSP Görevlendirilmesi Zorunludur?
Diğer sağlık personeli görevlendirme zorunluluğu, 10 veya daha fazla çalışanı bulunan çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için geçerlidir. Az tehlikeli ve tehlikeli işyerlerinde çalışan sayısından bağımsız olarak zorunlu DSP görevlendirmesi bulunmamaktadır. Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen çok tehlikeli işyerlerinde de ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirme şartı aranmaz. İşletmenin yükümlülüğü belirlenirken tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve işyeri hekiminin görevlendirme biçimi birlikte değerlendirilmelidir.
DSP Görevlendirmesi Nasıl Yapılır?
Görevlendirme öncesinde işletmenin SGK sicili, tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve aylık hizmet süresi hesaplanır. Geçerli diğer sağlık personeli belgesine sahip kişinin işletmede görevlendirilmesi ve görevlendirme sürecinin ilgili elektronik sistem üzerinden tamamlanması gerekir. Tardu OSGB, işletmenin hizmet ihtiyacını değerlendirerek uygun niteliklere sahip personelin görevlendirilmesini, aylık çalışma programının hazırlanmasını ve hizmet kayıtlarının düzenli şekilde takip edilmesini sağlar.
İşe Giriş Muayenelerine Nasıl Destek Olur?
Diğer sağlık personeli, çalışanların sağlık ve mesleki öykülerinin alınmasına, işe giriş ve periyodik muayene formlarının hazırlanmasına ve çalışan sağlık dosyalarının düzenlenmesine yardımcı olur. Muayene öncesinde gerekli bilgilerin eksiksiz biçimde hazırlanması, işyeri hekiminin değerlendirmesini daha sistemli şekilde gerçekleştirmesini sağlar. Çalışanın fiziksel muayenesi, tetkik sonuçlarının tıbbi değerlendirilmesi ve işe uygunluk kararı işyeri hekimi tarafından verilir. Diğer sağlık personeli bu sürecin hazırlık, kayıt ve takip aşamalarında görev alır.
Sağlık Kayıtlarını Nasıl Takip Eder?
Çalışanların işe giriş muayeneleri, periyodik kontrolleri, yapılan tetkikleri, sağlık eğitimleri ve iş sağlığıyla ilgili diğer uygulamalar kayıt altına alınır. Eksik veya süresi yaklaşan sağlık kontrolleri belirlenerek işyeri hekimine ve işletmenin yetkili birimlerine bildirilir. Kayıtlar, çalışanların sağlık bilgilerinin gizliliğine uygun biçimde korunur. Yetkisiz kişilerin sağlık dosyalarına ve özel nitelikli kişisel verilere erişmemesi için gerekli düzenlemelerin uygulanmasına katkı sağlanır.
İşyeri Hijyenini Nasıl Takip Eder?
İşyeri hemşiresi veya diğer sağlık personeli, işyeri hekimiyle birlikte çalışma alanları ve ortak kullanım bölümlerinin hijyen koşullarını izleyebilir. Yemekhane, içme suyu alanı, tuvalet, duş, soyunma odası ve dinlenme alanlarında çalışan sağlığını etkileyebilecek eksiklikler değerlendirilir. Tespit edilen uygunsuzluklar işyeri hekimine iletilir ve gerekli temizlik, bakım, dezenfeksiyon veya organizasyon çalışmalarının planlanmasına destek olunur.
İlk Yardım Organizasyonunda Ne Yapar?
Diğer sağlık personeli, işyerindeki ilk yardım hizmetlerinin organizasyonunda işyeri hekimiyle birlikte çalışır. İlk yardım malzemelerinin mevcut ve kullanılabilir durumda tutulmasına, ilk yardımcı çalışan bilgilerinin güncellenmesine ve acil sağlık iletişim süreçlerinin planlanmasına katkı sağlar. Acil durum tatbikatlarında sağlık organizasyonunun uygulanabilirliği gözlemlenebilir. Tespit edilen eksiklikler işyeri hekimine ve işveren temsilcilerine bildirilerek gerekli iyileştirmeler planlanır.
Çalışan Eğitimlerine Nasıl Katkı Sağlar?
Diğer sağlık personeli, işyeri hekiminin planladığı çalışan sağlık eğitimlerinde görev alabilir. İşyerinin risklerine göre kişisel hijyen, bulaşıcı hastalıklardan korunma, ergonomi, sağlıklı yaşam, meslek hastalıkları, ilk yardım farkındalığı ve işyerine özgü sağlık riskleri hakkında bilgilendirme yapılabilir. Eğitim katılım kayıtlarının hazırlanmasına, eğitim materyallerinin düzenlenmesine ve çalışanların eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine destek sağlanır.
Özel Politika Gerektiren Çalışanları Nasıl Takip Eder?
Gebe veya emziren çalışanlar, genç çalışanlar, engelli kişiler, kronik hastalığı bulunanlar, meslek hastalığı şüphesi olanlar ve birden fazla iş kazası geçirmiş çalışanlar daha yakından takip edilmesi gereken gruplar arasında yer alabilir. Diğer sağlık personeli bu çalışanların planlanan muayene ve kontrollerini takip eder, sağlıkla ilgili yeni bir durum tespit ettiğinde işyeri hekimine bilgi verir ve hekimin belirlediği koruyucu sağlık uygulamalarının yürütülmesine destek olur.
Diğer Sağlık Personeli Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır?
Çok tehlikeli sınıfta bulunan işyerlerinde diğer sağlık personelinin aylık asgari çalışma süresi çalışan sayısına göre hesaplanır. 10 ila 49 çalışanı bulunan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 10 dakika, 50 ila 249 çalışanı bulunan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 15 dakika, 250 veya daha fazla çalışanı bulunan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 20 dakika hizmet verilmelidir. Hesaplanan sürenin, görevlendirme sözleşmesinde belirtilen süreye uygun biçimde işyerinde kullanılması gerekir. Vardiyalı çalışan işletmelerde hizmet programı, çalışanların sağlık hizmetine erişimini destekleyecek şekilde vardiya düzeni dikkate alınarak hazırlanmalıdır.
İşyeri Hekimi ile Nasıl Birlikte Çalışır?
Diğer sağlık personeli, işyeri hekiminin mesleki yönlendirmesi doğrultusunda sağlık gözetimi faaliyetlerini destekler. Çalışanlardan toplanan bilgiler, muayene hazırlıkları, sağlık kayıtları, hijyen gözlemleri ve eğitim çalışmaları işyeri hekimiyle paylaşılır. İşyerinde tespit ettiği sağlık ve güvenlikle ilgili hususları işyeri hekimine iletir. Sağlıkla ilgili nihai değerlendirmeler, tıbbi kararlar ve işe uygunluk kanaati işyeri hekiminin sorumluluğundadır.
Hizmet Kapsamımız
- Yetkili diğer sağlık personeli görevlendirmesi
- Aylık çalışma programının hazırlanması
- İşyeri hekimiyle koordineli sağlık gözetimi
- Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerinin alınması
- İşe giriş muayenesi hazırlıklarının yapılması
- Periyodik muayene süreçlerinin takip edilmesi
- Muayene formlarının hazırlanmasına destek
- Çalışan sağlık dosyalarının düzenlenmesi
- Tetkik ve muayene tarihlerinin takip edilmesi
- Eksik sağlık kayıtlarının belirlenmesi
- Sağlık verilerinin güvenli şekilde saklanması
- Özel politika gerektiren çalışanların takibi
- Kronik hastalığı bulunan çalışanların izlenmesi
- Gebe ve emziren çalışan süreçlerinin takibi
- Meslek hastalığı şüphesi bulunan çalışanların yönlendirilmesine destek
- İşyeri hijyen koşullarının izlenmesi
- Ortak kullanım alanlarının hijyen kontrolü
- İlk yardım organizasyonuna destek
- İlk yardım malzemelerinin kontrolü
- Acil sağlık iletişim bilgilerinin güncellenmesi
- Çalışan sağlık eğitimlerine katılım
- Kişisel hijyen eğitimlerine destek
- Bulaşıcı hastalıklardan korunma çalışmaları
- Meslek hastalığı farkındalık eğitimleri
- İş kazası sonrası sağlık kayıtlarının takibi
- Sağlık gözetimi kayıtlarının raporlanması
- Çalışan temsilcileriyle iş birliği
- İşverene koruyucu sağlık süreçlerinde destek
