• 1981 TARİHLİ VE 155 SAYILI İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ SÖZLEŞMESİNE EKLİ PROTOKOL

    1981 TARİHLİ VE 155 SAYILI İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ SÖZLEŞMESİNE EKLİ PROTOKOL

    (Türkiye Cumhuriyeti tarafından henüz onaylanmamıştır)

     

    Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Genel Konferansı;

     

    Uluslararası Çalışma Ofisi’nin Yönetim Kurulu tarafından Cenevre’de toplantıya çağırılan ve 3 Haziran 2002 tarihinde toplanan 90. oturumunda,

    1981 tarihli ve 155 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sözleşmesinin 11. madde hükümlerini not ederek (bundan sonra “Sözleşme” olarak belirtilecektir) özellikle ifade eder ki;

    Bu sözleşmenin 4. maddesinde atfedilen politikayı etkin hale getirmek için yetkili otorite veya otoriteler, aşağıdaki fonksiyonları ilerleyen bir şekilde yerine getirmeyi sağlayacaklardır:

     

    İşverenler tarafından, iş kazaları ve meslek hastalıklarının bildirimi ile ilgili prosedürlerin uygulanması, tesis edilmesi ve uygun olduğunda sigorta kurumları ve doğrudan ilgili diğerleri tarafından iş kazaları ve meslek hastalıkları hakkındaki yıllık istatistiklerin hazırlanması,

     

    Bu sözleşmenin 4. maddesinde atfedilen politikanın sürdürülmesi ve iş kazaları ve meslek hastalıkları hakkında ve sağlıkla ilgili olarak iş süresince ortaya çıkan ve işle bağlantılı olan diğer yaralanmalar hakkında alınan önlemler üzerine sağlanan bilginin yıllık olarak yayınlanması,

     

    İş kazaları ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirim prosedürlerini güçlendirmeye ve onların nedenlerini tanımlamaya ve önleyici tedbirleri tesis etmeye yönelik kayıt ve bildirim sistemlerinin uyumunu ilerletmeye duyulan ihtiyacı göz önünde tutarak,

     

    Oturum gündeminin 5. maddesini oluşturan iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydı ve bildirimine ilişkin belli önerilerin kabulüne karar vererek,

     

    Bu önerilerin, 1981 tarihli İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sözleşmesine ekli bir protokol şeklini almasını kararlaştırarak,

     

    1981 tarihli İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sözleşmesine Ekli 2002 tarihli Protokol olarak adlandırılan aşağıdaki protokolü, 20 Haziran 2002 tarihinde kabul etmiştir:

    Zengin Metin Editörü, ck260Araç çubukları Editörü Kaynak Geri Al Tekrarla Yeni Sayfa Sayfa Sonu Ekle IFrame Bul Değiştir Düz Metin Olarak Yapıştır Word`den Yapıştır Yazı Rengi Arka Renk Link Ekle/Düzenle Köprü Kaldır Kalın İtalik Altı Çizgili Üstü Çizgili Alt Simge Üst Simge Biçimi Kaldır Sola Dayalı Ortalanmış Sağa Dayalı İki Kenara Yaslanmış Sekme Azalt Sekme Arttır Blok Oluştur Numaralı Liste Simgeli Liste Resim Tablo Yatay Satır Ekle Büyült Blokları Göster Insert math Vimeo yada Dailymotion video

    Yardım için ALT 0 tuşlarına basın

    ◢Elementlerin yolu

    • I. TANIMLAR
      • MADDE 1
        I. TANIMLAR

        MADDE 1

        Bu protokolün amacına yönelik olarak;

        a) “İş Kazası” deyimi; iş süresince veya işten dolayı ortaya çıkan ve ölümle veya ölümlü olmayan yaralanmayla sonuçlanan bir olayı ifade eder.

        b) “Meslek Hastalığı” deyimi; iş faaliyetinden ortaya çıkan risk faktörlerine maruz kalmanın sonucu olarak herhangi bir hastalığa yakalanmayı ifade eder.

        c) “Tehlikeli Olay” deyimi, işteki veya halktan şahısların yaralanmasına veya hastalanmasına neden olan, ulusal kanunlar ve tüzükler altında belirlenmiş ve halihazırda tanımlanabilir potansiyel bir olayı ifade eder.

        d) “İşe Gidip Gelirken Meydana Gelen Kaza” deyimi, doğrudan doğruya gidilen yön üzerindeki bir kazayı ifade eder ve işyeri ile;

         

        i. İşçinin esas veya ikincil ikametgahı arasında,

        ii. İşçinin genellikle yemek yediği yer arasında,

        iii. İşçinin genellikle maaşını aldığı yer arasında,

        meydana gelir ve ölümle veya yaralanmayla sonuçlanır.

        Zengin Metin Editörü, ck262Araç çubukları Editörü Kaynak Geri Al Tekrarla Yeni Sayfa Sayfa Sonu Ekle IFrame Bul Değiştir Düz Metin Olarak Yapıştır Word`den Yapıştır Yazı Rengi Arka Renk Link Ekle/Düzenle Köprü Kaldır Kalın İtalik Altı Çizgili Üstü Çizgili Alt Simge Üst Simge Biçimi Kaldır Sola Dayalı Ortalanmış Sağa Dayalı İki Kenara Yaslanmış Sekme Azalt Sekme Arttır Blok Oluştur Numaralı Liste Simgeli Liste Resim Tablo Yatay Satır Ekle Büyült Blokları Göster Insert math Vimeo yada Dailymotion video

        Yardım için ALT 0 tuşlarına basın

        ◢Elementlerin yolu

    • II. KAYIT VE BİLDİRİM SİSTEMLERİ
      • MADDE 2
        II. KAYIT VE BİLDİRİM SİSTEMLERİ

        MADDE 2

        Yetkili otorite, kanun veya tüzükler veya ulusal koşullar ve uygulamalara uygun herhangi bir diğer metod vasıtasıyla ve en çok temsilcisi bulunan işveren ve işçi sendikalarının danışmanlığında tesis edecek ve periyodik olarak gerekli şartları ve prosedürleri gözden geçirecektir ki bunlar aşağıda verildiği gibidir:

         

        a) İş kazalarının, meslek hastalıklarının, tehlikeli olayların, işe gidip gelirken meydana gelen kazaların ve meslek hastalığı şüphelerinin kaydını tutmak,

        b) İş kazalarının, meslek hastalıklarının, tehlikeli olayların, işe gidip gelirken meydana gelen kazaların ve meslek hastalığı şüphelerinin bildirimini yapmak.

      • MADDE 3
        II. KAYIT VE BİLDİRİM SİSTEMLERİ

        MADDE 3

        Kayıt tutmak için gerekli koşullar ve prosedürler aşağıdaki gibidir:

         

        a) İşverenlerin sorumluluğu;

        i. İş kazalarını, meslek hastalıklarını, tehlikeli olayları, işe gidip gelirken meydana gelen kazaları ve meslek hastalığı şüphelerini kayıt altına almak,

        ii. Kayıt sistemi ile ilgili işçilere ve onların temsilcilerine uygun bilgileri sağlamak,

        iii. Bu kayıtların uygun şekilde muhafazasını ve önleyici tedbirlerin tesis edilmesi için kullanılmasını sağlamak,

        iv. Bir iş kazasını, meslek hastalığını, tehlikeli olayı, işe gidip gelirken meydana gelen kazayı veya meslek hastalığı şüphelerini kayıt altına alan bir işçiye karşı disiplinle ilgili veya tepki niteliğinde bir tedbire başvurmaktan kaçınmak.

         

        b) Kayıt altına alınan bilgi,

         

        c) Bu kayıtların muhafaza süresi,

         

        d) Ulusal kanunlar ve tüzükler, koşullar ve uygulamalar gereğince, işverenin bilgisi altında bulunan tıbbi bilgi ve kişisel mahremiyeti temin etmek için önlemler almak.

      • MADDE 4
        II. KAYIT VE BİLDİRİM SİSTEMLERİ

        MADDE 4

        Bildirimde bulunmak için gerekli koşullar ve prosedürler aşağıdaki gibidir:

         

        a) İşverenlerin sorumluluğu;

        i. İş kazalarını, meslek hastalıklarını, tehlikeli olayları, işe gidip gelirken meydana gelen kazaları ve meslek hastalığı şüphelerini, yetkili otoritelere veya diğer belirlenmiş kuruluşlara bildirmek,

        ii. Bildirimi yapılan durumlarla ilgili olarak işçilere ve onların temsilcilerine uygun bilgiyi sağlamak,

        b) Uygun olduğunda, sigorta kurumları, mesleki sağlık servisleri, tıp doktorları ve doğrudan ilgili diğer kuruluşlar tarafından iş kazaları ve meslek hastalıklarının bildirimi için düzenlemeler yapmak,

        c) İş kazalarına, meslek hastalıklarına, tehlikeli olaylara, işe gidip gelirken meydana gelen kazalara ve meslek hastalığı şüphelerine uygun kriterleri bildirmek,

        d) Bildirimde bulunmak için belirlenmiş olan sürelere uymak.

      • MADDE 5
        II. KAYIT VE BİLDİRİM SİSTEMLERİ

        MADDE 5

        Bildirim, aşağıdaki bilgileri ihtiva edecektir:

         

        a) Teşebbüs, kuruluş ve işveren,

        b) Eğer uygulanabilirse, yaralı şahıslar ve yaralanma veya hastalığın niteliği ve türü,

        c) İşyeri, kaza veya tehlikeli olayın koşulları ve meslek hastalığı durumunda sağlığa zararlı maddelere maruziyetin koşulları.

    • III. ULUSAL İSTATİSTİKLER
      • MADDE 6
        III. ULUSAL İSTATİSTİKLER

        MADDE 6

        Bu protokolü onaylana her üye, bildirimlere ve diğer uygun bilgilere dayanan ve tüm ülkeyi temsil edecek şekilde derlenmiş olan iş kazaları, meslek hastalıkları, tehlikeli olaylar ve işe gidip gelirken meydana gelen kazalar ile ilgili yıllık istatistikleri ve ayrıca bunların analizlerini yayınlayacaktır.

      • MADDE 7
        III. ULUSAL İSTATİSTİKLER

        MADDE 7

        İstatistikler, Uluslararası Çalışma Örgütü veya diğer yetkili uluslararası örgütlerin desteğinde tesis edilmiş olan ve ilgili en son uluslararası şemalara uygun olarak tesis edilecektir.

    • IV. SON HÜKÜMLER
      • MADDE 8
        IV. SON HÜKÜMLER

        MADDE 8

        1. Bir üye, tescil için Uluslararası Çalışma Ofisinin Genel Müdürüne protokolün resmi onayını bildirmesi vasıtasıyla, bu protokolü sözleşme ile aynı zamanda veya sözleşmenin onaylanmasından sonra herhangi bir zamanda onaylayabilir.

        2. Protokol, iki üyenin onayının Genel Müdür tarafından tescil edildiği tarihten 12 ay sonra yürürlüğe girecektir. Bundan sonra, bu protokol, onaylayan her üye için onayın tescil edildiği tarihten 12 ay sonra yürürlüğe girecektir. Sözleşme, bu protokolün 1-7. maddeleri bağlamında ilgili üye hakkında bağlayıcı olacaktır.

      • MADDE 9
        IV. SON HÜKÜMLER

        MADDE 9

        1. Bu protokolü onaylamış bulunan bir üye, her ne zaman sözleşme, 25. maddeye göre feshe açılırsa, tescil için Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndereceği bir belge vasıtasıyla protokolü feshedebilir.

        2. 25. maddeye göre sözleşmenin feshi, bu protokolü onaylamış bulunan bir üye tarafından protokolün hemen feshini gerektirecektir.

        3. Bu maddenin 1. veya 2. paragraflarına göre bu protokolün herhangi bir feshi, protokolün tescil edildiği tarihten 1 yıl sonrasına kadar yürürlüğe girmeyecektir.

      • MADDE 10
        IV. SON HÜKÜMLER

        MADDE 10

        1. Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Uluslararası Çalışma Örgütü üyeleri tarafından kendisine bildirilen, bütün onama ve fesihlerin tescil edildiğini Uluslararası Çalışma Örgütü’nün bütün üyelerine bildirecektir.

        2. Genel Müdür, ikinci onamanın tescil edildiğini Örgüt üyelerine bildirirken, protokolün yürürlüğe gireceği tarih hakkında Örgüt üyelerinin dikkatini çekecektir.

      • MADDE 11
        IV. SON HÜKÜMLER

        MADDE 11

        Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, bundan önceki maddelerin hükümleri gereğince, tescil etmiş olduğu bütün onama ve fesih işlemlerine ilişkin tüm bilgileri, Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 102. maddesi gereğince tescil edilmek üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine iletecektir.

      • MADDE 12
        IV. SON HÜKÜMLER

        MADDE 12

        Bu protokolün İngilizce ve Fransızca metinleri aynı şekilde geçerlidir.

        Yine, 2002 yılında yapılan 90. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Konferansında, 1964 tarihli ve 121 sayılı İş Kazası Yardımları Sözleşmesinin Tavsiye Kararı ekinde bulunan I sayılı cetveldeki meslek hastalıkları listesinde değişiklik yapan ILO Meslek Hastalıkları Listesi oluşturulmuştur. 194 sayılı Meslek Hastalıkları Listesi Tavsiye Kararı metninde, 1981 tarihli ve 155 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sözleşmesi ve Tavsiye Kararı, 1985 tarihli ve 161 sayılı İşçi Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi ve Tavsiye Kararı ile 1964 tarihli ve 121 sayılı İş Kazası Yardımları Sözleşmesine atıfta bulunularak, iş kazaları ve meslek hastalıklarının nedenlerinin tespiti, koruyucu önlemlerin oluşturulması, kayıt ve bildirim sistemlerinde uyumun geliştirilmesi, iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydı ve bildirimi işlemlerinin geliştirilmesi ve ayrıca tavsiye kararı ekinde yer alan ILO Meslek Hastalıkları Listesinin düzenli olarak gözden geçirilmesi ve güncelleştirilmesi mekanizmasına duyulan gereksinim hakkında hükümler bulunmaktadır. Tavsiye kararının tam metni, aşağıda verildiği gibidir:

    • İŞ KAZALARININ KAYDI VE BİLDİRİMİ VE MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ İLE İLGİLİ 194 SAYILI TAVSİYE KARARI
      1981 TARİHLİ VE 155 SAYILI İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ SÖZLEŞMESİNE EKLİ PROTOKOL

      İŞ KAZALARININ KAYDI VE BİLDİRİMİ VE MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ İLE İLGİLİ 194 SAYILI TAVSİYE KARARI

      Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Genel Konferansı;

       

      Uluslararası Çalışma Ofisinin Yönetim Kurulu tarafından Cenevre’de toplantıya çağırılan ve 3 Haziran 2002 tarihinde toplanan 90. oturumunda,

       

      1981 tarihli ve 155 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sözleşmesi ve Tavsiye Kararı ile 1985 tarihli ve 161 sayılı İşçi Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi ve Tavsiye Kararı hükümlerini not ederek,

       

      1980 tarihinde tadil edilmiş olan 1964 tarihli ve 121 sayılı İş Kazası Yardımları Sözleşmesine ekli Meslek Hastalıkları Listesini de not ederek,

       

      İş kazaları ve meslek hastalıklarının tanım, kayıt ve bildirim prosedürlerini güçlendirmeye, nedenlerini tanımlamaya, önleyici tedbirleri tesis etmeye yönelik kayıt ve bildirim sistemlerinin uyumunu ilerletmeye ve iş kazaları ve meslek hastalıkları durumunda tazminat sağlama sürecinin geliştirilmesine duyulan ihtiyacı göz önünde tutarak,

       

      Meslek hastalıkları listesinin güncelleştirilmesi için basitleştirilmiş bir prosedüre duyulan ihtiyacı göz önünde tutarak,

       

      Oturum gündeminin 5. maddesini oluşturan iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydı ve bildirimi ve meslek hastalıkları listesinin güncelleştirilmesi ve düzenli olarak gözden geçirilmesine ilişkin belli önerilerin kabulüne karar vererek,

       

      Bu önerilerin bir Tavsiye Kararı şeklini almasını kararlaştırarak,

       

      2002 tarihli Meslek Hastalıkları Listesi Tavsiye Kararı olarak adlandırılan aşağıdaki Tavsiye Kararını, 20 Haziran 2002 tarihinde kabul etmiştir:

       

      1. İş kazaları ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirim sistemlerinin uygulanması ve gözden geçirilmesi tesis edildiğinde, yetkili otorite, iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydı ve bildirimi hakkındaki 1996 tarihli uygulama kodunu ve diğer uygulama kodlarını veya Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından gelecekte onaylanacak bu konuyla ilgili rehberleri dikkate almalıdır.

       

      2. Önlem alma, kaydetme, bildirimde bulunma ve eğer uygulanabilirse tazmin etme amaçları için meslek hastalıklarının ulusal bir listesi, yetkili otorite tarafından, en çok temsilcisi bulunan işveren ve işçi sendikalarının danışmanlığında, ulusal koşullar ve uygulamalara uygun metodlar ve gerektiğinde aşamalar vasıtasıyla tesis edilmelidir.

       

      Bu liste;

       

      a) Önlem alma, kaydetme, bildirimde bulunma ve tazmin etme amaçları için, en azından, 1980 tarihinde tadil edilmiş olan 1964 tarihli İş Kazası Yardımları Sözleşmesinin I sayılı cetvelinde belirtilmiş olan hastalıkları kapsamalıdır.

       

      b) Bu Tavsiye Kararına ekli meslek hastalıkları listesinde içerilen diğer hastalıkları mümkün mertebede kapsamalıdır.

       

      c) “Meslek Hastalıkları Şüpheleri” başlıklı bir bölümü mümkün mertebede kapsamalıdır.

       

      3. Bu Tavsiye Kararına ekli bir liste, düzenli olarak Uluslar arası Çalışma Ofisinin Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağırılan uzmanların üçlü katılımı vasıtasıyla gözden geçirilmeli ve güncelleştirilmelidir. Tesis edilmiş olan böyle bir yeni liste, onayı alınmak üzere Yönetim Kuruluna sunulacak ve onay üzerine daha önceki listenin yerini alacak ve Uluslararası Çalışma Örgütü’nün üyelerine gönderilecektir.

       

      4. Meslek hastalıklarının ulusal listesi, yukarıdaki 3. paragraf gereğince, günün koşullarına en uygun şekilde tesis edilmiş olan listeyi dikkate alarak gözden geçirilmeli ve güncelleştirilmelidir.

       

      5. Her üye, bu Tavsiye Kararına ekli meslek hastalıkları listesini düzenli olarak gözden geçirmeyi ve güncelleştirmeyi kolaylaştırmak maksadıyla, meslek hastalıkları ulusal listesini tesis eder etmez veya değiştirir değiştirmez Uluslararası Çalışma Ofisine göndermelidir.

       

      6. Her üye, iş kazaları, meslek hastalıkları, tehlikeli olaylar ve işe gidip gelirken meydana gelen kazalar hakkındaki kapsamlı istatistikleri, bu istatistiklerin uluslararası teatisini ve karşılaştırmasını kolaylaştırmak maksadıyla, yıllık olarak Uluslararası Çalışma Ofisine göndermelidir.

    • TAVSİYE KARARI EKİ MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ
      • 1. MADDE, ETKEN VEYA AJANLARIN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR
        TAVSİYE KARARI EKİ MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ

        1. MADDE, ETKEN VEYA AJANLARIN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR

        1.1. Kimyasal Maddelerin Neden Olduğu Hastalıklar

         

        1.1.1. Berilyum veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıkla

        1.1.2. Kadmiyum veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.3. Fosfor veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.4. Krom veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.5. Manganez veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.6. Arsenik veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.7. Civa veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.8. Kurşun veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.9. Flor veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.10. Karbonsülfürün neden olduğu hastalıklar

        1.1.11. Alifatik veya aromatik hidrokarbonların toksik halojen türevlerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.12. Benzen veya toksik homologlarının neden olduğu hastalıklar

        1.1.13. Benzen veya homologlarının toksik nitro ve amino türevlerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.14. Nitrogliserin veya diğer nitrik asit esterlerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.15. Alkoller, glikoller veya ketonların neden olduğu hastalıklar

        1.1.16. Asfiksiantlar; karbonmonoksit, hidrojensiyanür veya toksik türevleri ve hidrojensülfürün neden olduğu hastalıklar

        1.1.17. Akrilonitrilin neden olduğu hastalıklar

        1.1.18. Nitrojen oksitlerin neden olduğu hastalıklar

        1.1.19. Vanadyum veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.20. Antimon veya toksik bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.21. Hegzanın neden olduğu hastalıklar

        1.1.22. Mineral asitlerinin neden olduğu diş hastalıkları

        1.1.23. Eczacılık maddelerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.24. Talyum veya bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.25. Osmiyum veya bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.26. Selenyum veya bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.27. Bakır veya bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.28. Kalay veya bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.29. Çinko veya bileşiklerinin neden olduğu hastalıklar

        1.1.30. Ozon ve fosgenin neden olduğu hastalıklar

        1.1.31.Tahriş edici maddelerin neden olduğu hastalıklar : Benzokuinon veya diğer korneal tahriş ediciler

        1.1.32. Bundan önceki maddelerde bahsedilmeyen diğer herhangi bir kimyasal maddenin neden olduğu hastalıklar

         

        1.2. Fiziksel Etkenlerin Neden Olduğu Hastalıklar

         

        1.2.1. Gürültünün neden olduğu işitme bozukluğu

        1.2.2. Titreşimin neden olduğu hastalıklar (Kas, tendon, kemik, eklem, periferik kan damarları veya periferik sinir rahatsızlıkları)

        1.2.3. Basınçlı havada çalışmanın neden olduğu hastalıklar

        1.2.4. İyonizan radyasyonun neden olduğu hastalıklar

        1.2.5. Isı radyasyonunun neden olduğu hastalıklar

        1.2.6. Ultraviyole radyasyonun neden olduğu hastalıklar

        1.2.7. Aşırı sıcak ve aşırı soğuğun neden olduğu hastalıklar(güneş çarpması, donma sonucu meydana gelen kangren gibi)

        1.2.8. Bundan önceki maddelerde bahsedilmeyen diğer herhangi bir fiziksel etkenin neden olduğu hastalıklar

         

        1.3.Biyolojik Ajanların Neden Olduğu Hastalıklar

        1.3.1. Özel bir bulaşma riskinin bulunduğu bir meslekten dolayı ortaya çıkan enfeksiyon ve parazit hastalıkları

      • 2. ETKİLENEN ORGAN VEYA SİSTEME GÖRE (HEDEF ORGAN VE SİSTEMLER) MESLEK HASTALIKLARI
        TAVSİYE KARARI EKİ MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ

        2. ETKİLENEN ORGAN VEYA SİSTEME GÖRE (HEDEF ORGAN VE SİSTEMLER) MESLEK HASTALIKLARI

        2.1. Mesleki Solunum Sistemi Hastalıkları

         

        2.1.1. Sklerojenik mineral tozunun neden olduğu pnömokonyozlar (silikoz, antrako-silikoz, asbestoz) ve silikotüberküloz, işgöremezlik veya ölüme neden olan silikozun esas faktör olması koşuluyla silikoz

        2.1.2. Sert metal tozlarının neden olduğu bronkopulmoner hastalıklar

        2.1.3. Pamuk, keten, kendir veya fiber tozunun (bisinoz) neden olduğu bronkopulmoner hastalıklar

        2.1.4. Tanınan duyarlılaştırıcı maddeler veya iş sürecinin doğasında bulunan tahriş edici maddelerin neden olduğu mesleki astımlar

        2.1.5. Ulusal mevzuat tarafından tanımlandığı gibi organik tozların solunumunun neden olduğu ekstrensik alerjik alveolitler

        2.1.6. Sideroz

        2.1.7. Kronik obstrüktif pulmoner hastalıklar

        2.1.8. Alüminyumun neden olduğu akciğer hastalıkları

        2.1.9. Tanınan duyarlılaştırıcı maddeler veya iş sürecinin doğasında bulunan tahriş edici maddelerin neden olduğu üst solunum yolu hastalıkları

        2.1.10. Bundan önceki maddelerde bahsedilmeyen bir maddenin neden olduğu diğer herhangi bir solunum sistemi hastalığı

         

        2.2. Mesleki Deri Hastalıkları

         

        2.2.1. Diğer maddeler altında bulunmayan fiziksel, kimyasal veya biyolojik etkenlerin neden olduğu deri hastalıkları

        2.2.2. Mesleki vitiligo

         

        2.3. Mesleki kas-iskelet sistemi hastalıkları

         

        2.3.1. Özel risk faktörlerinin mevcut olduğu spesifik iş aktiviteleri veya iş ortamının neden olduğu kas-iskelet sistemi hastalıkları

        Böyle aktivite veya ortam örnekleri şunlardır:

        a) Hızlı veya tekrarlanan hareketler

        b) Zorlayıcı çaba

        c) Aşırı mekanik kuvvet konsantrasyonu

        d) Beceriksiz ve sakar veya nötral olmayan vaziyetler

        e) Titreşim

        Not: Lokal veya çevresel soğuk riski artırabilir

      • 3. MESLEKİ KANSERLER
        TAVSİYE KARARI EKİ MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ

        3. MESLEKİ KANSERLER

        3.1. Aşağıdaki Madde veya Etkenlerin Neden olduğu Kanserler

         

        3.1.1. Asbest

        3.1.2. Benzidin ve tuzları

        3.1.3. Bisklorometileter (BCME)

        3.1.4. Krom ve krom bileşikleri

        3.1.5. Kömür katranı, kömür katranı zifti veya kurumu

        3.1.6. Betanaftilamin

        3.1.7. Vinilklorür

        3.1.8. Benzen ve toksik homologları

        3.1.9. Benzen veya homologlarının toksik nitro ve amino türevleri

        3.1.10. İyonizan radyasyon

        3.1.11. Katran, zift, bitüm, madeni yağ, antrasen veya bileşikleri, ürünleri veya bu maddelerin kalıntıları

        3.1.12. Kok fırını emisyonu

        3.1.13. Nikel bileşikleri

        3.1.14. Kereste tozu

        3.1.15.Bundan önceki maddelerde bahsedilmeyen diğer herhangi bir madde veya etkenin neden olduğu kanserler

      • 4. DİĞER MESLEK HASTALIKLARI
        TAVSİYE KARARI EKİ MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ

        4. DİĞER MESLEK HASTALIKLARI

        4.1. Madenci Nistagmusu

  • 4857 İŞ KANUNU
    • 1475 SAYILI İŞ KANUNU’NUN 14. MADDESİ
      • MADDE 14 (KIDEM TAZMİNATI)
        1475 SAYILI İŞ KANUNU’NUN 14. MADDESİ

        MADDE 14 (KIDEM TAZMİNATI)

        (Değişik birinci fıkra: 29/7/1983 - 2869/3 md.)Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

         1.  İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,

        2.  İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca,

        3.  Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,

        4.  Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

        5.  (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.)506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,  

           Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

        (Değişik fıkralar: 17/10/1980 - 2320/1 md.)

        İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/7/1975 tarihinden, itibaren işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/7/1975 tarihinden evvel işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur.

        İşçinin birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz.

        T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.

        Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında işçinin hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz.

        Ancak, bu tazminatın T.C. Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı için ödenecek miktar, yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihinde T.C. Emekli Sandığı Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamaz.

        Bu maddede geçen kamu kuruluşları deyimi, genel, katma ve özel bütçeli idareler ile 468 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kurumları kapsar.

        Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye ödenmez.

        Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur.

        Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

        (Değişik : 29/7/1983 – 2869/3 md.) 13 üncü maddesinde sözü geçen  tazminat ile bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 26 ncı maddenin birinci fıkrasında yazılı ücrete ilaveten işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan  menfaatler de  gözönünde  tutulur.   Kıdem   tazminatının   zamanında   ödenmemesi   sebebiyle   açılacak  davanın sonunda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder. İşçinin mevzuattan doğan diğer hakları saklıdır.

        (Değişik: 17/10/1980 - 2320/1 md.) Bu maddede belirtilen kıdem tazminatı ile ilgili 30 günlük süre hizmet akidleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine değiştirilebilir.

        (Değişik: 10/12/1982 - 2762/1 md.) Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez.

        (Değişik fıkralar: 17/10/1980 - 2320/1 md.)

        İşçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı, kanuni mirasçılarına ödenir.

        Kıdem tazminatından doğan sorumluluğu işveren şahıslara veya sigorta şirketlerine sigorta ettiremez.

        İşveren sorumluluğu altında ve sadece yaşlılık, emeklilik, malullük, ölüm ve toptan ödeme hallerine mahsus olmak kaydıyla Devlet veya kanunla kurulu kurumlarda veya % 50 hisseden fazlası Devlete ait bir bankada veya bir kurumda işveren tarafından kıdem tazminatı ile ilgili bir fon tesis edilir.

        Fon tesisi ile ilgili hususlar kanunla düzenlenir.

    • ALTINCI BÖLÜM (İŞ VE İŞÇİ BULMA)
      • MADDE 90 (İŞ VE İŞÇİ BULMAYA ARACILIK)
        ALTINCI BÖLÜM (İŞ VE İŞÇİ BULMA)

        MADDE 90 (İŞ VE İŞÇİ BULMAYA ARACILIK)

        İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca yerine getirilir.

    • BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)
      • MADDE 77 (İŞVERENLERİN VE İŞÇİLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 77 (İŞVERENLERİN VE İŞÇİLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ)

        İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. 

        İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Yapılacak eğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

        İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar.

        Bu bölümde ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüzük ve yönetmeliklerde yer alan hükümler  işyerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır.

      • MADDE 78 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİKLERİ )
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 78 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİKLERİ )

        Bu Kanuna tabi işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği şartlarının belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması, işyerlerinde kullanılan araç, gereç, makine ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi ve özel durumları sebebiyle korunması gereken kişilerin çalışma şartlarının düzenlenmesi, ayrıca iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygunluğu yönünden; işçi sayısı, işin ve işyerinin özellikleri ile tehlikesi dikkate alınarak işletme belgesi alması gereken işyerleri ile belgelendirilmesi gereken işler veya ürünler ve bu belge veya belgelerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda yapılacak risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaların usul ve esasları ile bunları yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli iznin verilmesi ve verilen iznin iptal edilmesi Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.

      • MADDE 79 (İŞİN DURDURULMASI VEYA İŞYERİNİN KAPATILMASI)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 79 (İŞİN DURDURULMASI VEYA İŞYERİNİN KAPATILMASI)

        Bir işyerinin tesis ve tertiplerinde, çalışma yöntem ve şekillerinde, makine ve cihazlarında işçilerin yaşamı için tehlikeli olan bir husus tespit edilirse, bu tehlike giderilinceye kadar işyerlerini iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetlemeye yetkili iki müfettiş, bir işçi ve bir işveren temsilcisi ile Bölge Müdüründen oluşan beş kişilik bir komisyon kararıyla, tehlikenin niteliğine göre iş tamamen veya kısmen durdurulur veya işyeri kapatılır. Komisyona kıdemli iş müfettişi başkanlık eder. Komisyonun çalışmaları ile ilgili sekretarya işleri bölge müdürlüğü tarafından yürütülür.

        Askeri işyerleri ile yurt emniyeti için gerekli maddeler üretilen işyerlerindeki komisyonun  yapısı, çalışma şekil ve esasları Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.

        Bu maddeye göre verilecek durdurma veya kapatma kararına karşı işverenin yerel iş mahkemesinde altı iş günü içinde itiraz etmek yetkisi vardır.

        İş mahkemesine itiraz, işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararının uygulanmasını durdurmaz.

        Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Kararlar kesindir.

        Bir işyerinde çalışan işçilerin yaş, cinsiyet ve sağlık durumları böyle bir işyerinde çalışmalarına engel teşkil ediyorsa, bunlar da çalışmaktan alıkonulur.

        Yukarıdaki fıkralar gereğince işyerlerinde işçiler için tehlikeli olan tesis ve tertiplerin veya makine ve cihazların ne şekilde işletilmekten alıkonulacağı ve bunların ne şekilde yeniden işletilmelerine izin verilebileceği, işyerinin kapatılması ve açılması, işin durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verilinceye kadar acil hallerde alınacak önlemlere ilişkin hususlar ile komisyonda görev yapacak işçi ve işveren temsilcilerinin nitelikleri, seçimi, komisyonun çalışma şekil ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

        Bir işyerinin kurulmasına ve işletilmesine izin verilmiş olması 78 inci maddede öngörülen yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına hiçbir zaman engel olamaz.

        Bu maddenin birinci fıkrası gereğince makine, tesisat ve tertibat veya işin durdurulması veya işyerinin kapatılması sebebiyle işsiz kalan işçilere işveren ücretlerini ödemeye veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermeye zorunludur.

      • MADDE 80 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 80 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU)

        Bu Kanuna göre sanayiden sayılan, devamlı olarak en az elli  işçi çalıştıran ve altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde her işveren bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurmakla yükümlüdür.

        İşverenler iş sağlığı ve güvenliği kurullarınca iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak verilen kararları uygulamakla yükümlüdürler.

        İş sağlığı ve güvenliği kurullarının oluşumu, çalışma yöntemleri, ödev, yetki ve yükümlülükleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir. 

      • MADDE 81 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ )
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 81 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ )

        İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve işin tehlike sınıf ve derecesine göre;

        a)  İşyeri sağlık ve güvenlik birimi oluşturmakla,

        b)  Bir veya birden fazla işyeri hekimi ile gereğinde diğer sağlık personelini görevlendirmekle,

        c)  Sanayiden sayılan işlerde iş güvenliği uzmanı olan bir veya birden fazla mühendis veya teknik elemanı görevlendirmekle, yükümlüdürler.

        İşverenler, bu yükümlülüklerinin tamamını veya bir kısmını, bünyesinde çalıştırdığı ve bu maddeye dayanılarak çıkarılacak yönetmelikte belirtilen vasıflara sahip personel ile yerine getirebileceği gibi, işletme dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirebilir. Bu şekilde hizmet alınması işverenin sorumluklarını ortadan kaldırmaz. 

        • EK FIKRA: 23/7/2010-6009/49 MD
          MADDE 81 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ )

          EK FIKRA: 23/7/2010-6009/49 MD

          İşyeri sağlık ve güvenlik birimleri ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin nitelikleri, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alınmasına ilişkin hususlar, bu birimlerde bulunması gereken araç, gereç ve teçhizat ile görevlendirilecek işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, sayısı, işe alınmaları, görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma şartları, görevlerini nasıl yürütecekleri, eğitimleri ve belgelendirilmeleri ile eğitim kurumlarının yetkilendirilmeleri, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı eğitim programlarının ve bu programlarda görev alacak eğiticilerin niteliklerinin belirlenmesi ve belgelendirilmeleri ile eğitimlerin sonunda yapılacak sınavlar ilgili tarafların görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

        • EK FIKRA: 23/7/2010-6009/49 MD.
          MADDE 81 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ )

          EK FIKRA: 23/7/2010-6009/49 MD.

          İşyeri hekimlerinin, işyeri sağlık ve güvenlik birimleri ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde görevlendirilmeleri ve hizmet verilen işyerlerinde çalışan işçilerle sınırlı olmak üzere görevlerini yerine getirmeleri hususunda diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz.

        • MÜLGA ÜÇÜNCÜ FIKRA: 23/7/2010-6009/49 MD.
          MADDE 81 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ )

          MÜLGA ÜÇÜNCÜ FIKRA: 23/7/2010-6009/49 MD.

          Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuatına göre çalıştırılmakta olan hekimlere, üçüncü fıkrada öngörülen eğitimler aldırılmak suretiyle ve aslî görevleri kapsamında, çalışmakta oldukları kurum ve kuruluşların asıl işveren olarak çalıştırdıkları işçilerin işyeri hekimliği hizmetleri gördürülür. Bu kurum ve kuruluşların diğer personel için oluşturulmuş olan sağlık birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik birimi olarak da kullanılabilir.

      • MADDE 82 (İŞ GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK ELEMANLAR)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 82 (İŞ GÜVENLİĞİ İLE GÖREVLİ MÜHENDİS VEYA TEKNİK ELEMANLAR)

        Mülga: 15/5/2008-5763/37 md.

      • MADDE 83 (İŞÇİLERİN HAKLARI)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 83 (İŞÇİLERİN HAKLARI)

        İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği açısından işçinin sağlığını bozacak veya vücut bütünlüğünü tehlikeye sokacak  yakın, acil ve hayati bir tehlike ile karşı karşıya kalan işçi, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurarak durumun tespit edilmesini ve  gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul aynı  gün acilen toplanarak  kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar işçiye yazılı olarak bildirilir.

        İş sağlığı ve güvenliği kurulunun bulunmadığı işyerlerinde talep, işveren veya  işveren vekiline yapılır. İşçi tesbitin yapılmasını ve durumun yazılı olarak kendisine bildirilmesini isteyebilir. İşveren veya vekili yazılı cevap vermek zorundadır.

        Kurulun işçinin talebi yönünde karar vermesi halinde işçi, gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir.

        İşçinin çalışmaktan kaçındığı dönem içinde ücreti ve diğer hakları saklıdır.

        İş sağlığı ve güvenliği kurulunun kararına ve işçinin talebine rağmen gerekli tedbirin alınmadığı işyerlerinde işçiler altı iş günü içinde, bu Kanunun  24 üncü maddesinin (I) numaralı  bendine uygun olarak belirli veya belirsiz süreli hizmet akitlerini derhal feshedebilir.

        Bu Kanunun 79 uncu maddesine göre işyerinde işin durdurulması veya işyerinin kapatılması halinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

      • MADDE 84 (İÇKİ VEYA UYUŞTURUCU MADDE KULLANMA YASAĞI)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 84 (İÇKİ VEYA UYUŞTURUCU MADDE KULLANMA YASAĞI)

        İşyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmak yasaktır.

        İşveren; işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahiptir.

        Alkollü içki kullanma yasağı;

        a) Alkollü içki yapılan işyerlerinde çalışan ve işin gereği olarak üretileni denetlemekle görevlendirilen,

        b)  Kapalı kaplarda veya açık olarak alkollü içki satılan veya içilen işyerlerinde işin gereği alkollü içki içmek zorunda olan,

        c) İşinin niteliği gereği müşterilerle birlikte alkollü içki içmek zorunda olan, işçiler için uygulanmaz.

      • MADDE 85 (AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 85 (AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER)

        Onaltı yaşını doldurmamış genç işçiler ve  çocuklar ile çalıştığı işle ilgili mesleki eğitim almamış işçiler ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz.

        Hangi işlerin ağır ve tehlikeli işlerden sayılacağı, kadınlarla onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılabilecekleri Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

      • MADDE 86 (AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE RAPOR)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 86 (AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE RAPOR)

        Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya işin devamı süresince en az yılda bir, bedence bu işlere elverişli ve dayanıklı oldukları işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın Sosyal Sigortalar  Kurumu,  sağlık ocağı, hükümet veya belediye hekimleri tarafından verilmiş muayene raporları olmadıkça, bu gibilerin işe alınmaları veya işte çalıştırılmaları yasaktır. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş muayenesini yapmaktan kaçınamaz.

        İşyeri hekimi tarafından verilen rapora itiraz halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir. Yetkili memurlar isteyince, bu raporları işveren kendilerine göstermek zorundadır. Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

      • MADDE 87 (ON SEKİZ YAŞINDAN KÜÇÜK İŞÇİLER İÇİN RAPOR)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 87 (ON SEKİZ YAŞINDAN KÜÇÜK İŞÇİLER İÇİN RAPOR)

        Ondört yaşından onsekiz yaşına kadar (onsekiz dahil) çocuk ve genç işçilerin işe alınmalarından önce işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye hekimlerine muayene ettirilerek işin niteliğine ve şartlarına göre vücut yapılarının dayanıklı olduğunun raporla belirtilmesi ve bunların onsekiz yaşını dolduruncaya kadar altı ayda bir defa aynı şekilde doktor muayenesinden geçirilerek bu işte çalışmaya devamlarına bir sakınca olup olmadığının kontrol ettirilmesi ve bütün bu raporların işyerinde saklanarak yetkili memurların isteği üzerine kendilerine gösterilmesi zorunludur. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş muayenesini yapmaktan kaçınamaz.

        Birinci fıkrada yazılı hekimlerce verilen rapora itiraz halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir.

        Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. 

      • MADDE 88 (GEBE VEYA ÇOCUK EMZİREN KADINLAR İÇİN YÖNETMELİK )
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 88 (GEBE VEYA ÇOCUK EMZİREN KADINLAR İÇİN YÖNETMELİK )

        Gebe veya çocuk emziren kadınların hangi dönemlerde ne gibi işlerde çalıştırılmalarının yasak olduğu ve bunların çalışmalarında sakınca olmayan işlerde hangi şartlar ve usullere uyacakları, ne suretle emzirme odaları veya çocuk bakım yurdu (kreş) kurulması gerektiği veya hangi hallerde dışarıdan hizmet alabilecekleri Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

      • MADDE 89 (ÇEŞİTLİ YÖNETMELİKLER)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ)

        MADDE 89 (ÇEŞİTLİ YÖNETMELİKLER)

        Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı;

        a) Ağır ve tehlikeli işlerden başka işler için de işçilerin işe başlamadan hekim muayenesinden geçirilmelerini,

        b) Bazı işlerde çalışan işçilerin belirli sürelerde genel olarak sağlık muayenesinden geçirilmelerini,   

        c) Çeşitli veya bir kısım işlerde çalışan işçilerin sağlık durumlarının aksaması, yaptıkları işin ürünlerine ve genel sağlığa yahut birlikte çalıştıkları öteki işçilere zararlı olursa, bu gibilerin o işlerden çıkarılmalarını,

        d) Ne durumda ve ne gibi şartları haiz olan işyerlerinde banyo, uyku, dinlenme ve yemek yerleri ile işçi evleri ve işçi eğitimi yerleri yapılmasını, öngören yönetmelikler hazırlayabilir.

    • BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)
      • MADDE 1 (AMAÇ VE KAPSAM)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 1 (AMAÇ VE KAPSAM)

         

        Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.
        Bu Kanun, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.
        İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar.

      • MADDE 2 (TANIMLAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 2 (TANIMLAR)

        Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

        İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.

        İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

        (Ek fıkra: 23/7/2010-6009/48 md.) Bu Kanunun uygulanması bakımından;

        a) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görev yapmak üzere Bakanlıkça belgelendirilmiş hekimler, işyeri hekimini; mühendis, mimar ve teknik elemanlar ise iş güvenliği uzmanını,
        b) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini vermek üzere, gerekli donanım ve personele sahip olan Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce kurulan ve işletilen müesseseler ortak sağlık ve güvenlik birimini,
        c) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görev yapacak işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının eğitimlerini vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce kurulan ve işletilen müesseseler eğitim kurumunu, ifade eder.

        İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.


        Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

        Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

        Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.
        (Ek fıkra: 1/7/2006-5538/18 md.) Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin en az yüzde ellisine sahip oldukları ortaklıklarda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu veya diğer kanun hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmeler gereğince, yüklenici aracılığıyla çalıştırılanlar, bu şekilde çalışmış olmalarına dayanarak;

        a) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait kadro veya pozisyonlara atanmaya,
        b) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait işyerlerinin kadro veya pozisyonlarında çalışanlar için toplu iş sözleşmesi, personel kanunları veya ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenen her türlü malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanmaya, hak kazanamazlar.

        (Ek fıkra: 1/7/2006-5538/18 md.) Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir. Sekizinci fıkrada belirtilen kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak durumundaki kamu kurum, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına atanma ya da bu kurum, kuruluş veya ortaklıklarda geçerli olan malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

        a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

        b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz.

      • MADDE 3 (İŞYERİNİ BİLDİRME)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 3 (İŞYERİNİ BİLDİRME)

         

        Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren, işyerinin unvan ve adresini, çalıştırılan işçi sayısını, çalışma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adını ve soyadını yahut unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin adı, soyadı ve adreslerini bir ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

        (Değişik ikinci fıkra: 15/5/2008-5763/1 md.) Bu Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre iş alan alt işveren; kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgeler gerektiğinde iş müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren altı işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Rapora altı iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

        (Ek fıkra:11/6/2003-4884/10 md.) Ancak, şirketlerin tescil kayıtları ise ticaret sicili memurluklarının gönderdiği belgeler üzerinden yapılır ve bu belgeler ilgili ticaret sicili memurluğunca bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ilgili bölge müdürlüklerine gönderilir.

        (Ek fıkra: 15/5/2008-5763/1 md.) Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması, bildirimi ve işyerinin tescili ile yapılacak sözleşmede bulunması gerekli diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

      • MADDE 4 (İSTİSNALAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 4 (İSTİSNALAR)

         

        Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz;

        a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,
        b) 50’den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,
        c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,
        d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,
        e) Ev hizmetlerinde,
        f) İş sağlığı ve güvenliği hükümleri saklı kalmak üzere çıraklar hakkında,
        g) Sporcular hakkında,
        h) Rehabilite edilenler hakkında,
        ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde.

        Şu kadar ki;
        a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,
        b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,
        c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,
        d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,
        e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri,
        f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler, bu Kanun hükümlerine tabidir.

      • MADDE 5 (EŞİT DAVRANMA İLKESİ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 5 (EŞİT DAVRANMA İLKESİ)

         

        İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapılamaz.

        İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz.

        İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz.

        Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz.

        İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz.

        İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır.

        20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.

      • MADDE 6 (İŞYERİNİN VEYA BİR BÖLÜMÜNÜN DEVRİ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 6 (İŞYERİNİN VEYA BİR BÖLÜMÜNÜN DEVRİ)

        İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.


        Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.

        Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.


        Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da türünün değişmesiyle sona erme halinde birlikte sorumluluk hükümleri uygulanmaz.

        Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır.

        Yukarıdaki hükümler, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri halinde uygulanmaz.

      • MADDE 7 (GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 7 (GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİ)

        İşveren, devir sırasında yazılı rızasını almak suretiyle bir işçiyi; holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde veya yapmakta olduğu işe benzer işlerde çalıştırılması koşuluyla başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devrettiğinde geçici iş ilişkisi gerçekleşmiş olur. Bu halde iş sözleşmesi devam etmekle beraber, işçi bu sözleşmeye göre üstlendiği işin görülmesini, iş sözleşmesine geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı yerine getirmekle yükümlü olur. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren işçiye talimat verme hakkına sahip olup, işçiye sağlık ve güvenlik risklerine karşı gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.

        Geçici iş ilişkisi altı ayı geçmemek üzere yazılı olarak yapılır, gerektiğinde en fazla iki defa yenilenebilir.

        İşverenin, ücreti ödeme yükümlülüğü devam eder. Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden işveren ile birlikte sorumludur.

        İşçi, işyerine ve işe ilişkin olup kusuru ile sebep olduğu zarardan geçici iş ilişkisi kurulan işverene karşı sorumludur. İşçinin geçici sözleşmesinden aksi anlaşılmıyorsa, işçinin diğer hak ve yükümlülüklerine ilişkin bu Kanundaki düzenlemeler geçici iş ilişkisi kurulan işverenle olan ilişkisine de uygulanır.

        İşçiyi geçici olarak devralan işveren grev ve lokavt aşamasına gelen bir toplu iş uyuşmazlığının tarafı ise, işçi grev ve lokavtın uygulanması sırasında çalıştırılamaz. Ancak, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 39 uncu maddesi hükümleri saklıdır. İşveren, işçisini grev ve lokavt süresince kendi işyerinde çalıştırmak zorundadır.

        Toplu işçi çıkarmaya gidilen işyerlerinde çıkarma tarihinden itibaren altı ay içinde toplu işçi çıkarmanın konusu olan işlerde geçici iş ilişkisi gerçekleşmez.

    • DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)
      • MADDE 109 (YAZILI BİLDİRİM)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 109 (YAZILI BİLDİRİM)

        Bu Kanunda öngörülen bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak ve imza karşılığında yapılması gerekir. Bildirim yapılan kişi bunu imzalamazsa, durum o yerde tutanakla tespit edilir. Ancak, 7201 sayılı Kanun kapsamına giren tebligat anılan Kanun hükümlerine göre yapılır.

      • MADDE 110 (KONUT KAPICILARININ ÖZEL ÇALIŞMA KOŞULLARI)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 110 (KONUT KAPICILARININ ÖZEL ÇALIŞMA KOŞULLARI)

        Konut kapıcılarının hizmetlerinin kapsam ve niteliği ile çalışma süreleri, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri, yıllık ücretli izin hakları ve kapıcı konutları ile ilgili hususların düzenlenmesinde uygulanacak değişik şekil ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir  yönetmelikle düzenlenir.

      • MADDE 111 (SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİ)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 111 (SANAYİ, TİCARET, TARIM VE ORMAN İŞLERİ)

        (Değişik: 15/5/2008-5763/11 md.)

        Bu Kanunun uygulanması bakımından; sanayiden, ticaretten, tarım ve orman işlerinden sayılacak işlerin esasları aşağıda belirtilmiştir.

        Sanayiden sayılacak işlerin esasları şunlardır:  

        a) Her türlü madenleri arama ve topraktan çıkarma, taş, kum ve kireç ocakları.

        b)  Ham, yarı ve tam yapılmış maddelerin işlenmesi, temizlenmesi, şeklinin değiştirilmesi, süslenmesi, satış için hazırlanması.

        c)  Her türlü kurma, onarma, sökme, dağıtma ve yıkma.

        d)  Bina yapılması ve onarımı, değiştirilmesi, bozulması, yıkılması ve bunlara yardımcı her türlü sınai yapım.

        e)  Yol, demiryolu, tramvay yolu, liman, kanal, baraj, havaalanı, dalgakıran, tünel, köprü, lağım ve kuyuların yapılması ve onarımı, batıkların çıkarılması ve bataklık kurutma.

        f)  Elektrik ve her çeşit muharrik kuvvetlerin elde edilmesi, değiştirilmesi, taşınması, kurma ve dağıtma.

        g)  Su ve gaz tesisatı kurma ve işletmesi.

        h)  Telefon, telgraf, telsiz, radyo ve televizyon kurma.

        i)  Gemi ve vapur yapımı, onarımı, değiştirilmesi ve bozup dağıtma.

        j)  Eşyanın istasyon, antrepo, iskele, limanlar ve havaalanlarında yükletilmesi, boşaltılması.

        k)  Basımevleri.

        Ticaretten sayılacak işlerin esasları şunlardır:

        a) Ham, yarı ve tam yapılmış her çeşit bitkisel, hayvani veya sınai ürün ve malların alımı ve satımı.

        b) Bankacılık ve finans sektörü ile ilgili işlerle, sigortacılık, komisyonculuk, depoculuk, ambarcılık, antrepoculuk.

        c) Su ürünleri alımı ve satımı.

        d) Karada, göl ve akarsularda insan veya eşya ve hayvan taşıma.

        Tarım ve orman işlerinden sayılacak işlerin esasları şunlardır:

        a) Her çeşit meyveli ve meyvesiz bitkiler; çay, pamuk, tütün, elyaflı bitkiler; turunçgiller; pirinç, baklagiller; ağaç, ağaççık, omca, tohum, fide, fidan; sebze ve tarla ürünleri; yem ve süt bitkilerinin yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı, araştırılması, bunlarla ilgili her türlü toprak işleri, ekim, dikim, aşı, budama, sulama, gübreleme, hasat, harman, devşirme, temizleme, hazırlama ve ayırma işleri, hastalık ve zararlılarla mücadele, toprak ıslahı, çayır, mera, toprak ve su korunması.

        b) Ormanların korunması, planlanması (amenajman), yetiştirilmesi, işletilmesi, sınırlandırılması çalışmaları, bunlara ait alt yapı çalışmaları ile tohum toplama, fidanlık, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, etüt proje ve rehabilitasyonu, ormancılık araştırma ile milli park, orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanlarının kurulması, bakım ve geliştirilmesi.

        c) Her türlü iş ve gelir hayvanlarının (arı, ipek böceği ve benzerleri dahil) yetiştirilmesi, üretimi, ıslahı ve bunlarla ilgili bakım, güdüm, terbiye, kırkım, sağım ve ürünlerinin elde edilmesi, toplanması, saklanması ile bu hayvanların hastalık ve asalaklarıyla mücadele.

        d) 854 sayılı Deniz İş Kanununun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kara ve su avcılığı ve üreticiliği ile bu yoldan elde edilen ürünlerin saklanması ve taşınması.

        Yukarıda sayılan esaslar doğrultusunda bir işin bu Kanunun uygulanması bakımından sanayi, ticaret, tarım ve orman işlerinden hangisinin kapsamında sayılacağı; Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman ile Tarım  ve Köyişleri bakanlıklarının görüşleri alınarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

      • MADDE 112 (BAZI KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDA ÇALIŞANLARIN KIDEM TAZMİNATI)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 112 (BAZI KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDA ÇALIŞANLARIN KIDEM TAZMİNATI)

        Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

      • MADDE 113 (BAZI İŞLERDE ÇALIŞANLARIN ÜCRETLERİNİN GÜVENCESİ)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 113 (BAZI İŞLERDE ÇALIŞANLARIN ÜCRETLERİNİN GÜVENCESİ)

        Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci  fıkrasının (b) ve (ı) bentlerinde sayılan işyerlerinde çalışan işçiler hakkında 32, 35, 37, 38 inci madde hükümleri uygulanır. Bu maddelere aykırılık hallerinde ilgililer hakkında ilgili ceza hükümleri uygulanır.

      • MADDE 114 (ÜÇLÜ DANIŞMA KURULU)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 114 (ÜÇLÜ DANIŞMA KURULU)

        Çalışma barışının ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesinde, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarının ve uygulamalarının izlenmesi amacıyla; Hükümet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonları arasında etkin danışmayı sağlamak üzere, üçlü temsile dayalı istişari  mahiyette bir danışma kurulu oluşturulur.

        Kurulun çalışma usul ve esasları çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

      • MADDE 115 (KANTİN AÇILMASI)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 115 (KANTİN AÇILMASI)

        İşyerlerinde, yüzelli ve daha fazla işçi çalıştırılması halinde, işçilerin ve ailelerinin gerekli ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla işçiler tarafından kurulacak tüketim kooperatiflerine işverenlerce yer tahsisi yapılabilir

      • MADDE 116
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 116

        (13.6.1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

      • MADDE 117
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 117

        5.5.1983 tarihli ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir

      • MADDE 118
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 118

        (5.5.1983 tarihli ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.) 

      • MADDE 119 (YÖNETMELİKLER)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 119 (YÖNETMELİKLER)

        Bu  Kanunda öngörülen yönetmelikler Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde çıkartılır.

      • MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

        25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

        • GEÇİCİ MADDE 1
          MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

          GEÇİCİ MADDE 1

          Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.

          Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır.

        • GEÇİCİ MADDE 2
          MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

          GEÇİCİ MADDE 2

          1475 sayılı Kanuna göre halen yürürlükte bulunan tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanun hükümlerine aykırı olmayan hükümleri yeni yönetmelikler çıkarılıncaya kadar yürürlükte kalır. 

        • GEÇİCİ MADDE 3
          MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

          GEÇİCİ MADDE 3

          1475 sayılı Kanuna göre alınmış bulunan asgari ücret kararı, bu Kanunun 39 uncu Maddesine göre tespit yapılıncaya kadar yürürlükte kalır.

        • GEÇİCİ MADDE 4
          MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

          GEÇİCİ MADDE 4

          Mülga 3008 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi hükümleri haklarında uygulanmayanlar için, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinde sözü edilen kıdem tazminatı hakkı 12.8.1967 tarihinden itibaren başlar.

          İlk defa bu Kanun kapsamına girenlerin kıdem tazminatı hakları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar.

        • GEÇİCİ MADDE 5
          MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

          GEÇİCİ MADDE 5

          1475 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (B) fıkrasında yer alan oranlar, bu Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından yeniden belirleninceye kadar geçerlidir. 

        • MADDE 6
          MADDE 120 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

          MADDE 6

          Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun  yürürlüğe  gireceği  tarihe  kadar  işçilerin  kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanununun   14 üncü maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır.

      • MADDE 121 (YÜRÜRLÜK)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 121 (YÜRÜRLÜK)

        Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer

      • MADDE 122 (YÜRÜTME)
        DOKUZUNCU BÖLÜM (ÇEŞİTLİ, GEÇİCİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 122 (YÜRÜTME)

        Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

    • DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )
      • MADDE 63 ( ÇALIŞMA SÜRESİ )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 63 ( ÇALIŞMA SÜRESİ )

        Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.

        Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir.

        Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

        Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

      • MADDE 64 ( TELAFİ ÇALIŞMASI )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 64 ( TELAFİ ÇALIŞMASI )

        Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz.

        Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşulu ile günde üç saatten fazla olamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.

      • MADDE 65 ( KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 65 ( KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ )

        Mülga: 15/5/2008-5763/37 md.

        Mülga: 15/5/2008-5763/37 md.

      • MADDE 66 ( ÇALIŞMA SÜRESİNDEN SAYILAN HALLER )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 66 ( ÇALIŞMA SÜRESİNDEN SAYILAN HALLER )

        Aşağıdaki süreler işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır:

        a) Madenlerde, taşocaklarında yahut her ne şekilde olursa olsun yeraltında veya su altında çalışılacak işlerde işçilerin kuyulara, dehlizlere veya asıl çalışma yerlerine inmeleri veya girmeleri ve bu yerlerden  çıkmaları için gereken süreler.

        b) İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.

        c) İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler.

        d) İşçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işveren evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler.

        e) Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler.

        f) Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.İşin niteliğinden doğmayıp da işveren tarafından sırf sosyal yardım amacıyla işyerine götürülüp getirilme esnasında araçlarda geçen süre çalışma süresinden sayılmaz.

      • MADDE 67 ( GÜNLÜK ÇALIŞMANIN BAŞLAMA VE BİTİŞ SAATLERİ )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 67 ( GÜNLÜK ÇALIŞMANIN BAŞLAMA VE BİTİŞ SAATLERİ )

        Günlük çalışmanın  başlama ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere duyurulur.

        İşin niteliğine göre işin başlama ve bitiş saatleri işçiler için farklı şekilde düzenlenebilir.

      • MADDE 68 ( ARA DİNLENMESİ )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 68 ( ARA DİNLENMESİ )

        Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;     

        a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde onbeş dakika,

        b) Dört saatten fazla ve yedibuçuk saate kadar (yedibuçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,   

        c) Yedibuçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat,Ara dinlenmesi verilir.

        Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir.

        Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralı olarak kullandırılabilir.

        Dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. 

        Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

      • MADDE 69 ( GECE SÜRESİ VE GECE ÇALIŞMALARI )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 69 ( GECE SÜRESİ VE GECE ÇALIŞMALARI )

        Çalışma hayatında “gece” en geç saat 20.00’de başlayarak en erken saat 06.00’ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönemdir.

        Bazı işlerin niteliğine ve gereğine göre yahut yurdun bazı bölgelerinin özellikleri bakımından, çalışma hayatına ilişkin “gece” başlangıcının daha geriye alınması veya yaz ve kış saatlerinin  ayarlanması, yahut gün döneminin başlama ve bitme saatlerinin belirtilmesi suretiyle birinci fıkradaki hükmün uygulama şekillerini tespit etmek yahut bazı gece çalışmalarına herhangi bir oranda fazla ücret ödenmesi usulünü koymak veyahut gece işletilmelerinde ekonomik bir zorunluluk bulunmayan işyerlerinde işçilerin gece çalışmalarını yasak etmek üzere yönetmelikler çıkartılabilir.

        İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez.

        Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğu, işe başlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir. Gece çalıştırılan işçiler en geç iki yılda bir defa işveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler. İşçilerinin sağlık kontrollerinin masrafları işveren tarafından karşılanır.

        Gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyen işçiye işveren, mümkünse gündüz postasında durumuna uygun bir iş verir.İşveren gece postalarında çalıştırılacak işçilerin listelerini ve bu işçiler için işe başlamadan önce alınan ve periyodik sağlık raporlarının bir nüshasını ilgili bölge müdürlüğüne vermekle yükümlüdür.

        Gece ve gündüz işletilen ve nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde, bir çalışma haftası gece çalıştırılan işçilerin, ondan sonra gelen ikinci çalışma haftası gündüz çalıştırılmaları suretiyle postalar sıraya konur. Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası da uygulanabilir.

        Postası değiştirilecek işçi kesintisiz en az onbir saat dinlendirilmeden diğer postada çalıştırılamaz.

      • MADDE 70 ( HAZIRLAMA, TAMAMLAMA VE TEMİZLEME İŞLERİ )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 70 ( HAZIRLAMA, TAMAMLAMA VE TEMİZLEME İŞLERİ )

        Genel olarak bir işyerinde belirli çalışma saatlerinden önce veya sonra gerekli olan hazırlama veya tamamlama yahut temizleme işlerinde çalışan işçiler için işin düzenlenmesi ile ilgili hükümlerden hangilerinin uygulanmayacağı yahut ne gibi değişik şartlar ve usullerle uygulanacağı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

      • MADDE 71 ( ÇALIŞTIRMA YAŞI VE ÇOCUKLARI ÇALIŞTIRMA YASAĞI )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 71 ( ÇALIŞTIRMA YAŞI VE ÇOCUKLARI ÇALIŞTIRMA YASAĞI )

        Onbeş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak, ondört yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler.

        Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmelerinde ve çalıştırılabilecekleri işlerde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve psikolojik gelişmeleri, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır.

        Çocuğun gördüğü iş onun okula gitmesine, mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.

        Onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile onbeş yaşını tamamlamış, ancak onsekiz yaşını tamamlamamış genç işçilerin çalışmasına izin verilecek işler, ondört yaşını bitirmiş ve ilk öğretimini tamamlamış çocukların çalıştırılabilecekleri hafif işler ve çalışma koşulları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.

        Temel eğitimi tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi ve haftada otuzbeş saatten fazla olamaz. Ancak, onbeş yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz ve haftada kırk saate kadar artırılabilir.

        Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde iki saat ve haftada on saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri yukarıda birinci fıkrada öngörülen süreleri aşamaz.

      • MADDE 72 ( YER VE SU ALTINDA ÇALIŞTIRMA YASAĞI )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 72 ( YER VE SU ALTINDA ÇALIŞTIRMA YASAĞI )

        Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.

      • MADDE 73 ( GECE ÇALIŞTIRMA YASAĞI )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 73 ( GECE ÇALIŞTIRMA YASAĞI )

        Sanayiye ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

        Onsekiz yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

      • MADDE 74 ( ANALIK HALİNDE ÇALIŞMA VE SÜT İZNİ )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 74 ( ANALIK HALİNDE ÇALIŞMA VE SÜT İZNİ )

        Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. (Ek cümle 13/2/2011-6111/76 md.) Kadın işçinin erken doğum yapma halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır.

        Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Bu süreler hekim raporu ile belirtilir.

        Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.

        Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.

        İsteği halinde kadın işçiye, onaltı haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde onsekiz haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

        Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kulllanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

      • MADDE 75 ( İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 75 ( İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI )

        İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.

        İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.

      • MADDE 76 ( YÖNETMELİKLER )
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ( İŞİN DÜZENLENMESİ )

        MADDE 76 ( YÖNETMELİKLER )

        Nitelikleri gereği günlük ve haftalık çalışma sürelerinin 63 üncü maddede öngörüldüğü şekilde uygulanması mümkün olmayan iş ve işyerlerinde çalışma sürelerinin günlük yasal çalışma süresini aşmayacak şekilde ve en çok altı aya kadar denkleştirme süresi tanınarak uygulanmasını sağlayacak usuller Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.

        Nitelikleri dolayısıyla devamlı çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına işçi postaları çalıştırılarak işletilen yahut nöbetleşe işçi postaları ile yapılan işlerde, çalışma sürelerine, hafta tatillerine ve gece çalışmalarına ve çalışma ortasındaki zorunlu dinlenmelere dair özel usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.

    • İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)
      • MADDE 15 (DENEME SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 15 (DENEME SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)

        MADDE 15 (DENEME SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)

        Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.

        Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.

      • MADDE 18 (FESHİN GEÇERLİ SEBEBE DAYANDIRILMASI)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 18 (FESHİN GEÇERLİ SEBEBE DAYANDIRILMASI)

        Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan  işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

        Altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler dikkate alınır.

        Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:

        a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.

        b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak.

        c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak.(1)

        d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.

        e) 74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.

        f)  Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.

        İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir.

        İşletmenin  bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında  bu madde,  19 ve  21 inci maddeler  ile  25 inci  maddenin son fıkrası  uygulanmaz.

      • MADDE 10 (SÜREKLİ VE SÜREKSİZ İŞLERDEKİ İŞ SÖZLEŞMELERİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 10 (SÜREKLİ VE SÜREKSİZ İŞLERDEKİ İŞ SÖZLEŞMELERİ)

        Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere  sürekli iş denir.

        Bu Kanunun 3, 8, 12, 13, 14, 15, 17, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 34, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 75, 80 ve geçici 6 ncı  maddeleri süreksiz işlerde yapılan iş sözleşmelerinde uygulanmaz. Süreksiz işlerde, bu maddelerde düzenlenen konularda  Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

      • MADDE 11 (BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 11 (BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)

        İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir.

        Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

        Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar.

      • MADDE 12 (BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ AYIRIMIN SINIRLARI)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 12 (BELİRLİ VE BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ AYIRIMIN SINIRLARI)

        Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz.

        Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiye, belirli bir zaman ölçüt alınarak ödenecek ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler, işçinin çalıştığı süreye orantılı olarak verilir. Herhangi bir çalışma şartından yararlanmak için aynı işyeri veya işletmede geçirilen kıdem arandığında belirli süreli iş sözleşmesine göre çalışan işçi için farklı kıdem uygulanmasını haklı gösteren bir neden olmadıkça, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan emsal işçi hakkında esas alınan kıdem uygulanır.

        Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığı takdirde, o işkolunda şartlara uygun bir işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi dikkate alınır.

      • MADDE 13 (KISMÎ SÜRELİ VE TAM SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 13 (KISMÎ SÜRELİ VE TAM SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ)

        İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî süreli iş sözleşmesidir.

        Kısmî süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmî süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Kısmî süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.

        Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte tam süreli çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığı takdirde, o işkolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi esas alınır.

        İşyerinde çalışan işçilerin, niteliklerine uygun açık yer bulunduğunda kısmî süreliden tam süreliye veya tam süreliden kısmî süreliye geçirilme istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur.

      • MADDE 14 (ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 14 (ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA)

        Y

        azılı sözleşme ile  işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde iş görme ediminin yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı iş ilişkisi, çağrı üzerine çalışmaya dayalı kısmi süreli bir iş sözleşmesidir.

        Hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işçinin ne kadar süreyle çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde, haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede işçi çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanır.

        İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep hakkına sahip olan işveren, bu çağrıyı, aksi kararlaştırılmadıkça, işçinin çalışacağı zamandan en az dört gün önce yapmak zorundadır. Süreye uygun çağrı üzerine işçi iş görme edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Sözleşmede günlük çalışma süresi kararlaştırılmamış ise, işveren her çağrıda işçiyi günde en az dört saat üst üste çalıştırmak zorundadır.

      • MADDE 16 (TAKIM SÖZLEŞMESİ İLE OLUŞTURULAN İŞ SÖZLEŞMELERİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 16 (TAKIM SÖZLEŞMESİ İLE OLUŞTURULAN İŞ SÖZLEŞMELERİ)

        Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen bu işçilerden birinin, takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir.

        Takım sözleşmesinin, oluşturulacak iş sözleşmeleri için hangi süre kararlaştırılmış olursa olsun, yazılı yapılması gerekir. Sözleşmede her işçinin kimliği ve alacağı ücret ayrı ayrı gösterilir.

        Takım sözleşmesinde isimleri yazılı işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında takım sözleşmesinde belirlenen şartlarla bir iş sözleşmesi yapılmış sayılır. Ancak, takım sözleşmesi hakkında Borçlar Kanununun 110 uncu maddesi hükmü de uygulanır.

        İşe başlamasıyla iş sözleşmesi kurulan işçilere ücretlerini işveren veya işveren vekili her birine ayrı ayrı ödemek zorundadır. Takım kılavuzu için, takıma dahil işçilerin ücretlerinden işe aracılık veya benzeri bir nedenle kesinti yapılamaz.

      • MADDE 17 (SÜRELİ FESİH)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 17 (SÜRELİ FESİH)

        Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.

         

        a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,

        b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,

        c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,

        d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,

        Feshedilmiş sayılır.

        Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.

        Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.

        İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.

        İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.

        Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci  fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve  Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.

      • MADDE 19 (SÖZLEŞMENİN FESHİNDE USUL)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 19 (SÖZLEŞMENİN FESHİNDE USUL)

        İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.

        Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı bendi  şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır.

      • MADDE 20 (FESİH BİLDİRİMİNE İTİRAZ VE USULÜ )
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 20 (FESİH BİLDİRİMİNE İTİRAZ VE USULÜ )

        İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesinde dava açabilir. (...) (1) taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede özel hakeme götürülür. (1)

        Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

        Dava seri muhakeme usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi halinde, Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir.

        (İptal dördüncü fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 19/10/2005 tarihli ve E.:2003/66, K.:2005/72 sayılı Kararı ile.)

      • MADDE 21 (GEÇERSİZ SEBEPLE YAPILAN FESHİN SONUÇLARI)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 21 (GEÇERSİZ SEBEPLE YAPILAN FESHİN SONUÇLARI)

        İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.

        Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler.

        Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları  ödenir.

        İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı,  yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir.

        İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.

        Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri sözleşmeler ile hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yönde sözleşme hükümleri geçersizdir.

      • MADDE 22 (ÇALIŞMA KOŞULLARINDA DEĞİŞİKLİK VE İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 22 (ÇALIŞMA KOŞULLARINDA DEĞİŞİKLİK VE İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ)

        İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından  altı işgünü içinde yazılı olarak  kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir.

        Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz

      • MADDE 23 (YENİ İŞVERENİN SORUMLULUĞU)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 23 (YENİ İŞVERENİN SORUMLULUĞU)

        Süresi belirli olan veya olmayan sürekli iş sözleşmesi ile bir işverenin işine girmiş olan işçi, sözleşme süresinin bitmesinden önce yahut bildirim süresine uymaksızın işini bırakıp başka bir işverenin işine girerse sözleşmenin bu suretle feshinden ötürü, işçinin sorumluluğu yanında, ayrıca yeni işveren de aşağıdaki hallerde birlikte sorumludur:

        a) İşçinin bu davranışına, yeni işe girdiği işveren sebep olmuşsa.

        b) Yeni işveren, işçinin bu davranışını bilerek onu işe almışsa.

        c) Yeni işveren işçinin bu davranışını öğrendikten sonra dahi onu çalıştırmaya devam ederse.

      • MADDE 24 (İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 24 (İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

        Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: 

        • I. SAĞLIK SEBEPLERİ
          MADDE 24 (İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          I. SAĞLIK SEBEPLERİ

          a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.

          b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan  buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.

        • II. AHLAK VE İYİ NİYET KURALLARINA UYMAYAN HALLER VE BENZERLERİ
          MADDE 24 (İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          II. AHLAK VE İYİ NİYET KURALLARINA UYMAYAN HALLER VE BENZERLERİ

          a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında   yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

          b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.

          c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

          d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

          e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,

          f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları  uygulanmazsa.

        • III- ZORLAYICI SEBEPLER
          MADDE 24 (İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          III- ZORLAYICI SEBEPLER

          İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.

      • MADDE 25 (İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 25 (İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

        Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

        • I- SAĞLIK SEBEPLERİ
          MADDE 25 (İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          I- SAĞLIK SEBEPLERİ

          a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.

        • II- AHLAK VE İYİ NİYET KURALLARINA UYMAYAN HALLER VE BENZERLERİ
          MADDE 25 (İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          II- AHLAK VE İYİ NİYET KURALLARINA UYMAYAN HALLER VE BENZERLERİ

          a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.

          b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.

          c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.

          d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi.

          e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.

          f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.

          g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.

          h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.

          ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.

        • III- ZORLAYICI SEBEPLER
          MADDE 25 (İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          III- ZORLAYICI SEBEPLER

          İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.

        • IV- İŞÇİNİN GÖZALTINA ALINMASI VEYA TUTUKLANMASI HALİNDE DEVAMSIZLIĞIN 17 NCİ MADDEDEKİ BİLDİRİM SÜRESİNİ AŞMASI
          MADDE 25 (İŞVERENİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI)

          IV- İŞÇİNİN GÖZALTINA ALINMASI VEYA TUTUKLANMASI HALİNDE DEVAMSIZLIĞIN 17 NCİ MADDEDEKİ BİLDİRİM SÜRESİNİ AŞMASI

          İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir.

      • MADDE 26 (DERHAL FESİH HAKKINI KULLANMA SÜRESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 26 (DERHAL FESİH HAKKINI KULLANMA SÜRESİ)

        24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz.

        Bu haller sebebiyle işçi yahut işverenden iş sözleşmesini yukarıdaki fıkrada öngörülen süre içinde feshedenlerin diğer taraftan tazminat hakları saklıdır.

      • MADDE 27 (YENİ İŞ ARAMA İZNİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 27 (YENİ İŞ ARAMA İZNİ)

        Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur.

        İş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. Ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır.

        İşveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir.

        İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder.

      • MADDE 28 (ÇALIŞMA BELGESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 28 (ÇALIŞMA BELGESİ)

        İşten ayrılan işçiye, işveren tarafından işinin çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir.

        Belgenin vaktinde verilmemesinden veya belgede doğru olmayan bilgiler bulunmasından zarar gören işçi veyahut işçiyi işine alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir. Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır.

      • MADDE 29 (TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 29 (TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA)

        İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile, işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirir.

        İşyerinde çalışan işçi sayısı:

        a) 20 ile 100 işçi arasında ise, en az 10 işçinin,b) 101 ile 300 işçi arasında ise, en az yüzde on oranında işçinin,c) 301 ve daha fazla ise, en az 30 işçinin,

        İşine 17 nci madde uyarınca ve bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde son verilmesi toplu işçi çıkarma sayılır.

        Birinci fıkra uyarınca yapılacak bildirimde işçi çıkarmanın sebepleri, bundan etkilenecek işçi sayısı ve grupları ile işe son verme işlemlerinin hangi zaman diliminde gerçekleşeceğine ilişkin bilgilerin bulunması zorunludur.

        Bildirimden sonra işyeri sendika temsilcileri ile işveren arasında yapılacak görüşmelerde, toplu işçi çıkarmanın önlenmesi ya da çıkarılacak işçi sayısının azaltılması yahut çıkarmanın işçiler açısından olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi konuları ele alınır. Görüşmelerin sonunda, toplantının yapıldığını gösteren bir belge düzenlenir.

        Fesih bildirimleri, işverenin toplu işçi çıkarma isteğini bölge müdürlüğüne bildirmesinden otuz  gün sonra hüküm doğurur.

        İşyerinin bütünüyle kapatılarak kesin ve devamlı suretle faaliyete son verilmesi halinde, işveren sadece durumu en az otuz gün önceden ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirmek ve işyerinde ilan etmekle yükümlüdür. İşveren toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren altı ay içinde aynı nitelikteki iş için yeniden işçi almak istediği takdirde nitelikleri uygun olanları tercihen işe çağırır.

        Mevsim ve kampanya işlerinde çalışan işçilerin işten çıkarılmaları hakkında, işten çıkarma bu işlerin niteliğine bağlı olarak yapılıyorsa, toplu işçi çıkarmaya ilişkin hükümler uygulanmaz.

        İşveren toplu işçi çıkarılmasına ilişkin hükümleri 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümlerinin uygulanmasını engellemek amacıyla kullanamaz; aksi halde işçi bu maddelere göre dava açabilir.

      • MADDE 30 (ÖZÜRLÜ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞU - DEĞİŞİK: 15/5/2008-5763/2 MD. )
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 30 (ÖZÜRLÜ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞU - DEĞİŞİK: 15/5/2008-5763/2 MD. )

        İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

        Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken sakatlananlara öncelik tanınır.

        İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

        Yer altı ve su altı işlerinde özürlü işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.

        Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı aylık ücret tutarında tazminat öder.

        Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

        (Değişik yedinci fıkra: 11/10/2011-KHK-665/28 md.) Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, özürlülerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, özürlünün iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, özürlünün işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok özürlüyü temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

        Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.

      • MADDE 31 (ASKERLİK VE KANUNDAN DOĞAN ÇALIŞMA)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 31 (ASKERLİK VE KANUNDAN DOĞAN ÇALIŞMA)

        Muvazzaf askerlik ödevi dışında manevra veya herhangi bir sebeple silah altına alınan veyahut herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi yüzünden işinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi işinden ayrıldığı günden başlayarak iki ay sonra işverence feshedilmiş sayılır.

        İşçinin bu haktan faydalanabilmesi için o işte en az bir yıl çalışmış olması şarttır. Bir yıldan çok çalışmaya karşılık her fazla yıl için, ayrıca iki gün eklenir. Şu kadar ki bu sürenin tamamı doksan günü geçemez.

        İş sözleşmesinin feshedilmiş sayılabilmesi için beklenilmesi gereken süre içinde işçinin ücreti işlemez. Ancak özel kanunların bu husustaki hükümleri saklıdır. Bu süre içinde iş sözleşmesinin Kanundan doğan başka bir sebebe dayanılarak işveren veya işçi tarafından feshedildiği öteki tarafa bildirilmiş olsa bile, fesih için Kanunun gösterdiği süre bu sürenin bitiminden sonra işlemeye başlar. Ancak iş sözleşmesi belirli  süreli olarak yapılmış ve sözleşme yukarıda yazılı süre içinde kendiliğinden sona eriyorsa bu madde hükümleri uygulanmaz.

        Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder.

      • MADDE 8 (TANIM VE ŞEKİL)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 8 (TANIM VE ŞEKİL)

        İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir.

        Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Bu belgeler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

        Yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini, fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür. Süresi bir ayı geçmeyen belirli süreli iş sözleşmelerinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. İş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermiş ise, bu bilgilerin en geç sona erme tarihinde işçiye yazılı olarak verilmesi zorunludur.

      • MADDE 9 (TÜRÜ VE ÇALIŞMA BİÇİMLERİNİ BELİRLEME SERBESTİSİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (İŞ SÖZLEŞMESİ, TÜRLERİ VE FESHİ)

        MADDE 9 (TÜRÜ VE ÇALIŞMA BİÇİMLERİNİ BELİRLEME SERBESTİSİ)

        Taraflar iş sözleşmesini, Kanun hükümleriyle getirilen sınırlamalar saklı kalmak koşuluyla, ihtiyaçlarına uygun türde düzenleyebilirler.

        İş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılır. Bu sözleşmeler çalışma biçimleri bakımından tam süreli veya kısmî süreli yahut deneme süreli ya da diğer türde oluşturulabilir.

    • SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)
      • MADDE 100 (TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 100 (TOPLU İŞÇİ ÇIKARMA İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)

        Bu Kanunun 29 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak işçi çıkaran  işveren veya işveren vekiline işten çıkardığı her işçi için ikiyüz milyon lira para cezası verilir.

      • MADDE 101 (ÖZÜRLÜ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞUNA AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 101 (ÖZÜRLÜ VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞUNA AYKIRILIK)

        Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için yediyüzelli milyon lira para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.

      • MADDE 102 (ÜCRET İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 102 (ÜCRET İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)

        Bu Kanunun;

        a) (Değişik: 17/4/2008-5754/85 md.) 32 nci maddesinde belirtilen ücret ile işçinin bu Kanundan veya toplu iş sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücret ödemelerini süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen, 39 uncu maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye  ödemeyen  veya  noksan ödeyen, ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için yüz Yeni Türk Lirası idari para cezası,

        b) 37 nci maddesine aykırı olarak ücrete ilişkin hesap pusulası düzenlemeyen veya işçi ücretlerinden 38 inci maddeye aykırı olarak ücret kesme cezası veren veya yaptığı ücret kesintisinin sebebini ve hesabını bildirmeyen 52 nci maddedeki belgeyi vermeyen işveren veya işveren vekiline ikiyüz milyon lira para cezası,

        c)  41 inci maddesinde belirtilen fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen, işçiye hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında kullandırmayan, fazla saatlerde yapılacak çalışmalar için işçinin onayını almayan işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan her işçi için yüz milyon lira para cezası, verilir.

      • MADDE 103 (YILLIK ÜCRETLİ İZİN HÜKÜMLERİNE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 103 (YILLIK ÜCRETLİ İZİN HÜKÜMLERİNE AYKIRILIK)

        Yıllık ücretli izni bu Kanunun 56 ncı maddesine aykırı olarak  bölen veya izin ücretini 57 nci maddenin üç ve dördüncü fıkralarında belirtilen usule aykırı olarak ödeyen veya eksik ödeyen veya 59 uncu maddedeki hak edilmiş izni kullanmadan iş sözleşmesinin sona ermesi halinde bu izne ait ücreti ödemeyen veya 60 ıncı maddede belirtilen yönetmeliğin esas ve usullerine aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işveren veya işveren vekiline  bu durumda olan her işçi için yüz milyon lira para cezası verilir.

      • MADDE 104 (İŞİN DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLERE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 104 (İŞİN DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLERE AYKIRILIK)

        Bu Kanunun 63 üncü maddesinde ve bu maddede belirtilen yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran veya 68 inci maddesindeki ara dinlenmelerini bu maddeye göre uygulamayan veya işçileri 69 uncu maddesine aykırı olarak geceleri yedibuçuk saatten fazla çalıştıran; gece ve gündüz postalarını değiştirmeyen, 71 inci maddesi hükmüne aykırı hareket eden, 72 nci maddesi hükümlerine aykırı olarak bu maddede belirtilen yerlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek çocukları ve gençleri ve her yaştaki kadınları çalıştıran, 73 üncü maddesine aykırı olarak çocuk ve genç işçileri gece çalıştıran veya aynı maddede  anılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden 74 üncü maddesindeki hükme aykırı olarak doğumdan önceki ve sonraki sürelerde gebe veya doğum yapmış kadınları çalıştıran veya ücretsiz izin vermeyen, 75 inci maddesindeki işçi özlük dosyalarını düzenlemeyen, 76 ncı maddesinde belirtilen yönetmelik hükümlerine uymayan işveren veya işveren vekiline beşyüz milyon lira para cezası verilir.

        64 üncü ve 65 inci maddede öngörülen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için yüz milyon lira para cezası verilir.

      • MADDE 105 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 105 (İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)

        (Değişik: 15/5/2008-5763/9 md.)

        Bu Kanunun;

        a) 78 inci maddesinde öngörülen yönetmeliklerdeki hükümlere uymayan işveren veya işveren vekiline, alınmayan her iş sağlığı ve güvenliği önlemi için iki yüz Yeni Türk Lirası, alınmayan önlemler için izleyen her ay aynı miktar,

        b) 86 ncı maddesi uyarınca işçilere doktor raporu almayan işveren veya işveren vekiline bu durumda olan her işçi için, 87 nci maddesi gereğince çocuklara doktor raporu almayan işveren veya işveren vekiline bu durumdaki her çocuk için iki yüz Yeni Türk Lirası,

        c) 77 nci maddesine aykırı hareket eden, 78 inci maddesi gereği işletme belgesi almadan işyeri açan veya belgelendirilmesi gereken işler veya ürünler için belge almayan, 79 uncu maddesi gereğince faaliyeti durdurulan işi izin almadan devam ettiren veya kapatılan işyerlerini izinsiz açan, 80 inci maddesinde öngörülen iş sağlığı ve güvenliği kurullarının kurulması ve çalıştırılması ile ilgili hükümlere aykırı davranan, iş sağlığı ve güvenliği kurullarınca alınan kararları uygulamayan, 81 inci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen, 88 ve 89 uncu maddelerinde öngörülen yönetmeliklerde gösterilen şartlara ve usullere uymayan işveren veya işveren vekiline biner Yeni Türk Lirası,

        d) Bu Kanunun 85 inci maddesine aykırı olarak ağır ve tehlikeli işlerde onaltı yaşından küçükleri çalıştıran veya aynı maddede belirtilen yönetmelikte gösterilen yaş kayıtlarına aykırı işçi çalıştıran işveren veya işveren vekiline her işçi için bin Yeni Türk Lirası, aynı maddenin birinci fıkrasında belirtilen mesleki eğitim almamış işçi çalıştıran işveren veya işveren vekiline her işçi için beşyüz Yeni Türk Lirası, idari para cezası verilir.

      • MADDE 106 (İŞ VE İŞÇİ BULMA HÜKÜMLERİNE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 106 (İŞ VE İŞÇİ BULMA HÜKÜMLERİNE AYKIRILIK)

        Bu Kanunun 90 ıncı maddesinde  öngörülen izni almadan faaliyet gösteren işverene bir milyar lira para cezası verilir.

      • MADDE 107 (İŞ HAYATININ DENETİM VE TEFTİŞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 107 (İŞ HAYATININ DENETİM VE TEFTİŞİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERE AYKIRILIK)

        (Değişik: 23/1/2008 – 5728/500 md.)

        Bu Kanunun;

        a) 92 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen,

        b) 96 ncı maddesindeki yasaklara uymayan, işveren veya işveren vekiline sekiz bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

        İş müfettişlerinin bu Kanundan veya diğer kanunlardan doğan her çeşit teftiş, denetleme yetki ve görevleri gereğince görevlerinin yerine getirilmesi sırasında, görevlerini yapma ve sonuçlandırmaya engel olan kimselere, fiil suç oluşturmadığı takdirde, sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

      • MADDE 108 (İDARİ PARA CEZALARININ UYGULANMASINA İLİŞKİN HUSUSLAR )
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 108 (İDARİ PARA CEZALARININ UYGULANMASINA İLİŞKİN HUSUSLAR )

        (Değişik: 15/5/2008-5763/10 md.)

        Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları, 101 ve 106 ncı maddelerdeki idari para cezaları hariç, gerekçesi belirtilmek suretiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürünce verilir. (Değişik ikinci cümle: 13/2/2011-6111/79 md.)101 inci ve 106 ncı maddeler kapsamındaki idari para cezaları ise doğrudan Türkiye İş Kurumu il müdürü tarafından; birden fazla ilde işyerleri bulunan işverenlere uygulanacak idari para cezası ise işyerlerinin merkezinin bulunduğu yerdeki Türkiye İş Kurumu il müdürünce verilir ve genel esaslara göre tahsil edilir. 106 ncı maddeye göre verilecek idari para cezası için, 4904 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (h) bendindeki tutar esas alınır. 

      • MADDE 98 (İŞYERİNİ BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 98 (İŞYERİNİ BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜNE AYKIRILIK)

        (Değişik birinci fıkra: 15/5/2008-5763/8 md.) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki işyeri bildirme yükümlülüğüne aykırı davranan işveren veya işveren vekiline, çalıştırılan her işçi için yüz Yeni Türk Lirası, 85 inci madde kapsamındaki işyerlerinde ise çalıştırılan her işçi için bin Yeni Türk Lirası, 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki işyerini muvazaalı olarak bildiren asıl işveren ile alt işveren veya vekillerine ayrı ayrı on bin Yeni Türk Lirası idari para cezası verilir.

        Bu para cezasının kesinleşmesinden sonra bildirim yükümlülüğüne aykırılığın sürmesi halinde takip eden her ay için aynı miktar ceza uygulanır.

      • MADDE 99 (GENEL HÜKÜMLERE AYKIRILIK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (İDARİ CEZA HÜKÜMLERİ)

        MADDE 99 (GENEL HÜKÜMLERE AYKIRILIK)

        Bu Kanunun;

        a) 5 inci ve 7 nci maddelerde öngörülen ilke ve yükümlülüklere aykırı davranan,

        b) 8 inci maddenin son fıkrasındaki belgeyi işçiye vermeyen, 14 üncü madde hükümlerine aykırı davranan, 

        c) 28 inci maddesine aykırı olarak çalışma belgesi düzenleme yükümlülüğüne aykırı davranan veya bu belgeye gerçeğe aykırı bilgi yazan,

        İşveren veya işveren vekiline bu durumdaki her işçi için elli milyon lira para cezası verilir.

    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)
      • MADDE 32 ( ÜCRET VE ÜCRETİN ÖDENMESİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 32 ( ÜCRET VE ÜCRETİN ÖDENMESİ )

        Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.

        (Değişik ikinci fıkra : 17/4/2008-5754/85 md.) Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir.

        Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak, yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir.

        Çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir.

        Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka  hesapları dışında ödeyemezler.

        (Ek fıkra : 17/4/2008-5754/85 md.) İşçinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesaplarına yatırılmak suretiyle ödenmesine ilişkin diğer usûl ve esaslar anılan bakanlıklarca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

        Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz.

        Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.

        İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.

        Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkan ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz.

        Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.

      • MADDE 33 ( İŞVERENİN ÖDEME ACZİNE DÜŞMESİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 33 ( İŞVERENİN ÖDEME ACZİNE DÜŞMESİ )

        Mülga : 15/5/2008-5763/37 md.

      • MADDE 34 ( ÜCRETİN GÜNÜNDE ÖDENMEMESİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 34 ( ÜCRETİN GÜNÜNDE ÖDENMEMESİ )

        Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez.

        Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

        Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.

      • MADDE 35 ( ÜCRETİN SAKLI KISMI )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 35 ( ÜCRETİN SAKLI KISMI )

        İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak,  işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir.

        Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.

      • MADDE 36 ( KAMU MAKAMLARININ VE ASIL İŞVERENLERİN HAKEDİŞLERİNDEN ÜCRETİ KESME YÜKÜMLÜLÜĞÜ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 36 ( KAMU MAKAMLARININ VE ASIL İŞVERENLERİN HAKEDİŞLERİNDEN ÜCRETİ KESME YÜKÜMLÜLÜĞÜ )

        Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.

        Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez.

        Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

        Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

        Bu maddede kamu tüzel kişilerine ve bazı teşekküllere verilen yetkileri 2 nci maddenin  altıncı fıkrası gereğince sorumluluk taşıyan bütün işverenler de kullanmaya yetkilidir.

      • MADDE 37 ( ÜCRET HESAP PUSULASI )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 37 ( ÜCRET HESAP PUSULASI )

        İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır.

        Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.

        Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

      • MADDE 38 ( ÜCRET KESME CEZASI )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 38 ( ÜCRET KESME CEZASI )

        İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez.

        İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz.

        Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına Bakanlıkça belirtilecek Türkiye’de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz  bankalardan birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır. Her işveren işyerinde bu paraların ayrı bir hesabını tutmaya mecburdur. Birikmiş bulunan ceza paralarının nerelere ve ne kadar verileceği Çalışma ve Sosyal  Güvenlik Bakanının başkanlık edeceği ve işçi temsilcilerinin de katılacağı bir kurul tarafından karara bağlanır.

        Bu kurulun kimlerden teşekkül edeceği, nasıl ve hangi esaslara göre çalışacağı çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.

      • MADDE 39 ( ASGARİ ÜCRET )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 39 ( ASGARİ ÜCRET )

        İş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir.

        Asgari Ücret Tespit Komisyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tespit edeceği üyelerden birinin başkanlığında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürü veya yardımcısı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü veya yardımcısı, Devlet İstatistik Enstitüsü Ekonomik İstatistikler Dairesi Başkanı veya yardımcısı, Hazine Müsteşarlığı temsilcisi, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından konu ile ilgili dairenin başkanı veya yetki vereceği bir görevli ile bünyesinde en çok işçiyi bulunduran en üst işçi kuruluşundan değişik işkolları için seçecekleri beş, bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşundan değişik işkolları için seçeceği beş temsilciden kurulur. Asgari Ücret Tespit Komisyonu en az on üyesinin katılmasıyla toplanır. Kurul, üye oylarının çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.

        Komisyon kararları kesindir. Kararlar Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.

        Komisyonun toplanma ve çalışma şekli, asgari ücretlerin tespiti sırasında uygulanacak esaslar ile başkan, üye ve raportörlere verilecek huzur hakları Maliye Bakanlığı ve  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının birlikte hazırlayacakları yönetmelikte belirtilir.

        Asgari Ücret Tespit Komisyonunun sekretarya hizmetleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı  tarafından yerine getirilir.

      • MADDE 40 ( YARIM ÜCRET )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 40 ( YARIM ÜCRET )

        24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir.

      • MADDE 41 ( FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 41 ( FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ )

        Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü  madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

        Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

        Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş  saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

        Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

        İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır. 63. maddenin son fıkrasında  yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.

        Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz. Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

      • MADDE 42 ( ZORUNLU NEDENLERLE FAZLA ÇALIŞMA )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 42 ( ZORUNLU NEDENLERLE FAZLA ÇALIŞMA )

        Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya araç ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur.

        Şu kadar ki, zorunlu sebeplerle yapılan fazla çalışmalar için 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.

      • MADDE 43 ( OLAĞANÜSTÜ HALLERDE FAZLA ÇALIŞMA )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 43 ( OLAĞANÜSTÜ HALLERDE FAZLA ÇALIŞMA )

        Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının gereklerini karşılayan işyerlerinde fazla çalışmaya lüzum görülürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Bakanlar Kurulu günlük çalışma süresini, işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilir.

        Bu suretle fazla çalıştırılan işçiler için verilecek ücret hakkında 41 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.

      • MADDE 44 ( ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 44 ( ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA )

        Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir. Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.

      • MADDE 45 ( SAKLI HAKLAR )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 45 ( SAKLI HAKLAR )

        Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz.

        Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.

      • MADDE 46 ( HAFTA TATİLİ ÜCRETİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 46 ( HAFTA TATİLİ ÜCRETİ )

        Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

        Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.

        Şu kadar ki;

        a) Çalışmadığı halde kanunen çalışma süresinden sayılan zamanlar ile günlük ücret ödenen veya ödenmeyen kanundan veya sözleşmeden doğan tatil günleri,b) Evlenmelerde üç güne kadar, ana veya babanın, eşin, kardeş veya çocukların ölümünde üç güne kadar verilmesi gereken izin süreleri,   c) Bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinlerle hekim raporuyla verilen hastalık ve dinlenme izinleri,

        Çalışılmış günler gibi hesaba katılır.

        Zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan işyerindeki çalışmanın haftanın bir veya birkaç gününde işveren tarafından tatil edilmesi halinde haftanın çalışılmayan günleri ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılmış sayılır.

        Bir işyerinde işin bir haftadan fazla bir süre ile tatil edilmesini gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıktığı zaman, 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebeplerden ötürü çalışılmayan günler için işçilere ödenen yarım ücret hafta tatili günü için de ödenir.

        Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde hafta tatili ücreti işverence işçiye ödenir.

      • MADDE 47 ( GENEL TATİL ÜCRETİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 47 ( GENEL TATİL ÜCRETİ )

        Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

        Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.

      • MADDE 48 ( GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 48 ( GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK )

        İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.

        Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.

      • MADDE 49 ( ÜCRET ŞEKİLLERİNE GÖRE TATİL ÜCRETİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 49 ( ÜCRET ŞEKİLLERİNE GÖRE TATİL ÜCRETİ )

        İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.

        Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

        Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır.

        Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası  hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde  çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti  ödenir.

      • MADDE 50 ( TATİL ÜCRETİNE GİRMEYEN KISIMLAR )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 50 ( TATİL ÜCRETİNE GİRMEYEN KISIMLAR )

        Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.

      • MADDE 51 ( YÜZDELERİN ÖDENMESİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 51 ( YÜZDELERİN ÖDENMESİ )

        Otel, lokanta, eğlence yerleri ve benzeri yerler ile içki verilen ve hemen orada yenilip içilmesi için çeşitli yiyecek satan yerlerden “yüzde” usulünün uygulandığı müesseselerde işveren tarafından servis karşılığı veya başka isimlerle müşterilerin hesap pusulalarına “yüzde” eklenerek veya ayrı şekillerde alınan paralarla kendi isteği ile müşteri tarafından işverene bırakılan yahut da onun kontrolü altında bir araya toplanan paraları işveren işyerinde çalışan tüm işçilere eksiksiz olarak ödemek zorundadır.

        İşveren veya işveren vekili yukarıdaki fıkrada sözü edilen paraların kendisi tarafından alındığında eksiksiz olarak işçilere dağıtıldığını belgelemekle yükümlüdür.

        Yüzdelerden toplanan paraların o işyerinde çalışan işçiler arasında yapılan işlerin niteliğine göre, hangi esaslar ve oranlar çerçevesinde dağıtılacağı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.

      • MADDE 52 ( YÜZDELERİN BELGELENMESİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 52 ( YÜZDELERİN BELGELENMESİ )

        Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işveren, her hesap pusulasının genel toplamını gösteren bir belgeyi işçilerin kendi aralarından seçecekleri bir temsilciye vermekle yükümlüdür. Bu belgelerin şekli ve uygulama usulleri iş sözleşmelerinde veya toplu iş sözleşmelerinde gösterilir.

      • MADDE 53 ( YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE İZİN SÜRELERİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 53 ( YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE İZİN SÜRELERİ )

        İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

        Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

        Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

        a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

        Az olamaz.

        Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

        Yıllık izin süreleri  iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

      • MADDE 54 ( YILLIK ÜCRETLİ İZNE HAK KAZANMA VE İZNİ KULLANMA DÖNEMİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 54 ( YILLIK ÜCRETLİ İZNE HAK KAZANMA VE İZNİ KULLANMA DÖNEMİ )

        Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet  süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken bir yıllık hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.

        İşçinin gelecek izin hakları için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak gelecek hizmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.

        İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır.

        Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.

      • MADDE 55 ( YILLIK İZİN BAKIMINDAN ÇALIŞILMIŞ GİBİ SAYILAN HALLER )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 55 ( YILLIK İZİN BAKIMINDAN ÇALIŞILMIŞ GİBİ SAYILAN HALLER )

        Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

        a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).

        b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

        c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

        d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).

        e) 66. maddede sözü geçen zamanlar.

        f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

        g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.

        h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.

        ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.

        j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

        k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.

      • MADDE 56 ( YILLIK ÜCRETLİ İZNİN UYGULANMASI )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 56 ( YILLIK ÜCRETLİ İZNİN UYGULANMASI )

        Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.

        Bu iznin 53 üncü maddede  gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.

        İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

        Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

        Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir  izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.

      • MADDE 57 ( YILLIK İZİN ÜCRETİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 57 ( YILLIK İZİN ÜCRETİ )

        İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.

        Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kâra katılma ve yüzde usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllık süre içinde kazandığı ücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.

        Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

        Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir. Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.

      • MADDE 58 ( İZİNDE ÇALIŞMA YASAĞI )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 58 ( İZİNDE ÇALIŞMA YASAĞI )

        Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.

      • MADDE 59 ( SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİNDE İZİN ÜCRETİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 59 ( SÖZLEŞMENİN SONA ERMESİNDE İZİN ÜCRETİ )

        İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde  işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti  üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.

        İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde 17 nci maddede belirtilen bildirim süresiyle, 27 nci madde gereğince işçiye verilmesi zorunlu  yeni iş arama izinleri yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.

      • MADDE 60 ( İZİNLERE İLİŞKİN DÜZENLEMELER )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 60 ( İZİNLERE İLİŞKİN DÜZENLEMELER )

        Yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından  alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şekli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.

      • MADDE 61 ( SİGORTA PRİMLERİ )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 61 ( SİGORTA PRİMLERİ )

        Sigortalılara yıllık ücretli izin süresi için ödenecek ücretler üzerinden iş kazaları ile meslek hastalıkları primleri hariç, diğer sigorta primlerinin, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunundaki esaslar çerçevesinde işçi ve işverenler yönünden ödenmesine devam olunur.

      • MADDE 62 ( ÜCRETTEN İNDİRİM YAPILAMAYACAK HALLER )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ÜCRET)

        MADDE 62 ( ÜCRETTEN İNDİRİM YAPILAMAYACAK HALLER )

        Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.

    • YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)
      • MADDE 91 (DEVLETİN YETKİSİ)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 91 (DEVLETİN YETKİSİ)

        Devlet, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın uygulanmasını izler, denetler ve teftiş eder. Bu ödev Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır. 

        • EK FIKRA: 13/2/2011-6111/77 MD.
          MADDE 91 (DEVLETİN YETKİSİ)

          EK FIKRA: 13/2/2011-6111/77 MD.

          30/1/1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 10 uncu maddesine istinaden iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin şikayetleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüklerince incelenir.

          Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür.

      • MADDE 92 (YETKİLİ MAKAM VE MEMURLAR)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 92 (YETKİLİ MAKAM VE MEMURLAR)

        91 inci madde hükmünün uygulanması için iş hayatının izlenmesi, denetlenmesi ve teftişiyle ödevli olan iş müfettişleri, işyerlerini ve eklentilerini, işin yürütülmesi tarzını ve ilgili belgeleri, araç ve gereçleri, cihaz ve makineleri, ham ve işlenmiş maddelerle, iş için gerekli olan malzemeyi 93 üncü maddede yazılı esaslara uyarak gerektiği zamanlarda ve işçilerin yaşamına, sağlığına, güvenliğine, eğitimine, dinlenmesine veya oturup yatmasına ilişkin tesis ve tertipleri her zaman görmek, araştırmak ve incelemek ve bu Kanunla suç sayılan eylemlere rastladığı zaman bu hususta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak İş Teftişi Tüzüğünde açıklanan şekillerde bu halleri önlemek yetkisine sahiptirler.   

        • DEĞİŞİK İKİNCİ FIKRA: 13/2/2011-6111/78 MD
          MADDE 92 (YETKİLİ MAKAM VE MEMURLAR)

          DEĞİŞİK İKİNCİ FIKRA: 13/2/2011-6111/78 MD

          Teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri ve işçi şikayetlerini inceleyen bölge müdürlüğü memurları tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.

        • DEĞİŞİK ÜÇÜNCÜ FIKRA: 13/2/2011-6111/78 MD.
          MADDE 92 (YETKİLİ MAKAM VE MEMURLAR)

          DEĞİŞİK ÜÇÜNCÜ FIKRA: 13/2/2011-6111/78 MD.

          Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İş mahkemesinin kararına karşı taraflarca 5521 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yoluna başvurulması iş mahkemesince hüküm altına alınan işçi alacağının tahsiline engel teşkil etmez.

      • MADDE 93 (YETKİLİ MEMURLARIN ÖDEVİ)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 93 (YETKİLİ MEMURLARIN ÖDEVİ)

        İş hayatını izleme, denetleme ve teftiş yetkisi olan iş müfettişleri görevlerini yaparlarken işin normal gidişini ve işyerinin işlemesini, inceledikleri konunun niteliğine göre mümkün olduğu kadar aksatmamak, durdurmamak ve güçleştirmemekle ve resmi işlemlerin yürütülüp sonuçlandırılması için, açıklanması gerekmedikçe, işverenin ve  işyerinin meslek sırları ve şartları, ekonomik ve ticari hal ve durumları hakkında gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmak ve kendileri tarafından bilgileri ve ifadeleri alınan yahut kendilerine başvuran veya ihbarda bulunan işçilerin ve başka kişilerin isimlerini ve kimliklerini açıklamamakla yükümlüdürler.

      • MADDE 94 (MUAFİYET)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 94 (MUAFİYET)

        İşçi ve işverenlerle bunların meslek kuruluşları tarafından kendilerini ilgilendiren ve iş hayatına ilişkin işlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yazı ile başvurma halinde bu dilekçeler ve bunlarla ilgili tutanak, evrak, defter ve işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

      • MADDE 95 (DİĞER MERCİLER TARAFINDAN YAPILAN TEFTİŞLER)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 95 (DİĞER MERCİLER TARAFINDAN YAPILAN TEFTİŞLER)

        (Değişik birinci fıkra: 15/5/2008-5763/7 md.) İşyerinin açılmasına izin vermeye yetkili belediyeler ile diğer ilgili makamlar bu izni vermeden önce, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca iş mevzuatına göre verilmesi gerekli işletme belgesinin varlığını araştırır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca işletme belgesi verilmemiş işyerlerine belediyeler veya diğer ilgili makamlarca açılma izni verilemez.

        Kamu kurum ve kuruluşları, işyerlerinde yapacakları iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili teftiş ve denetlemelerin sonuçlarını ve yapacakları işlemleri o yer için yetkili bölge müdürlüğüne bildirirler.

        İşyerinin kurulup açılmasına izin vermeye yetkili belediyelerle diğer ilgili makamlar her ay bu hususta izin verdikleri, işveren ve işyerinin isim ve adresini ve yapılan işin çeşidini gösterir listeleri bir sonraki ayın onbeşine kadar o yerin bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne bildirirler.  

      • MADDE 96 (İŞÇİ VE İŞVERENİN SORUMLULUĞU )
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 96 (İŞÇİ VE İŞVERENİN SORUMLULUĞU )

        İş denetimi ve teftişine yetkili iş müfettişleri tarafından ifade ve bilgilerine başvurulan işçilere, işverenlerin gerek doğrudan doğruya ve gerek dolayısıyla telkinlerde bulunmaları, işçileri gerçeği saklamaya yahut değiştirmeye sevk veya herhangi bir suretle zorlamaları veyahut işçilerin ilgili makamlara başvurmaları, haber ve ifade vermeleri üzerine, bunlara karşı kötü davranışlarda bulunmaları yasaktır.

        İşçilerin çalıştıkları veya ayrıldıkları işyerleriyle işverenleri hakkında gerçeğe uygun olmayan haberler vererek gereksiz işlemlerle uğraştırılmaları veya işverenleri haksız yere kötü duruma düşürmeye kalkışmaları ve iş müfettişlerince kendilerinden sorulan hususlar için doğru olmayan cevaplar vererek denetim ve teftişin yapılmasını güçleştirmek veya yanlış bir sonuca vardırmak gibi kötü niyetli davranışlarda bulunmaları yasaktır. 

      • MADDE 97 (ZABITANIN YARDIMI)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇALIŞMA HAYATININ DENETİMİ VE TEFTİŞİ)

        MADDE 97 (ZABITANIN YARDIMI)

        Bu Kanun hükümlerinin tam ve gerektiği gibi uygulanabilmesi için işyerlerini teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerinin gerekli görmeleri ve istemeleri halinde, zabıta kuvvetleri, bu iş müfettişlerinin görevlerini iyi bir şekilde yapabilmelerini sağlamak üzere her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdürler.

  • AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER YÖNETMELİĞİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

    AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER YÖNETMELİĞİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

    Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

    8 ŞUBAT 2013 CUMA

    Sayı : 28553

    • MADDE 1
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER YÖNETMELİĞİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

      MADDE 1

      16/6/2004 tarihli ve 25494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

    • MADDE 2
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER YÖNETMELİĞİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

      MADDE 2

      Bu Yönetmelik 30/12/2012 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    • MADDE 3
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLER YÖNETMELİĞİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK

      MADDE 3

      Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

  • AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

    AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

    31.5.2009 tarihli ve 27244 sayılıResmi Gazete’de yayımlanmıştır.

    • MADDE 1 – (AMAÇ)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 1 – (AMAÇ)

      Bu Tebliğin amacı, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 85 inci maddesinde yer alan ve ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılan işçilerin mesleki eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.

    • MADDE 2 – (KAPSAM)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 2 – (KAPSAM)

      Bu Tebliğ, 4857 sayılı Kanunun 85 inci maddesine göre çıkarılan, 16/6/2004 tarihli ve 25494 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği” kapsamında bulunan işyerlerinde çalışan işçileri kapsar.

    • MADDE 3 – (DAYANAK)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 3 – (DAYANAK)

      Bu Tebliğ, 4857 sayılı Kanunun 85 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

    • MADDE 4 – (TANIMLAR)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 4 – (TANIMLAR)

      Bu Tebliğin uygulanmasında;

                   a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

                   b) Mesleki Eğitim: Örgün veya yaygın eğitim yoluyla bireyleri mesleğe hazırlamak, meslek sahibi olanların mesleklerinde gelişmelerini ve yeni mesleklere uyumlarını sağlamak amacıyla gerekli bilgi, beceri, tavır ve değer duygularını geliştiren ve bireylerin fiziki, sosyal, kültürel ve ekonomik yeteneklerinin gelişim sürecinin bir plan içerisinde yürütülmesini sağlayan eğitimi,

                   c) Mesleki ve Teknik Eğitim Okul ve Kurumları: Mesleki ve teknik eğitim alanında, diplomaya götüren orta öğretim kurumları ile belge ve sertifika programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün ve yaygın eğitim-öğretim kurumlarını,

                   ifade eder.

    • MADDE 5 – (MESLEKİ EĞİTİM ZORUNLULUĞU)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 5 – (MESLEKİ EĞİTİM ZORUNLULUĞU)

      (1) Ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılacak işçilerin, işe alınmadan önce, mesleki eğitime tabi tutulmaları zorunludur.

                   (2) İşyerinde yapılan işler, asıl iş itibariyle “Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği” kapsamında yer almakla birlikte, işçinin yaptığı iş ağır ve tehlikeli işler kapsamı dışında ise, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla 4857 sayılı İş Kanununun 85 inci maddesi kapsamında mesleki eğitim alma zorunluluğu aranmaz.

    • MADDE 6 – (MESLEKİ EĞİTİMİN BELGELENDİRİLMESİ )
    • MADDE 7 – (MESLEKİ EĞİTİM ZORUNLULUĞUNUN DENETLENMESİ)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 7 – (MESLEKİ EĞİTİM ZORUNLULUĞUNUN DENETLENMESİ)

      (1) Ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılacak işçilerin zorunlu mesleki eğitim diploma, sertifika veya belgelerinin bulunup bulunmadığı hususu, 4857 sayılı Kanuna göre Bakanlık İş Müfettişleri tarafından denetlenir.

                   (2) İşverenler, ağır ve tehlikeli işlerde çalışan işçilerin mesleki eğitim belgelerinin bir örneğini, 4857 sayılı Kanunun 75 inci maddesine göre düzenlenen özlük dosyasında saklamak ve istendiğinde yetkili memurlara göstermek zorundadır.

    • MADDE 8 – (YÜRÜRLÜK)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 8 – (YÜRÜRLÜK)

      Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    • MADDE 9 – (DEĞİŞİK:RG-9/3/2010-27516) (YÜRÜTME)
      AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAK İŞÇİLERİN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE DAİR TEBLİĞ

      MADDE 9 – (DEĞİŞİK:RG-9/3/2010-27516) (YÜRÜTME)

      Bu Tebliğ hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

  • AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)
    • EK-1 (YAPI İSKELELERİ - DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİ - ÇELİK İSKELELER)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      EK-1 (YAPI İSKELELERİ - DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİ - ÇELİK İSKELELER)

      Amaç

      1. Bu Ek’in amacı, bina inşaatlarının dış cephelerinde kullanılan, ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan iş iskelelerine ilişkin genel uygulama kurallarını açıklamaktır. Bu Ek’te verilen gerekler asgari kriterler olup, iş iskelelerine ilişkin malzeme, tasarım ve uygulamalarda ilgili mevzuat esas alınmalıdır.

       

      2. İş iskelelerinin tasarımının işin tipine ve uygulama metoduna bağlı olduğu dikkate alınmalıdır. Malzeme ve tasarıma ait işe özel teknik şartnameler doğrultusunda, performans ve tasarım gerekleri sağlanması kaydı ile farklı uygulamalar da yapılabilir.

       

      Genel Esaslar

      1. Ruhsata tabi yapılarda kullanılacak ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin statik hesapları ile detay çizimleri ilgili proje müellifince yapılır ve ruhsat eki statik proje dâhilinde kabul edilir.

       

      2. Ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan iş iskeleleri, güvenli olarak kullanılabilecek biçimde kazara hareket etmeyecek veya göçmeyecek tarzda TS EN 12811-1 ve TS EN 12810-2 standardlarına göre tasarlanmalı; iskele bileşenleri güvenli şekilde taşınabilecek, kurulabilecek, kullanılabilecek, bakımı yapılabilecek, sökülebilecek ve istiflenebilecek şekilde tasarlanmış olmalıdır. Kullanılan malzemeler, tasarım verilerinin sağlandığı TS EN 12810-1 ve TS EN 12811-2 standardında verilen gerekleri sağlamalı, normal çalışma koşullarına dayanabilecek sağlamlık ve dayanıklılıkta olmalıdır.

       

      3. Proje ve detaylar, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile ilgili diğer yönetmelik ve standardlarda belirtilen asgari koşulları sağlamalıdır.

       

      Uygulama Esasları

      1. İskelelerin taşıyabilecekleri azami ağırlıklar, levhalar üzerine yazılarak iskelenin uygun ve görülebilir yerlerine asılmalıdır. Belirtilen bu ağırlıkların iskele üzerinde düzgün yayılı olarak dağıtılmasına dikkat edilmeli, bu ağırlıkları aşan yükler iskelelere yüklenmemelidir.

       

      2. Gece çalışmasının gerekli ve zorunlu olduğu haller ile gün ışığının yetersiz olduğu durumlarda uygun ve yeterli aydınlatma sağlanmalı, elektrik kablo ve cihazları gerek iskele gerekse çalışanlar için tehlike oluşturmayacak şekilde konuşlandırılmalıdır.

       

      3. İş iskelelerinde mevcut çalışma yerleri ve geçitlerin buz, kar, yağmur gibi doğal etkenler ve kir, pas, yağ gibi diğer etkenler nedeniyle kaygan hale gelmemesi, alınacak önleyici tedbirler ve düzenli bakım yapılması suretiyle sağlanmalıdır.

       

      4. Sistemin hesabı yapılırken en büyük yüklemeler ve çalışma rüzgâr yükü, cepheye dik ve paralel olarak ayrı ayrı tatbik edilmelidir.

       

      5. İskelelerin yatay kararlılığı, iskelenin bitişik binaya ankrajlar ile tutturulması ile sağlanmalıdır.

       

      6. Çalışma alanları mümkün olduğunca yatay olmalı, eğimin 1/5’i aştığı durumlarda platformda bütün genişlik boyunca sağlam olarak tutturulan ayak tutucular bulunmalıdır.

       

      7. İskelelerin sökümüne en üst kısımdan başlanılmalı, bina bağlantıları ise platformların tamamının alınmasından sonra yukarıdan aşağıya sökülmelidir.

       

      8. İskele sistemlerinde deformasyona ve korozyona uğramış ana, tali ve bağlantı elemanları kullanılmamalıdır.

       

      9. İskelelerin inşasında kullanılan madeni elemanlar statik elektriğe karşı uygun şekilde topraklanmalıdır.

       

      10. En üst platform yüzeyi ile taban plakası alt kenarı arasındaki yükseklik 24 m’ nin üzerinde ise standart sistem konfigürasyonları dışında hesaplama yoluna gidilmelidir.

       

      11. Çalışma alanları arasındaki baş mesafesi boyutu en az 190 cm olmalıdır.

    • EK-2 (YAPI İSKELELERİ - DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİ - AHŞAP İSKELELER)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      EK-2 (YAPI İSKELELERİ - DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİ - AHŞAP İSKELELER)

      Amaç

      1. Bu Ek’in amacı, bina inşaatlarının dış cephelerinde kullanılan, kısmen veya tamamen ahşap bileşenlerden oluşan iş iskelelerine ilişkin genel uygulama kurallarını açıklamaktır. Bu Ek’te verilen gerekler asgari kriterler olup, iş iskelelerine ilişkin malzeme, tasarım ve uygulamalarda ilgili mevzuat esas alınmalıdır.

       

      2. İş iskelelerinin tasarımının işin tipine ve uygulama metoduna bağlı olduğu dikkate alınmalıdır. Malzeme ve tasarıma ait işe özel teknik şartnameler doğrultusunda, performans ve tasarım gerekleri sağlanması kaydı ile farklı uygulamalar da yapılabilir.

       

      Genel Esaslar

      1. Ruhsata tabi yapılarda kullanılacak ahşap dış cephe iş iskelelerinin statik hesapları ile detay çizimleri ilgili proje müellifince yapılır ve ruhsat eki statik proje dâhilinde kabul edilir.

       

      2. Yüksekliği 13.50 m’yi aşmayan iş iskelelerinin tamamı veya bir kısmı ahşap esaslı malzemelerden yapılabilir. Bu durumda iş iskelesi, güvenli olarak kullanılabilecek biçimde kazara hareket etmeyecek veya göçmeyecek tarzda TS EN 12811-1’e göre tasarlanmalı; iskele bileşenleri güvenli şekilde taşınabilecek, kurulabilecek, kullanılabilecek, bakımı yapılabilecek, sökülebilecek ve istiflenebilecek şekilde tasarlanmış olmalıdır. Kullanılan malzemeler, tasarım verilerinin sağlandığı TS EN 12811-2 standardında verilen gerekleri sağlamalı, normal çalışma koşullarına dayanabilecek sağlamlık ve dayanıklılıkta olmalıdır.

       

      3. Proje ve detaylar, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile ilgili diğer yönetmelik ve standardlarda belirtilen asgari koşullarını sağlamalıdır.

       

      Uygulama Esasları

      1. İskelelerin taşıyabilecekleri azami ağırlıklar, levhalar üzerine yazılarak iskelenin uygun ve görülebilir yerlerine asılmalıdır. Belirtilen bu ağırlıkların iskele üzerinde düzgün yayılı olarak dağıtılmasına dikkat edilmeli, bu ağırlıkları aşan yükler iskelelere yüklenmemelidir.

       

      2. Gece çalışmasının gerekli ve zorunlu olduğu haller ile gün ışığının yetersiz olduğu durumlarda uygun ve yeterli aydınlatma sağlanmalı, elektrik kablo ve cihazları gerek iskele gerekse çalışanlar için tehlike oluşturmayacak şekilde konuşlandırılmalıdır.

       

      3. İş iskelelerinde mevcut çalışma yerleri ve geçitlerin buz, kar, yağmur gibi doğal etkenler ve kir, pas, yağ gibi diğer etkenler nedeniyle kaygan hale gelmemesi, alınacak önleyici tedbirler ve düzenli bakım yapılması suretiyle sağlanmalıdır.

       

      4. Sistemin hesabı yapılırken en büyük yüklemeler ve çalışma rüzgâr yükü, cepheye dik ve paralel olarak ayrı ayrı tatbik edilmeli; varsa buz ve kar yükleri dikkate alınmalıdır.

       

      5. İskelelerin yatay kararlılığı, iskelenin bitişik binaya ankrajlar ile tutturulması ile sağlanmalıdır.

       

      6. Çalışma alanları mümkün olduğunca yatay olmalı, eğimin 1/5’i aştığı durumlarda platformda bütün genişlik boyunca sağlam olarak tutturulan ayak tutucular bulunmalıdır.

       

      7. Kullanılacak kereste; düzgün, sıkı dokulu, çıralı ve sağlam olmalı, üzerinde fazla budak bulunmamalı ve deformasyona uğramış malzemeler ile ıskarta, tamir edilmiş ve boyanmış kereste ve tahtalar iskele yapımında kullanılmamalıdır.

       

      8. Kesit hesapları, kerestelerin cinslerine göre taşıyabilecekleri yüke göre belirlenmelidir.

       

      9. Dikme en kesitleri en az; 8 m yüksekliğe kadar olan iskelelerde 80*80 mm ebatlı kare veya 115 mm çaplı dairesel; 8 ila

       

      13.50 m yükseklik arasındaki iskelelerde ise 100*100 mm ebatlı kare veya 145 mm çaplı dairesel olmalıdır.

       

      10. İki dikme arası, yük taşıyan iskelelerde 240 cm’ den, yük taşımayan iskelelerde ise 3 metreden daha fazla, genişlik 80 cm den az, çalışma alanları arasındaki baş mesafesi boyutu ise 190 cm’ den az olmamalıdır.

       

      11. İskele bitiminde kalas uçları kendi uzunluğunun 1/10 undan fazla dışarı çıkması halinde önleyici tedbir alınmalı, kalaslar ve korkulukların arasında düşmelere neden olabilecek tehlikeli boşluklar bulunmamalıdır.

       

      12. İskelelerin sökümüne en üst kısımdan başlanılmalı, bina bağlantıları ise kalasların tamamının alınmasından sonra yukarıdan aşağıya sökülmelidir.

       

      13. Sıva, badana ve tamirat gibi işler için yapılan ve yük taşımayan iskele genişlikleri 80 cm’ den dar yapılmamalı, döşemelerinde en az iki adet 5x20 cm kesitten daha küçük kesitte kalas kullanılmamalı ve bu kalaslar birbirlerine 60 cm’ de bir enine olmak üzere alttan 2,5x5 cm’ lik çıtalarla bağlanmalıdır.

       

      14. İskelelerde yapılacak korkuluk ve ara korkuluk kereste kesitleri 5x10 cm’ den küçük olmamalı ve korkuluk ve ara korkuluklar sıra ile döşeme tabanından itibaren 110 cm ve 50 cm yükseklikte yapılmalıdır. Ancak iki dikme arasında yatay kuvvetlere karşı çaprazlar yapıldığında ara korkuluklar konulmayabilir.

       

      15. Dikmeler yatay yüzey olarak eklenecek ve kesitleri birbirine eşit olacak, bunların dört yüzüne de aynı genişlikte en az 70 cm uzunluğunda ve 2,5 cm kalınlığında sağlam keresteden hazırlanmış ek tahtalar uzun çivilerle çakılacak veya büyük cıvata (bulon) kullanılmak suretiyle eklenecektir.

    • GEÇİCİ MADDE 1 (GEÇİŞ HÜKÜMLERİ)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      GEÇİCİ MADDE 1 (GEÇİŞ HÜKÜMLERİ)

      (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce; yapı ruhsatı verilen yapılar ve 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olarak ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler için bu Tebliğ hükümleri uygulanmaz.

    • MADDE 2 (DAYANAK)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      MADDE 2 (DAYANAK)

      (1) Bu Tebliğ; İmar Kanununun 22 nci maddesi, 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi, 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 57 nci maddesi ile 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 36 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

    • MADDE 3 (GENEL ESASLAR)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      MADDE 3 (GENEL ESASLAR)

      1) Ruhsata tabi yapılarda ve işlerde; bina inşaatlarının dış cephelerinde kullanılacak ahşap ve ön yapımlı çelik ve alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerinin; performans ve tasarım gerekleri hesapları ile yatay ve dikey yaşam hatları için gerekli olan yapısal düzenlemelere ve bağlantı noktalarına dair detay çizimler, ilgili proje müellifince yapılır. Dış cephe iş iskelesine ait hesap ve detay çizimler yapı sahibi veya kanuni vekillerince yapı ruhsatiyesi almak için sunulan müracaat dilekçesi ekindeki ruhsat eki statik proje dâhilinde ilgili idareye teslim edilir.

       

      (2) Projelendirilen dış cephe iş iskelelerinde; 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 5/10/2013 tarihli ve 28786 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile ilgili diğer yönetmelik ve standartlarda belirtilen asgari koşullar sağlanır. İş iskelelerinin tasarım ve uygulama kurallarına ilişkin bilgilendirme ve gösterim amaçlı genel açıklamalar, ek-1 ve ek-2’de verilmiştir.

       

      (3) Yüklenici tarafından TSE belgesine sahip konfigürasyonların kullanılacağının talep ve beyan edilmesi halinde, üretici firma tarafından yapılan hesap ve detay çizimler, proje müellifinin uygun görüşü alınmak koşulu ile ruhsat eki statik proje dâhilinde kabul edilebilir. Ancak bu durum yüklenicinin ve proje müellifinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

       

      (4) Bina dış cephelerinde yapılacak iş iskelelerinin hesap, proje, uygulama, söküm ve denetim dâhil tüm aşamaları İmar Kanunu ve 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanuna tabidir.

       

      (5) Dış cephe iş iskeleleri İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İmar Kanunu ve Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca sorumlu teknik elemanların yönetim, gözetim ve denetimi altında, projesine ve malzeme gereklerine uygun olarak kurdurulur ve söktürülür.

       

      (6) Dış cephe iş iskele yüksekliğinin 13.50 m’yi aştığı hallerde inşa edilecek iskelenin tamamı çelik ve/veya alüminyum alaşım bileşenlerden oluşur.

       

      (7) Yapının bulunduğu parselin yola bakan cepheleriyle sınırlı olmak üzere; bina dış cephe iş iskelesinin yapı yaklaşma mesafesi içerisinde kurulan kısmının dış yüzeyinin tamamen çuval kumaşı, file, branda, levha veya aynı işlevi görebilecek benzeri iskele örtüsü ile kaplanması zorunludur.

    • MADDE 4 (YÜRÜRLÜK)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      MADDE 4 (YÜRÜRLÜK)

      (1) Bu Tebliğ 1/7/2015 tarihinde yürürlüğe girer.

    • MADDE 5 (YÜRÜTME)
      AHŞAP VE ÖN YAPIMLI ÇELİK İLE ALÜMİNYUM ALAŞIMLI BİLEŞENLERDEN OLUŞAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNE DAİR TEBLİĞ (19.09.2014 TARİHLİ VE 29124 SAYILI)

      MADDE 5 (YÜRÜTME)

      (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.

  • ALT İŞVERENLİK YÖNETMELİĞİ (27/09/2008 TARİHLİ VE 27010 SAYILI)
    • BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ VE KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)
      • MADDE 1 (AMAÇ VE KAPSAM)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ VE KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 1 (AMAÇ VE KAPSAM)

        (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulma şartlarını, alt işverene ait işyerinin bildirimini, tescilini, alt işverenlik sözleşmesinde bulunması gereken hususları düzenlemektir.

      • MADDE 2 (DAYANAK)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ VE KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 2 (DAYANAK)

        (1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 3 üncü maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.

      • MADDE 3 (TANIMLAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ VE KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 3 (TANIMLAR)

        (1) Bu Yönetmelikte geçen;

        a)  Alt işveren: Bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,

         

        b)  Alt işverenlik sözleşmesi: Asıl işveren ile alt işveren arasında yazılı olarak yapılan ve 10 uncu maddede belirtilen hususları ihtiva eden sözleşmeyi,

         

        c)  Asıl iş: Mal veya hizmet üretiminin esasını oluşturan işi,

         

        ç)  Asıl işveren: İşyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işleri veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işleri diğer işverene veren, asıl işte kendisi de işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,

         

        d)  Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

         

        e)  Bölge Müdürlüğü: İşyerinin kayıtlı olduğu Bakanlık Bölge Müdürlüğünü,

         

        f)  Kanun: 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununu,

         

        g)  Muvazaa:

         

        1)  İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

        2)  Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

        3)  Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

        4)  Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeyi,

         

        ğ)  Yardımcı iş: İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan işi, ifade eder.

    • DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)
      • GEÇİCİ MADDE 1 (GEÇİŞ HÜKMÜ)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        GEÇİCİ MADDE 1 (GEÇİŞ HÜKMÜ)

        (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan ve hâlen devam eden asıl işveren-alt işveren ilişkisinde 10 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen belgeler aranmaz. 

      • MADDE 14 (YÜRÜRLÜK)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 14 (YÜRÜRLÜK)

        (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

      • MADDE 15 (YÜRÜTME)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 15 (YÜRÜTME)

        (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

    • İKİNCİ BÖLÜM (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMASI, BİLDİRİMİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ)
      • MADDE 4 (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMA ŞARTLARI)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMASI, BİLDİRİMİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ)

        MADDE 4 (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMA ŞARTLARI)

        (1) Asıl işveren alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için;

        a)  Asıl işverenin işyerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalıdır.

         

        b)  Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

         

        c)  Alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o işyerinde aldığı işte çalıştırmalıdır.

         

        ç)  Alt işverene verilen iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin bir iş olmalı, asıl işe bağımlı ve asıl iş sürdüğü müddetçe devam eden bir iş olmalıdır.

         

        d)  Alt işveren, daha önce o işyerinde çalıştırılan bir kimse olmamalıdır. Ancak daha önce o işyerinde çalıştırılan işçinin bilahare tüzel kişi şirketin ya da adi ortaklığın hissedarı olması, alt işveren ilişkisi kurmasına engel teşkil etmez.

      • MADDE 5 (İŞYERİNİ BİLDİRME)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMASI, BİLDİRİMİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ)

        MADDE 5 (İŞYERİNİ BİLDİRME)

        (1) Alt işveren, kendi işyeri için Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür.

        (2) Alt işveren, işyerinin tescili için şekli Bakanlıkça belirlenen işyeri bildirgesi ile birlikte 6 ncı maddede belirtilen belgeleri bölge müdürlüğüne verir.

        (3) Bir işyerinde her ne suretle olursa olsun asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması yeni bir işyeri kurulması olarak değerlendirilir.

      • MADDE 6 (İŞYERİ BİLDİRGESİ İLE BİRLİKTE VERİLECEK BELGELER )
        İKİNCİ BÖLÜM (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMASI, BİLDİRİMİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ)

        MADDE 6 (İŞYERİ BİLDİRGESİ İLE BİRLİKTE VERİLECEK BELGELER )

        (1) İşyeri bildirgesi ile birlikte;

        a) Tüzel kişiler için Ticaret Sicil Gazetesi sureti,

        b) İmza sirküleri,

        c) Alt işverenlik sözleşmesi ve ekleri, bölge müdürlüğüne verilir.

      • MADDE 7 (İŞYERİ TESCİLİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMASI, BİLDİRİMİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ)

        MADDE 7 (İŞYERİ TESCİLİ)

        (1) Bölge müdürlüğünce, 5 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bildirimde bulunan alt işverenin işyeri tescil edilerek işyeri için bir sicil numarası verilir.

        (2) İşyeri bildirgesinde beyan edilen bilgilerin ve eklenmesi gereken belgelerin eksik veya gerçeğe aykırı olması hâlinde işyerinin tescili yapılmaz.

      • MADDE 8 (KAYIT DIŞI ALT İŞVEREN İŞYERLERİNİN TESCİL İŞLEMLERİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASIL İŞVEREN-ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN KURULMASI, BİLDİRİMİ VE İŞYERİNİN TESCİLİ)

        MADDE 8 (KAYIT DIŞI ALT İŞVEREN İŞYERLERİNİN TESCİL İŞLEMLERİ)

        (1) Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim elemanlarınca işyerlerinde yapılan denetimlerde ya da ihale makamları, ruhsata tabi işlerde (maden arama ve işletme, inşaat, taş ocağı ve benzeri) ruhsatı veren merciler (valilikler, kaymakamlıklar, belediyeler), sosyal güvenlik il müdürlükleri, vergi daireleri de kendi mevzuatları açısından yaptıkları işlemler sırasında, işyerlerinin Kanunun 3 üncü maddesine göre ilgili bölge müdürlüğüne bildirimde bulunup bulunmadığını kontrol ederler. Bildirim yapmamış olan işyerlerinin unvan ve adreslerini ilgili bölge müdürlüğüne bir yazı ile en geç 15 gün içinde bildirirler.

        (2) Denetim elemanlarınca veya kamu kurumlarınca yapılan bildirimler dikkate alınarak bölge müdürlüğünce Kanunun 3 üncü maddesine göre gerekli işlemler yapılır.

    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ, ASIL İŞİN BÖLÜNMESİ VE MUVAZAANIN İNCELENMESİ)
      • MADDE 9 (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ, ASIL İŞİN BÖLÜNMESİ VE MUVAZAANIN İNCELENMESİ)

        MADDE 9 (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ)

        (1) Alt işverenlik sözleşmesi asıl işveren ile alt işveren arasında yazılı şekilde yapılır.

        (2) Asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan ve işin üstlenilmesine esas teşkil eden sözleşmede, 10 uncu maddede yer alan hususların bulunması hâlinde söz konusu sözleşme alt işverenlik sözleşmesi olarak kabul edilebilir.

      • MADDE 10 (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİNDE YER ALMASI GEREKEN HUSUSLAR)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ, ASIL İŞİN BÖLÜNMESİ VE MUVAZAANIN İNCELENMESİ)

        MADDE 10 (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİNDE YER ALMASI GEREKEN HUSUSLAR)

        (1) Alt işverenlik sözleşmesinde;

        a)  Asıl işveren ile alt işverenin işyeri unvanı ve adresi,

        b)  Asıl işveren ile alt işverenin tüzel kişiliği ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluş olması hâlinde işveren vekillerinin adı soyadı ve adresi,

        c)  İşyerinde yürütülen asıl işin ne olduğu,

        ç)  Alt işverene verilen işin ne olduğu,

        d)  Alt işverene asıl işin bir bölümü veriliyor ise; verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirme koşuluna ilişkin teknik açıklama,

        e)  Taraflarca öngörülmüş ise işin başlama ve bitiş tarihleri,

        f)  Alt işverenin faaliyetlerini işyerinin hangi bölümünde gerçekleştireceği,

        g)  Kanunun 2 nci maddesinde yer alan; asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden, alt işveren ile birlikte sorumlu olacağı,

        ğ)  Alt işverenlik sözleşmesinin yapılmasından önce asıl işveren tarafından çalıştırılan işçilerin alt işveren tarafından işe alınması hâlinde, bu işçilerin haklarının kısıtlanamayacağı,

        h)  Alt işverene verilen işin taraflar açısından yürütülme esasları,

        ı)  Asıl işveren veya vekili ile alt işveren veya vekilinin imzası, hususlarına yer verilir.

         

        (2) Bir işyerinde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren bir işin alt işverene verilmesi hâlinde, alt işverenin uzmanlığını belgelendirmesi amacıyla sözleşme kapsamındaki işe uygun; iş ekipmanı listesi, iş bitirme belgesi, operatör ve teknik eleman sertifikaları sözleşmeye eklenir.

      • MADDE 11 (İŞLETMENİN VE İŞİN GEREĞİ İLE TEKNOLOJİK SEBEPLERLE UZMANLIK GEREKTİREN İŞ)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ, ASIL İŞİN BÖLÜNMESİ VE MUVAZAANIN İNCELENMESİ)

        MADDE 11 (İŞLETMENİN VE İŞİN GEREĞİ İLE TEKNOLOJİK SEBEPLERLE UZMANLIK GEREKTİREN İŞ)

        (1) İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş, mal veya hizmet üretiminin zorunlu unsurlarından olan, işin niteliği gereği işletmenin kendi uzmanlığı dışında ayrı bir uzmanlık gerektiren iştir.

        (2) İşverenin kendi işçileri ve yönetim organizasyonu ile mal veya hizmet üretimi yapması esastır.

        (3) Ancak asıl iş;

        a)  İşletmenin ve işin gereği,

        b)  Teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi, şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde bölünerek alt işverene verilebilir.

         

        (4) Asıl işin bir bölümünde iş alan alt işveren, üstlendiği işi bölerek bir başka işverene veremez.

      • MADDE 12 (MUVAZAANIN İNCELENMESİ)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ, ASIL İŞİN BÖLÜNMESİ VE MUVAZAANIN İNCELENMESİ)

        MADDE 12 (MUVAZAANIN İNCELENMESİ)

        (1) 7 nci Madde uyarınca tescili yapılan işyeri için 6 ncı maddede belirtilen belgelerde Kanuna aykırılık veya muvazaa kanaatini oluşturan delillerin bulunması hâlinde, söz konusu belgeler gerekçesi ile birlikte incelenmek üzere bölge müdürlüğünce iş teftiş grup başkanlığına intikal ettirilir.

         

        (2) Muvazaanın incelenmesinde özellikle;

        a)  Alt işverene verilen işin, işyerinde asıl işveren tarafından yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin yardımcı işlerinden olup olmadığı,

        b)  Alt işverene verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olup olmadığı,

        c)  Alt işverenin daha önce o işyerinde çalıştırılan bir kişi olup olmadığı,

        ç)  Alt işverenin işe uygun yeterli ekipman ile tecrübeye sahip olup olmadığı,

        d)  İstihdam edeceği işçilerin niteliklerinin yapılacak işe uygun olup olmadığı,

        e)  Alt işverene verilen işte asıl işveren adına koordinasyon ve denetimle görevlendirilenlerden başka asıl işverenin işçisinin çalışıp çalışmadığı,

        f)  Yapılan alt işverenlik sözleşmesinin iş hukukunun öngördüğü kamusal yükümlülüklerden kaçınmayı amaçlayıp amaçlamadığı,

        g) Yapılan alt işverenlik sözleşmesinin işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut mevzuattan kaynaklanan bireysel veya kolektif haklarını kısıtlamaya ya da ortadan kaldırmaya yönelik yapılıp yapılmadığı,

        hususları göz önünde bulundurulur.

      • MADDE 13 (İNCELEME SONUCU YAPILACAK İŞLEMLER)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ, ASIL İŞİN BÖLÜNMESİ VE MUVAZAANIN İNCELENMESİ)

        MADDE 13 (İNCELEME SONUCU YAPILACAK İŞLEMLER)

        (1) Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin iş müfettişlerince incelenmesi sonucunda muvazaanın tespitine ilişkin gerekçeli müfettiş raporu bölge müdürlüğünce işverenlere tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 6 işgünü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

         

        (2) Rapora 6 işgünü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaanın tespitini onamış ise tescil işlemi bölge müdürlüğünce iptal edilir ve alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

         

        (3) İş müfettişinin muvazaalı işlemi tespit etmesi durumunda; itiraz süresinin geçmesi ya da mahkeme kararı ile muvazaanın onanması hâlinde asıl işveren ve alt işveren veya vekillerine idari para cezası uygulanır.

  • ASANSÖR BAKIM VE İŞLETME YÖNETMELİĞİ
    • BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)
      • EK MADDE 1 ‒ (EK: RG-5/11/2011-28106) (HİZMET DENETİMİ)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        EK MADDE 1 ‒ (EK: RG-5/11/2011-28106) (HİZMET DENETİMİ)

        (1) Asansörlerde aylık bakım ve servis hizmeti veren asansör monte eden veya onun yetkili servisinin, bu Yönetmelikte belirtilen asgari şartlara uygun hizmet sunup sunmadığına dair denetim, Bakanlık tarafından yapılır.

      • EK MADDE 2 ‒ (EK: RG-5/11/2011-28106) (SATIŞ SONRASI HİZMETLER)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        EK MADDE 2 ‒ (EK: RG-5/11/2011-28106) (SATIŞ SONRASI HİZMETLER)

        (1) 14/6/2003 tarihli ve 25138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmelik gereği, onaylı Satış Sonrası Hizmetleri Yeterlilik Belgesi için asansör monte eden tarafından Gümrük ve Ticaret Bakanlığına başvuru yapılır.

        (2) Piyasaya arz edilen asansörlere yönelik satış sonrası hizmetlerin yerine getirilebilmesi amacıyla, bu Yönetmelikte Bakanlık tarafından belirlenmiş olan asgari kriterler çerçevesinde ve Türk Standardları Enstitüsü tarafından tespit edilen standardlarda belirtilen özellikleri taşıyacak nitelikte en az bir servis istasyonu, asansör monte eden tarafından kurulur.

        (3) Asansör monte eden, monte ettiği her asansör için 10 yıllık kullanım ömrü süresince, yeterli teknik personel ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle, bakım ve servis hizmetini sunmak zorundadır.

      • EK MADDE 3 ‒ (EK: RG-5/11/2011-28106) (GARANTİ BELGESİ )
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        EK MADDE 3 ‒ (EK: RG-5/11/2011-28106) (GARANTİ BELGESİ )

        (1) Asansör monte eden tarafından Asansör Yönetmeliğine (95/16/AT) uygun olarak piyasaya arz edilen ve kullanıcının hizmetine açılan her asansör, piyasaya arz edildiği tarih itibarıyla iki yıl süre ile garanti edilir.

        (2) 14/6/2003 tarihli ve 25138 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Garanti Belgesi Uygulama Esaslarına Dair Yönetmelik gereği, onaylı garanti belgesi için asansör monte eden tarafından Gümrük ve Ticaret Bakanlığına başvuru yapılır.

        (3) Aylık bakım neticesinde, asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından asansörde değiştirilecek olan herhangi bir aksam veya parça bir yıldan az olmamak üzere garanti edilir.

      • GEÇİCİ MADDE 1 ‒ (GEÇİŞ HÜKMÜ)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        GEÇİCİ MADDE 1 ‒ (GEÇİŞ HÜKMÜ)

        (1) 1/1/2012 tarihine kadar asansörün piyasaya arz edildiği tarih itibarıyla ilk yılın sonunda, devamında ise yılda en az bir kere olmak üzere, her asansörün yıllık kontrolü yapının bağlı bulunduğu ilgili idarece yapılır. Ancak kadrosunda yeterli sayıda Elektrik/Elektronik ve Makine Mühendisi bulunmayan ilgili idare, yıllık kontrol işini, o asansörün yapımında görev almamış yetkili mühendislere yaptırabilirler. Bu mühendisler tarafından can ve mal güvenliği yönünden tesisin işletilmesine engel bulunup bulunmadığına dair en az üç nüsha halinde bir rapor düzenlenir. Hazırlanan raporun birer nüshası ilgili idarede, bakım yapan firmada ve bina sorumlusunda muhafaza edilir.

      • MADDE 11 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (AYKIRI DAVRANIŞLARDA UYGULANACAK HÜKÜMLER)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 11 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (AYKIRI DAVRANIŞLARDA UYGULANACAK HÜKÜMLER)

        güncelleniyor...
      • MADDE 12 –( YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 12 –( YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLER)

        güncelleniyor...
      • MADDE 13 – (YÜRÜRLÜK)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 13 – (YÜRÜRLÜK)

        güncelleniyor...
      • MADDE 14 – (YÜRÜTME)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 14 – (YÜRÜTME)

        güncelleniyor...
    • BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )
      • MADDE 1 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) ( AMAÇ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 1 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) ( AMAÇ)

        güncelleniyor..

      • MADDE 2 – (KAPSAM)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 2 – (KAPSAM)

        güncelleniyor..
      • MADDE 3 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (DAYANAK)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 3 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (DAYANAK)

        güncelleniyor..
      • MADDE 4 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (TANIMLAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 4 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (TANIMLAR)

        güncelleniyor..
    • DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (BİNA SORUMLUSU VE YILLIK KONTROL )
      • MADDE 9 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (BİNA SORUMLUSU)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (BİNA SORUMLUSU VE YILLIK KONTROL )

        MADDE 9 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (BİNA SORUMLUSU)

        güncelleniyor....

    • İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖRLERİN TESCİLİ)
      • MADDE 5 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (ASANSÖRLERİN TESCİLİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖRLERİN TESCİLİ)

        MADDE 5 – (DEĞİŞİK: RG-5/11/2011-28106) (ASANSÖRLERİN TESCİLİ)

        güncelleniyor..
    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ASANSÖRLERİN BAKIMI, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR )
      • MADDE 6 – (BAKIM)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ASANSÖRLERİN BAKIMI, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR )

        MADDE 6 – (BAKIM)

        güncelleniyor..
      • MADDE 7 – (BAKIMIN KAPSAMI)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ASANSÖRLERİN BAKIMI, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR )

        MADDE 7 – (BAKIMIN KAPSAMI)

        güncelleniyor..
      • MADDE 8 – (BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (ASANSÖRLERİN BAKIMI, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR )

        MADDE 8 – (BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)

        güncelleniyor..
  • ASANSÖR İŞLETME, BAKIM VE PERİYODİK KONTROL YÖNETMELİĞİ (24/06/2015 TARİHLİ VE 29396 SAYILI)
    • ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)
      • MADDE 17 (PERİYODİK KONTROL)
        ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        MADDE 17 (PERİYODİK KONTROL)

        (1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan asansörün periyodik kontrolü Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve ilgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır.

        (2) İlgili idare, A tipi muayene kuruluşu için belirlenen şartları sağlaması ve Bakanlıkça yetkilendirilmesi durumunda periyodik kontrol faaliyeti yürütebilir.

        (3) A tipi muayene kuruluşlarının yetkilendirilmesi ve kamuoyuna duyurulmasına ilişkin usul ve esaslar, Komisyon kararı doğrultusunda Bakanlık tarafından tebliğ ile belirlenir.

      • MADDE 18 (PERİYODİK KONTROL DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU)
        ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        MADDE 18 (PERİYODİK KONTROL DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU)

        (1) Binada/yapıda sürekli olarak kullanılan asansörün periyodik kontrolü, yılda bir defa yaptırılır. Periyodik kontrolün yaptırılmasına dair yükümlülük ilgili idare ve bina sorumlusuna aittir.

        (2) Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen yeni asansörün ilk periyodik kontrolü tescil aşamasından önce, asansör yaptırıcısının müracaatı üzerine en geç 15 gün içerisinde A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır. İlk periyodik kontrolün yaptırılması ve kontrol ücretinin ödenmesine dair sorumluluk, asansör yaptırıcısındadır.

      • MADDE 19 (PERİYODİK KONTROL ESASLARI)
        ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        MADDE 19 (PERİYODİK KONTROL ESASLARI)

        (1) İlgili idare kendi sorumluluk alanı içerisinde bulunan asansörlerin periyodik kontrolü için Bakanlık tarafından yetkilendirilen herhangi bir A tipi muayene kuruluşu ile protokol imzalar.

         

        (2) İlgili idare ile protokol imzalayacak olan A tipi muayene kuruluşu, TÜRKAK tarafından akredite edilir. Akreditasyon belgesinin kapsamını tanımlayan muayene alanı, muayene türü ve standart veya şartname bölümlerinde, ulusal mevzuata ve ulusal mevzuatın gerekliliklerine uygun atıf yapılması zorunludur.

         

        (3) İlgili idare, protokol aşamasında A tipi muayene kuruluşunun yeterliliğini değerlendirirken, sahip olduğu akreditasyonun kapsamı, periyodik kontrol ve muayene konularını içerecek şekilde düzenlenmiş olan mesleki sorumluluk sigortasının uygunluğu, bünyesinde tam zamanlı olarak çalıştırdığı teknik yönetici ve muayene elemanı sayısı, periyodik kontrol ücreti ve periyodik kontrolde kullanılmak üzere hazır halde tutulan teçhizatın durumu gibi kriterleri göz önünde bulundurur.

         

        (4) Yapılan değerlendirme neticesinde belirlenen A tipi muayene kuruluşu ile ilgili idare arasında protokol imzalanır ve ilgili idare tarafından kamuoyuna duyurulur.

         

        (5) İlgili idare, bu Yönetmeliğe uygun olacak şekilde belirleyeceği A tipi muayene kuruluşu ile en az iki yıllık protokol yapar.

         

        (6) A tipi muayene kuruluşu, sahip olduğu akreditasyonun ve mesleki sorumluluk sigortasının sürekliliğini yetki süresi boyunca sağlar.

         

        (7) Güvensiz veya kusurlu olarak tanımlanan asansörün ilk takip kontrolünde A tipi muayene kuruluşunca bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez. Sonraki takip kontrollerinden ücret alınıp alınmayacağına dair esaslar, ilgili idare ile A tipi muayene kuruluşu arasında yapılacak olan protokol ile belirlenir.

         

        (8) İlgili idarenin bir başka A tipi muayene kuruluşu ile protokol imzalaması durumunda, protokolden önce gerçekleştirilen periyodik kontrolün sonucuna ilişkin takip kontrolü, söz konusu periyodik kontrolü gerçekleştiren ve protokolü sona eren A tipi muayene kuruluşu tarafından gerçekleştirilir.

         

        (9) Bakanlık tarafından A tipi muayene kuruluşunun yetkisinin iptal edilmesi durumunda ise takip kontrolü, ilgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır. Bu durumda takip kontrolünden ayrıca ücret alınıp alınmayacağına dair esaslar, ilgili idare ile A tipi muayene kuruluşu arasında yapılacak olan protokol ile belirlenir.

         

        (10) Periyodik kontrol, asansörün bakımını üstlenen asansör monte edenin veya onun yetkili servisinin nezaretinde gerçekleştirilir. Periyodik kontrole nezaret edecek olan kişinin teknik bakım personeli olması ve periyodik kontrolde A tipi muayene kuruluşu ile işbirliği yapması asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından sağlanır.

         

        (11) Periyodik kontrole nezaret eden asansör monte eden veya onun yetkili servisinin bu Yönetmelikte belirtilen kriterleri sağlamadığının belirlenmesi durumunda, denetim için asansörün bulunduğu ildeki Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne gerekli bildirim A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır.

         

        (12) Periyodik kontrol aşamasında asansörde oluşabilecek hasarların tazmini, A tipi muayene kuruluşunun mesleki sorumluluk sigortasından karşılanır.

         

        (13) Periyodik kontrol faaliyeti yürütülürken gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda A tipi muayene kuruluşu tarafından alınır.

         

        (14) A tipi muayene kuruluşu, tanzim ettiği periyodik kontrol raporunu ilgili idareye, asansör monte edene veya onun yetkili servisine ve bina sorumlusuna iletir. Bu rapor, A tipi muayene kuruluşu, ilgili idare, asansör monte eden veya onun yetkili servisi ve bina sorumlusunca muhafaza edilir.

         

        (15) Asansörde meydana gelebilecek bir kaza sonrasında periyodik kontrol tekrarlanır.

         

        (16) Periyodik kontrol sonuçlarının girileceği ve Bakanlık veri tabanı ile entegre edileceği bir veri tabanı A tipi muayene kuruluşu tarafından oluşturulur. Söz konusu veri tabanı ilgili idareye de açık tutulur.

         

        (17) Periyodik kontrol, ilgili idarenin protokol yaptığı A tipi muayene kuruluşu tarafından bina sorumlusunun talebi üzerine veya resen yapılır

      • MADDE 20 (PERİYODİK KONTROL ÜCRETİ)
        ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        MADDE 20 (PERİYODİK KONTROL ÜCRETİ)

        (1) Periyodik kontrol ücreti, Komisyon kararı doğrultusunda tespit edilerek Bakanlık tarafından tebliğ ile ilan edilen taban ve tavan fiyat aralığı esas alınarak ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir.

         

        (2) A tipi muayene kuruluşu, bina sorumlusundan ve/veya asansör yaptırıcısından tahsil edeceği periyodik kontrol ücretinin azami % 10’unu, protokol yapacağı ilgili idareye aktarır. Periyodik kontrol ücretinin ilgili idareye aktarılacak kısmı, ilgili idarenin karar organı tarafından belirlenir ve taraflar arasında imzalanacak protokolde yer alır. İlgili idare bu miktarın dışında A tipi muayene kuruluşundan ilave gelir talebinde bulunamaz.

         

        (3) Periyodik kontrol taban ve tavan ücreti, her yıl Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında arttırılır.

      • MADDE 21 (PERİYODİK KONTROL SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ)
        ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        MADDE 21 (PERİYODİK KONTROL SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ)

        (1) Periyodik kontrol sonuçları kusursuz, hafif kusurlu, kusurlu ve güvensiz olmak üzere dört grupta değerlendirilir.

         

        (2) Kusursuz olarak tanımlanan asansöre, ilgili idare adına periyodik kontrolü yapan A tipi muayene kuruluşu tarafından yeşil renkli bilgi etiketi iliştirilir.

         

        (3) Hafif kusurlu olarak tanımlanan asansöre ilgili idare adına periyodik kontrolü yapan A tipi muayene kuruluşu tarafından mavi renkli bilgi etiketi iliştirilir.

         

        (4) Kusurlu olarak tanımlanan asansöre ilgili idare adına periyodik kontrolü yapan A tipi muayene kuruluşu tarafından sarı renkli bilgi etiketi iliştirilir.

         

        (5) Güvensiz olarak tanımlanan asansöre ilgili idare adına periyodik kontrolü yapan A tipi muayene kuruluşu tarafından kırmızı renkli bilgi etiketi iliştirilir.

         

        (6) Kırmızı renkli bilgi etiketi iliştirilen ve güvensiz olarak tanımlanan asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmez. Bu asansörün en fazla otuz gün içerisinde güvenli hale getirilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Bu süre sonunda, A tipi muayene kuruluşu tarafından takip kontrolü yapılır. Takip kontrolü neticesinde güvenli hale getirilmediği belirlenen asansör, ilgili idare tarafından mühürlenerek hizmetten men edilir. Söz konusu mühürleme işleminde ilgili idare tarafından ek-5’teki formata uygun tutanak üç nüsha olarak düzenlenir ve birer nüshası A tipi muayene kuruluşu ile bina sorumlusuna iletilir.

         

        (7) Güvensiz olarak tanımlanan asansörün bu maddenin altıncı fıkrasında belirtilen süre içerisinde güvenli hale getirilmeden çalıştırılmasından doğabilecek can ve mal kaybından bina sorumlusu mesuldür.

         

        (8) Sarı renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansördeki uygunsuzlukların en fazla altmış gün içerisinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Bu süre sonunda, A tipi muayene kuruluşu tarafından takip kontrolü yapılır. Takip kontrolü neticesinde güvenli hale getirilmediği belirlenen asansör, ilgili idare tarafından mühürlenerek hizmetten men edilir.

         

        (9) İlgili idare tarafından mühürlenerek hizmetten men edilen asansörün güvenli hale getirilmesine yönelik düzeltme işleminin başlatılabilmesi için bina sorumlusu tarafından ilgili idareye ve işlem sonrası gerekli takip kontrolü için A tipi muayene kuruluşuna başvurulur. İlgili idare bu zaman zarfında asansörün kullandırılmayacağına dair bina sorumlusundan yazılı taahhüt alır ve söz konusu düzeltme işlemi için gerekli izin süreci ek-6’daki formata uygun mühür bozma tutanağı ile başlatılır. Söz konusu mühür bozma tutanağı üç nüsha olarak düzenlenir ve birer nüshası A tipi muayene kuruluşu ile bina sorumlusuna iletilir. İlgili idarenin izni ile gerçekleştirilecek düzeltme işlemi ve akabinde gerçekleştirilecek olan takip kontrolü neticesine göre asansör hizmete sunulur.

         

        (10) Mavi renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansörde belirlenen uygunsuzlukların bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır.

         

        (11) İlgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşu tarafından uyulması gereken kurallar ile periyodik kontrol neticesinde tespit edilen uygunsuzlukların hangilerinin hafif kusurlu, kusurlu ve güvensiz kategorisine girdiğine dair hususlar Komisyon kararı doğrultusunda Bakanlık tarafından yayımlanacak olan tebliğ ile belirlenir.

      • MADDE 22 (PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)
        ALTINCI BÖLÜM (PERİYODİK KONTROL, DÖNEMİ VE YAPTIRMA SORUMLULUĞU, ESASLARI, ÜCRETİ, SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        MADDE 22 (PROTOKOLÜN YAPTIRILMASINA İLİŞKİN TEDBİRLER)

        (1) İlgili idarenin herhangi bir A tipi muayene kuruluşu ile protokol yapmaması veya yapamaması durumunda, Bakanlık gerekli tedbiri alır.

         

        (2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen durumda, ilgili idareye en yakın yerde periyodik kontrol faaliyetlerini sürdüren, yeterli teknik donanıma ve personele sahip olan A tipi muayene kuruluşunun ilgili idare ile protokol yaparak görevlendirilmesi Bakanlık tarafından sağlanır.

    • BEŞİNCİ BÖLÜM (BİNA SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE DENETİM)
      • MADDE 15 (BİNA SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (BİNA SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE DENETİM)

        MADDE 15 (BİNA SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ)

        (1) Bina sorumlusu, asansörün güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak üzere ayda bir kez bakımını ve yılda bir kez periyodik kontrolünü yaptırmaktan, bakım ve periyodik kontrol ücretinin ödenmesinden sorumludur.

         

        (2) Bina sorumlusu, engellilerin erişebilirliği için asansörün sürekli olarak çalıştırılmasını sağlar.

         

        (3) Periyodik kontrol ücreti bina sorumlusu tarafından kontrol tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ödenir.

         

        (4) Bina sorumlusu, asansörle ilgili herhangi bir tehlikeli durumu asansör monte eden veya onun yetkili servisine iletir ve söz konusu asansöre asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından müdahale edilene kadar gerekli güvenlik tedbirlerini alır.

      • MADDE 16 (DENETİM)
        BEŞİNCİ BÖLÜM (BİNA SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE DENETİM)

        MADDE 16 (DENETİM)

        (1) Asansör monte eden tarafından garanti ile ilgili şartların ve satış sonrası hizmetlerin sağlanıp sağlanmadığı, bu Yönetmelik ile belirlenmiş olan kriterlere uygun bakım hizmetinin asansör monte eden veya onun yetkili servisince sunulup sunulmadığına dair denetim, Bakanlık tarafından yapılır.

         

        (2) İlgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşunun, Bakanlığın belirlemiş olduğu usul ve esaslara uygun faaliyet sürdürüp sürdürmediğine dair denetim, Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğü ve Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü koordinasyonunda Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlükleri ile gerektiğinde müştereken yapılır.

    • BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)
      • MADDE 1 (AMAÇ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 1 (AMAÇ)

        (1) Bu Yönetmeliğin amacı; insanların, insan ve yüklerin veya sadece yüklerin taşınmasında kullanılan asansörlerin insan can ve mal güvenliğini tehdit etmeyecek şekilde kullanımlarını sağlamak ve çevreyi korumak üzere işletme, bakım, periyodik kontrol, mevcut asansörlerin iyileştirilmesi, denetim, garanti ve satış sonrası hizmet şartları ile uyulması gereken kuralları belirlemektir.

      • MADDE 2 (KAPSAM)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 2 (KAPSAM)

        (1) Bu Yönetmelik; Asansör Yönetmeliği (95/16/AT) kapsamında piyasaya arz edilen asansörleri ve Asansör Yönetmeliği (95/16/AT)’nin yürürlüğe girmesinden önce monte edilmiş olan ve halen faal durumda bulunan asansörleri kapsar.

      • MADDE 3 (DAYANAK)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 3 (DAYANAK)

        (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa, 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa ve 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

      • MADDE 4 (TANIMLAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 4 (TANIMLAR)

        (1) Yönetmelikte yer alan tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

        a) Asansör yaptırıcısı: Asansörün monte edileceği binada/yapıda inşaat işini kendi adına yapan veya sözleşme ile devreden yapı sahibini veya asansörün monte edileceği mevcut binada bina sorumlusunu,

        b) A tipi muayene kuruluşu: Asansörlerde periyodik kontrol ve muayene konularını içerecek şekilde TS EN ISO IEC 17020 standardı kapsamında akredite olan Türkiye’de yerleşik özel veya kamu kuruluşunu,

        c) AT uygunluk beyanı: Asansör monte edenin piyasaya arz ettiği yeni asansörün Yönetmeliğe uygunluğunu beyan ettiği belgeyi,

        ç) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

        d) Bakım: Asansörün hizmete alınmasından sonra kullanım ömrü boyunca kendisinin ve bileşenlerinin, fonksiyonlarının ve güvenlik gereklerinin tasarlandığı veya yürürlükteki mevzuata uygun olarak revize edildiği biçimde devamlılığını sağlamaya yönelik, asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından periyodik olarak ayda bir yürütülen işlemleri,

        e) Bina sorumlusu: Asansörün güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak bakımını, periyodik kontrolünü ve onarımını yaptırmaktan sorumlu olan, binada/yapıda kat maliklerinin kendi aralarında seçeceği veya dışarıdan yetki vereceği kişiyi veya kat malikini veya maliklerini veya kamu binalarında/yapılarında sorumlu yetkiliyi,

        f) Coğrafi bölge: Akdeniz, Doğu Anadolu, Ege, Güney Doğu Anadolu, İç Anadolu, Karadeniz ve Marmara bölgelerini,

        g) İlgili idare: Belediyeleri veya belediye sınırları dışında kalan alanlardaki yapılar için il özel idarelerini,

        ğ) Komisyon: 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesi ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesi çerçevesinde Bakanlık tarafından oluşturulan çalışma grubunu,

        h) Kurtarma çalışması: Asansör içerisinde insanın veya insanların mahsur kaldığına dair bilginin alınmasıyla birlikte kurtarma talimatına uygun olarak yapılan ve insanın veya insanların serbest kalmasıyla sonuçlanan çalışmayı,

        ı) Mevcut asansör: Yönetmeliğin zorunlu uygulamaya girdiği 15/8/2004 tarihinden önce monte edilen ve halen kullanılmakta olan asansörü,

        i) Takip kontrolü: Asansör periyodik kontrolünde belirlenen uygunsuzlukların giderilip giderilmediğine dair A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılan gözetim faaliyetini,

        j) Tescil: Asansörün resmî olarak ilgili idare tarafından kayıt altına alınmasını,

        k) TS EN 81 - 80 standardı: Asansörler - Yapım ve Montaj için Güvenlik Kuralları: Yolcu ve Yük Asansörleri için Özel Uygulamalar - Bölüm 80: Mevcut Yolcu ve Yük Asansörlerinin Güvenliğini Geliştirme Kurallarını,

        l) TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

        m) TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu,

        n) Yeni asansör: Yönetmeliğin zorunlu uygulamaya girdiği tarihten sonra piyasaya arz edilen asansörü,

        o) Yetkili servis: Asansörlerde aylık bakım ve servis hizmetinin yürütülebilmesi için asansör monte edenin kendi adına kurduğu servis istasyonu ve/veya sorumluluğu kendinde olmak üzere sözleşme ile yetki verdiği gerçek veya tüzel kişiyi,

        ö) Periyodik kontrol: Asansörün güvenli ve işletme yönünden uygun çalışıp çalışmadığına dair yılda bir defa yaptırılacak olan muayeneyi,

        p) Yönetmelik: Asansör Yönetmeliği (95/16/AT)’ni,

        ifade eder.

    • DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (GARANTİ BELGESİ, SATIŞ SONRASI HİZMETLER VE YETKİLİ SERVİS İLE İLGİLİ ŞARTLAR)
      • MADDE 12 (GARANTİ BELGESİ)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (GARANTİ BELGESİ, SATIŞ SONRASI HİZMETLER VE YETKİLİ SERVİS İLE İLGİLİ ŞARTLAR)

        MADDE 12 (GARANTİ BELGESİ)

        (1) Asansör monte eden piyasaya arz ettiği yeni asansöre ilişkin olarak ek-4’te yer alan içeriğe uygun olacak şekilde garanti belgesini düzenlemek zorundadır.

         

        (2) Asansör monte eden tarafından piyasaya arz edilen her yeni asansör, piyasaya arz edildiği tarih itibarıyla en az üç yıl süre ile garanti edilir.

         

        (3) Asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından asansörde değiştirilecek aksam veya parça iki yıldan az olmamak üzere garanti edilir.

         

        (4) Garanti belgesinde tanımlanacak olan azami tamir süresi on beş günden fazla olamaz. Bina sorumlusunun garanti kapsamında yapacağı ücretsiz onarım talebi, azami tamir süresi içinde asansör monte eden tarafından yerine getirilir.

         

        (5) Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen her yeni asansöre yönelik garanti süresi boyunca sunulacak olan bakım hizmeti, bina sorumlusunun başka bir asansör monte eden veya onun yetkili servisi ile sözleşme imzalayacağını beyan etmemesi durumunda, o asansörü piyasaya arz eden asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından verilir.

         

        (6) Bina sorumlusunun garanti süresi içerisinde bir başka asansör monte eden veya onun yetkili servisi ile sözleşme imzalaması, o asansörü piyasaya arz eden asansör monte edenin garanti ile ilgili sorumluluklarını ortadan kaldırır.

         

        (7) Garanti süresi içerisinde bakım ücreti ile ilgili şartlar, asansör monte eden ile asansör yaptırıcısı arasında imzalanacak olan asansör yapım sözleşmesinde belirlenir.

      • MADDE 13 (SATIŞ SONRASI HİZMETLER)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (GARANTİ BELGESİ, SATIŞ SONRASI HİZMETLER VE YETKİLİ SERVİS İLE İLGİLİ ŞARTLAR)

        MADDE 13 (SATIŞ SONRASI HİZMETLER)

        (1) Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen ve garanti edilen her yeni asansöre yönelik satış sonrası hizmetler, asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından yerine getirilir.

         

        (2) Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte belirlenmiş olan asgari kriterler çerçevesinde satış sonrası hizmetlerin yerine getirilebilmesi amacıyla en az bir yetkili servis istasyonu asansör monte eden bünyesinde kurulur.

         

        (3) Faaliyet ana merkezinin bulunduğu coğrafi bölgenin dışında piyasaya arz edilen her asansöre yönelik satış sonrası hizmetler, asansör monte eden tarafından yerine getirilir. Asansörün piyasaya arz edildiği coğrafi bölgede, en az bir yetkili servis istasyonu asansör monte eden tarafından kurulur veya bu Yönetmelik şartlarını sağlayan herhangi bir asansör monte eden veya onun yetkili servisiyle yetkili servis sözleşmesi yapılır.

         

        (4) Asansör monte eden, monte ettiği her asansör için en az 10 yıllık kullanım ömrü süresince, yeterli teknik personel ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle, bakım ve servis hizmetini sunmak zorundadır.

         

        (5) Yönetmeliğe göre birim doğrulaması yaparak asansör monte eden statüsü kazanan gerçek veya tüzel kişi, TSE Hizmet Yeterlilik Belgesinin düzenlenme tarihinden itibaren yılda en az bir adet elektrik veya en az bir adet hidrolik tahrikli asansörü piyasaya arz ederek asansör monte eden statüsünü sürdürdüğünü yapmış olduğu iş sözleşmesi ve tescil belgesi ile TSE’ye ispatlamak zorundadır.

      • MADDE 14 (YETKİLİ SERVİS İLE İLGİLİ ŞARTLAR)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (GARANTİ BELGESİ, SATIŞ SONRASI HİZMETLER VE YETKİLİ SERVİS İLE İLGİLİ ŞARTLAR)

        MADDE 14 (YETKİLİ SERVİS İLE İLGİLİ ŞARTLAR)

        (1) Asansör monte edenin bünyesinde kurduğu ve/veya sözleşme imzaladığı her yetkili servisin, TSE Hizmet Yeterlilik Belgesine sahip olması zorunludur.

         

        (2) Yetkili servis, bir servis teknik sorumlusu, en az iki teknik bakım personeli ve en az bir idari personelden oluşturulur.

         

        (3) Servis teknik sorumlusunun, makina veya elektrik veya elektrik-elektronik veya mekatronik alanlarında mühendislik/teknoloji fakültelerinin birinden mezun olması gerekir.

         

        (4) Teknik bakım personelinin;

        a) İki yıllık meslek yüksekokullarının makine, elektrik, elektronik, mekatronik, otomasyon, elektromekanik taşıyıcılar veya raylı sistemler bölümlerinden mezun olmaları veya,

        b) Endüstri meslek liselerinin asansör, elektrik, elektronik, makine veya mekatronik bölümlerinden mezun olmaları veya,

        c) Endüstri meslek liselerinin ilgili bölümünden mezun olmamaları hâlinde görev ve sorumluluklarına göre yasal ustalık veya kalfalık belgesine sahip olmaları,

        gerekir.

         

        (5) Bu maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan teknik bakım personelinin, 27/4/2012 tarihli ve 28276 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarına Dair Tebliğ kapsamında düzenlenmiş olan bakım ve onarım sertifikasına sahip olmaları gerekir.

         

        (6) Yetkili servis sözleşmesi noter huzurunda yapılır ve iki yılda bir yenilenir.

         

        (7) Yetkili servis sözleşmesinin kapsamı, asansör monte edenin vereceği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde belirlenir.

         

        (8) Yetkili servis sözleşmesi, asansörlerde bakım, onarım ve servis hizmetlerine ilişkin detayları içermek zorundadır. Asansör montajı ve 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen herhangi bir ana unsurun değişimi ile ilgili konular sözleşme kapsamının dışında tutulur.

         

        (9) Yetkili servis sözleşmesinde, bakım hizmeti sunulurken asansöre verilebilecek hasarlara ilişkin yetkiyi veren asansör monte edenin de sorumlu olacağı belirtilir.

         

        (10) TSE Hizmet Yeterlilik Belgesinin kapsamında yetkiyi veren asansör monte edenin unvanı ve markasına ilişkin ayrıntılar açıkça belirtilir.

         

        (11) Asansör monte eden sözleşme imzalayacağı yetkili servis personelinin eğitimini sağlar ve bu konuda hazırlanmış olan her türlü bilgi ve belgenin dokümantasyonunu oluşturarak muhafaza eder.

         

        (12) TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi için Türk Standardları Enstitüsüne yapılan başvurularda, ilgili standart şartları ile birlikte bu maddede belirtilen gereklilikler de aranır.

    • İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI, YENİ ASANSÖRÜN YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ, YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ VE MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)
      • MADDE 5 (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI, YENİ ASANSÖRÜN YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ, YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ VE MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)

        MADDE 5 (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI)

        (1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan her asansör, asansör kimlik numarası ile tanımlanır.

         

        (2) Asansör kimlik numarası için İçişleri Bakanlığı tarafından kullanılan Ulusal Adres Veri Tabanında binalara/yapılara verilen bina numarası esas alınır. Binada/yapıda birden fazla asansör bulunması durumunda, her bir asansöre bina/yapı içindeki toplam asansör sayısına göre verilen sıra numarası bina numarasına ilave edilerek ek-1’de yer alan içeriğe uygun asansör kimlik numarası A tipi muayene kuruluşu tarafından periyodik kontrol aşamasından önce oluşturulur ve alüminyum esaslı yapıştırma etiket şeklinde tanımlanır. Etiket, üzerindeki yazılar kolay silinemeyecek ve yapıştığı yerden kolayca sökülemeyecek nitelikte olur.

         

        (3) Etiket; 85x50 mm boyutlarında, asansör kimlik numarasını oluşturan rakamlar ise Arial yazı tipinde, 28 karakter boyutunda, gri zemin üzerine siyah renkli yazılarak hazırlanır ve asansörün periyodik kontrolünde, asansör kabininin içerisinde kumanda butonu hizasında kabin tabanından en az 160 cm yüksekliğe kolayca sökülmeyecek bir şekilde iliştirilir.

         

        (4) Asansör kimlik numarası, A tipi muayene kuruluşu tarafından bir defaya mahsus olarak oluşturulur ve erişimine izin verilen kendi veri tabanı vasıtasıyla ilgili idare ile paylaşılır.

         

        (5) Asansör kabinine iliştirilen etiketin, asansörün kullanım ömrü boyunca muhafaza edilmesine dair sorumluluk, bina sorumlusundadır.

         

        (6) A tipi muayene kuruluşu, bina numarasına Bakanlık üzerinden erişim sağlar.

      • MADDE 6 (YENİ ASANSÖRÜN BİNAYA/YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI, YENİ ASANSÖRÜN YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ, YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ VE MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)

        MADDE 6 (YENİ ASANSÖRÜN BİNAYA/YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ)

        (1) Yönetmelik kapsamında monte edilen yeni asansörün monte edildiği binaya/yapıya fenni uygunluğuna ilişkin kontroller 3194 sayılı İmar Kanunu, ilgili diğer kanunlar ve bu kanunlar kapsamında yürürlükte bulunan mevzuata uygun olacak şekilde ilgili idare tarafından yürütülür.

      • MADDE 7 (YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI, YENİ ASANSÖRÜN YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ, YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ VE MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)

        MADDE 7 (YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ)

        (1) Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen yeni asansör, piyasaya arz edildiği tarih itibarıyla otuz gün içerisinde asansör monte eden tarafından bir defaya mahsus olmak üzere ilgili idareye tescil ettirilir.

         

        (2) Asansör monte eden, tescil işlemi için aşağıda belirtilen belgelerin sureti ile birlikte ilgili idareye başvurur:

        a) Sanayi sicil belgesi,

        b) Onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenen uygunluk belgesi veya raporu,

        c) AT uygunluk beyanı ve imza sirküsü sureti,

        ç) Garanti belgesi,

        d) TSE hizmet yeterlilik belgesi,

        e) Başvuru sahibi asansör monte eden tarafından asansör yaptırıcısına kesilen montaj ve proje bedeli dahil fatura,

        f) İlk periyodik kontrol raporu.

         

        (3) Tescil aşamasından önce asansör yaptırıcısı tarafından ilk periyodik kontrolü yaptırılmayan ve yeşil bilgi etiketi iliştirilmeyen asansör, ilgili idare tarafından tescil edilmez.

         

        (4) Uygun görülen tescil başvurusu neticesinde, ek-2’de yer alan içeriğe uygun olacak şekilde onaylı tescil belgesi ilgili idare tarafından düzenlenir ve asansör monte edene sunulur.

      • MADDE 8 (MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (ASANSÖR KİMLİK NUMARASI, YENİ ASANSÖRÜN YAPIYA UYGUNLUĞUNUN KONTROLÜ, YENİ ASANSÖRÜN TESCİLİ VE MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)

        MADDE 8 (MEVCUT ASANSÖRÜN TESCİLİ)

        (1) Bu Yönetmeliğe göre A tipi muayene kuruluşu tarafından tespiti yapılan ve TS EN 81-80 standardı esas alınarak güvenlik seviyesi artırılan mevcut asansör, bir defaya mahsus olmak üzere ilgili idare tarafından tescil edilir.

         

        (2) Bina sorumlusu, mevcut asansörün güvenlik seviyesinin TS EN 81-80 standardına göre artırıldığını ispatlayacak olan yeşil etiket almış periyodik kontrol raporuyla ilgili idareye 30 gün içerisinde başvurur.

         

        (3) Mevcut asansörün tescil belgesi, ek-3’te yer alan içeriğe uygun olacak şekilde ilgili idare tarafından düzenlenir ve bina sorumlusuna sunulur.

    • SEKİZİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)
      • MADDE 25 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN YÖNETMELİK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 25 (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN YÖNETMELİK)

        (1) 18/11/2008 tarihli ve 27058 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

      • MADDE 26 (YÜRÜRLÜK)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 26 (YÜRÜRLÜK)

        (1) Bu Yönetmeliğin;

        a) 14 üncü maddesinin beşinci fıkrası yayımı tarihinden on sekiz ay sonra,

        b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,yürürlüğe girer.

      • MADDE 27 (YÜRÜTME)
        SEKİZİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 27 (YÜRÜTME)

        (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (BAKIM, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)
      • MADDE 10 (BAKIMIN KAPSAMI)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (BAKIM, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)

        MADDE 10 (BAKIMIN KAPSAMI)

        (1) Asansörün, asansörü oluşturan tüm aksam ve parçaların bakımı, asansör monte eden tarafından hazırlanmış olan bakım kılavuzunda yer alan talimatlara göre yapılır.

         

        (2) Bu Yönetmeliğe göre bakım;

        a) Yağlama ve temizlemeyi,

        b) Kontrolleri,

        c) Kurtarma çalışmalarını,

        ç) Ayarlama işlemlerini,

        d) Kullanıma veya yıpranmaya bağlı olarak meydana gelebilen bileşen onarımını veya değişimini,

        kapsar.

         

        (3) Bu Yönetmeliğe göre bakım;

        a) Asansörün yerinin değiştirilmesini,

        b) Tahrik ünitesi, askı sistemi, kumanda sistemi, taşıyıcı/kabin, durak kapısı ve/veya asansör güvenlik aksamlarının değişimini,

        c) İtfaiye tarafından yapılan kurtarma çalışmalarını,

        ç) Asansör kuyusunun dış bölümlerinin temizlenmesini,

        d) Taşıyıcı/kabin iç kısmının temizlenmesini,

        kapsamaz.

         

        (4) Bu maddenin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan ve bakım çalışması olarak değerlendirilmeyen asansöre ait değişiklikler, asansör monte eden tarafından yerine getirilir.

         

        (5) Beyan yükü ve/veya beyan hızı ve/veya seyir mesafesinde değişiklik yapılan asansör, Yönetmelik şartlarını sağlar.

      • MADDE 11 (BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (BAKIM, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)

        MADDE 11 (BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)

        (1) Bina sorumlusu ile sözleşme imzalayan asansör monte eden veya onun yetkili servisi, söz konusu asansör için detaylı bir durum tespit raporu hazırlar ve bina sorumlusuna iletir.

         

        (2) Asansör monte eden veya onun yetkili servisince her bakımda yapılan işlemler kayıt altına alınır ve bir nüshası bina sorumlusuna iletildikten sonra bir nüshası da kendisi tarafından muhafaza edilir ve talep edilmesi durumunda ilgililere sunulur.

         

        (3) Bina sorumlusu bakım kayıtlarını asansörün makine veya makara dairesinde veya yönetim bürosunda kalıcı olarak muhafaza eder.

         

        (4) Asansör monte eden veya onun yetkili servisi, insan can ve mal güvenliği yönünden asansörün risk taşıması durumunda bina sorumlusunu yazılı olarak bilgilendirir. Asansörün, asansör monte eden veya onun yetkili servisince güvenli hale getirilmesini sağlamakla bina sorumlusu yükümlüdür.

         

        (5) Asansör monte eden veya onun yetkili servisi, asansörde yapılan değişiklikleri ve kazaları asansör seyir defterine işler.

         

        (6) Asansör monte eden veya onun yetkili servisi, iki kişiden az olmamak üzere binadaki/yapıdaki asansör sayısını dikkate alarak bina sorumlusunun belirleyeceği sayıda kişiye acil durumlarda kurtarma çalışması konusunda eğitim verir. Verilen bu eğitim bir tutanakla kayıt altına alınır. Bina sorumlusu, eğitim alan kişilerin değişmesi halinde yeni görevlilere eğitim verilmesini sağlar. Kurtarma talimatı, kurtarma çalışmasını yapacak olanların kolaylıkla görebilecekleri yerlerde muhafaza edilir.

         

        (7) Asansör monte eden, yaptığı her tip ve özellikteki asansörün yedek parçalarını en az on yıl süreyle temin etmekle yükümlüdür. Asansör monte eden piyasaya arz ettiği asansöre bakım hizmeti veren bir başka asansör monte eden veya onun yetkili servisi veya bina sorumlusunun bu konudaki talebini normal piyasa koşullarında sağlar.

         

        (8) Bakım, onarım ve arıza giderme faaliyetleri yürütülürken gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda asansör monte eden veya onun yetkili servisince alınır.

         

        (9) Bakım esnasında, bakım işlerinden kaynaklı nedenlerle gerek bakım personelinin gerekse bakımla ilgisi bulunmayan kişilerin yaralanmasına veya ölümüne neden olabilecek ihmallere dair sorumluluk bakım yapan asansör monte eden veya onun yetkili servisindedir.

         

        (10) Bina sorumlusu tarafından, bakım sözleşmesi yapılan asansör monte eden veya onun yetkili servisinin dışındaki üçüncü tarafların asansöre müdahalesine izin verilmez.

      • MADDE 9 (BAKIM)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (BAKIM, BAKIMIN KAPSAMI VE BAKIMLA İLGİLİ DİĞER HUSUSLAR)

        MADDE 9 (BAKIM)

        (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan asansörün bakımı, bina sorumlusu ile bakım sözleşmesi imzalayan asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından yapılır.

         

        (2) Bina sorumlusu ile asansör monte eden veya onun yetkili servisi arasında imzalanacak olan bakım sözleşmesinde, bu Yönetmeliğe aykırı hususlara yer verilemez.

         

        (3) Piyasaya arz edilen her yeni asansörün hizmete alındığı tarih, asansörün en temel teknik özellikleri, halat ve/veya zincirlerin ve tip kontrol belgesi gerektiren parçaların özellikleri, tesis planları ve elektrik devre şemaları gibi asansörün ana fonksiyonlarını içerecek unsurların ve asansör periyodik kontrol sonuçları ile önemli kazaların kayıt edileceği asansör kayıt defteri, söz konusu asansörü piyasaya arz eden asansör monte eden tarafından sağlanır. Ayrıca asansör kimlik numarası, asansör kayıt defterinde belirtilir. Asansör kayıt defterinin bitmesi durumunda, yeni defter bakım sözleşmesi imzalayan asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından temin edilir. Biten kayıt defteri, bina sorumlusu tarafından asansörün kullanım ömrü boyunca muhafaza edilir.

         

        (4) Asansör bakım ve onarımı sonrasında oluşan atıkların yönetimi, ilgili mevzuatına göre yapılır.

    • YEDİNCİ BÖLÜM MEVCUT ASANSÖRÜN GÜVENLİK SEVİYESİNİN ARTTIRILMASI)
      • MADDE 23 (MEVCUT ASANSÖRÜN GÜVENLİK SEVİYESİNİN ARTTIRILMASI)
        YEDİNCİ BÖLÜM MEVCUT ASANSÖRÜN GÜVENLİK SEVİYESİNİN ARTTIRILMASI)

        MADDE 23 (MEVCUT ASANSÖRÜN GÜVENLİK SEVİYESİNİN ARTTIRILMASI)

        (1) Mevcut asansörün güvenlik seviyesi, Yönetmelik kapsamında monte edilmiş olan asansörün güvenlik seviyesine yakın eş değer bir seviyeye getirilerek artırılır.

         

        (2) Mevcut asansörün güvenlik seviyesinin artırılmasına yönelik yürütülecek işlemlerde, ek-7’de yer alan ve TS EN 81-80 standardında belirtilen tehlikeli durumlar ve söz konusu tehlikeli durumlara ilişkin bahsi geçen standard ile atıf yapılan çözüm önerileri esas alınır.

         

        (3) Mevcut asansör için belirtilen tehlikeli durumlar, TS EN 81-80 standardına uygun olacak şekilde Bakanlık tarafından yayımlanacak olan tebliğ ekindeki asansör periyodik kontrol listelerinde tanımlanır.

         

        (4) Ek-7 Bölüm A’da belirtilen ve periyodik kontrol aşamasında mevcut asansörde tespit edilen tehlikeli durumlar hafif kusurlu olarak tanımlanır ve mevcut asansöre ilgili idare adına periyodik kontrolü yapan A tipi muayene kuruluşu tarafından mavi renkli bilgi etiketi iliştirilir. Mevcut asansörde tespit edilen söz konusu tehlikeli durumların periyodik kontrol raporu düzenleme tarihinden itibaren en fazla kırk sekiz ay içerisinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır. Bu süre zarfında farklı bir tehlikeli durumunun tespit edilmemesi halinde mevcut asansöre ilgili idare adına periyodik kontrolü yapan A tipi muayene kuruluşu tarafından mavi renkli bilgi etiketi iliştirilmeye devam edilir.

         

        (5) Ek-7 Bölüm B’de yer alan hususların giderilmesi tavsiye niteliğinde olup, periyodik kontrol neticesinde mevcut asansöre bilgi etiketinin iliştirilmesi noktasında söz konusu hususlar değerlendirme dışında tutulur.

         

        (6) 1/1/1950 tarihinden önce monte edilen, tarihsel dokusu bulunan ve halen kullanılmakta olan mevcut asansörün güvenlik seviyesi iyi mühendislik uygulamaları kapsamında A tipi muayene kuruluşunca belirlenir.

         

        (7) Ek-7 Bölüm A’da belirtilen tehlikeli durumlara yönelik takip kontrolü, asansör periyodik kontrol raporunun onaylandığı tarihten itibaren kırk sekiz ay sonra ilgili idare ile protokolü devam etmekte olan A tipi muayene kuruluşu tarafından ücreti karşılığında yapılır.

         

        (8) Mevcut asansörün bu Yönetmelik kapsamında güvenlik seviyesinin arttırılmasına dair sorumluluk, bina sorumlusuna aittir.

  • ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

    ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

     31.1.2007 tarihli ve 26420 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

    • ALTINCI BÖLÜM (TEDBİRLER)
      • MADDE 13 - (TEDBİRLER)
        ALTINCI BÖLÜM (TEDBİRLER)

        MADDE 13 - (TEDBİRLER)

        (1) Asansörler ve güvenlik aksamlarının temel sağlık ve güvenlik gereklerini yerine getirmelerine ilişkin tedbirler ile usulsüz işaret kullanımına karşı alınan tedbirler aşağıda belirtilmiştir.

        a)  Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip CE uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bir asansörün veya güvenlik aksamının kişilerin ve yerine göre malların güvenliğini tehlikeye atabileceğini tespit ederse, asansörün veya güvenlik aksamının piyasadan toplanması veya toplatılması, piyasaya arzının veya hizmete konulmasının engellenmesi veya serbest dolaşımının kısıtlanması için kanunlarca kendisine verilen yetkiler dahilinde, bütün tedbirleri alır. Bakanlık bu tip bir tedbir kararının gerekçesiyle birlikte, özellikle bu durumun;

        1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel güvenlik gereklerinin karşılanmaması,

        2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartların yanlış uygulanması,

        3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartlardaki eksiklikler,

        nedeniyle ortaya çıkıp çıkmadığını Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona derhal bildirir.

        b)  Uygun olmadığı halde CE uygunluk işareti taşıyan bir asansör veya güvenlik aksamı için Bakanlık, işareti iliştirene karşı gerekli tedbirleri alır ve konu hakkında Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bilgi verir.

        c)  Asansörü monte eden ile binanın veya inşaatın sorumlusu kişi birbirleri ile sürekli irtibat halinde olarak gerekli bilgi alış verişini sağlamalı ve asansörün iyi çalışmasını ve güvenlikli kullanımını sağlamak için gerekli tedbirleri almalıdır.

        ç)  Asansörü monte eden, asansörün çalışması ve güvenliği için asansör boşluğunda gerekenin dışında boru tesisatı, elektrik tesisatı veya başka bir donanımın olmamasını sağlayacak tüm gerekli tedbirleri almalıdır.

        d)  Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrası ve bu maddenin (c) ve (ç) bentleri hükümleri saklı kalmak üzere, asansörlerin bu Yönetmelikte belirtilmeyen bir şekilde değiştirilmesi niteliğinde olmamak kaydıyla, bu Yönetmelik hükümleri, söz konusu asansörler hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin korunmasını sağlamak için Bakanlığın gerekli gördüğü şartları bu Yönetmeliğe uygun olarak koyma yetkilerini etkilemez.

    • BEŞİNCİ BÖLÜM (ONAYLANMIŞ KURULUŞ)
      • MADDE 12 - (ONAYLANMIŞ KURULUŞ )
        BEŞİNCİ BÖLÜM (ONAYLANMIŞ KURULUŞ)

        MADDE 12 - (ONAYLANMIŞ KURULUŞ )

        (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 13/11/2001 tarihli ve 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve 21/5/2003 tarihli ve 25114 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği Uygulamaları İçin Onaylanmış Kuruluş Görevlendirilmesinde Esas Alınan Temel Kriterlere Dair Tebliğde belirtilen hükümler ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VII)’de belirtilen asgari ölçütlere göre gerçekleştirir. İlgili uyumlaştırılmış ulusal standartların düzenlediği temel ölçütlere uyan bir onaylanmış kuruluşun (Ek VII)’nin gereklerine de uyduğu kabul edilir

    • BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)
      • MADDE 1 - (AMAÇ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 1 - (AMAÇ)

        (1) Bu Yönetmeliğin amacı; insanların, insan ve yüklerin veya sadece yüklerin taşınmasında kullanılan asansörler ve bunlara ait güvenlik aksamlarının piyasaya arz edilmeden önce karşılamaları gereken temel sağlık ve güvenlik gereklerini belirlemektir.

      • MADDE 2 - (KAPSAM )
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 2 - (KAPSAM )

        (1) Bu Yönetmelik;

        a)  Binalarda ve inşaatlarda sürekli olarak kullanılan asansörleri ve bu asansörlerde kullanılacak, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek IV)’te listelenmiş olan güvenlik aksamlarını,

        b)  (Değişik:RG-14/8/2009-27319)(1)Sabit raylar boyunca hareket etmese dahi, sabit bir mesafe boyunca hareket eden asansörleri,

        kapsar.

        (2) (Değişik:RG-14/8/2009-27319)(1)Bu Yönetmelik;

        a)  Hızı 0,15 m/s ve daha düşük olan kaldırma tertibatlarını,

        b)  İnşaat şantiyelerinde kullanılan asansörleri,

        c)  Demir yolu hattında halatla çekilen vagonlar dahil, kablolu taşıma sistemlerini,

        ç)  Askeri veya polis amaçları için özel olarak tasarımlanan ve inşa edilen asansörleri,

        d)  Üzerinden iş yapılabilen kaldırma tertibatları,

        e)  Maden ocağı asansörünü,

        f)  Sanatsal icraat sırasında sanatçıların kaldırılmasına yönelik kaldırma tertibatları,

        g)  Taşıt araçlarına monte edilmiş kaldırma tertibatlarını,

        ğ)  Makinalara bağlı olan ve makina üzerindeki bakım ve muayene noktaları dahil olmak üzere, sadece çalışma istasyonlarına erişim amacıyla tasarlanan kaldırma tertibatlarını,

        h)  Dişli rayda çalışan trenleri,

        i)  Yürüyen merdivenler ve mekanik yürüyüş bantlarını,

        kapsamaz.

      • MADDE 3 - (DAYANAK)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 3 - (DAYANAK)

        (1) Bu Yönetmelik;

        a)  29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanuna dayanılarak,

        b)  Avrupa Birliğinin 95/16/EC sayılı direktifine paralel olarak,

        hazırlanmıştır.

      • MADDE 4 (TANIMLAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 4 (TANIMLAR)

        (1) (Değişik:RG-14/8/2009-27319)(1)Bu Yönetmelikte geçen;

        a)  Asansör: Belirli seviyelerde hizmet veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle 15°’den fazla bir açı oluşturan kılavuzlar boyunca hareket eden bir taşıyıcıya sahip olan ve

        (1)  İnsanların,

        (2)  İnsanların ve yüklerin,

        (3)  Taşıyıcıya girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan taşıyıcıya girebiliyorsa ve taşıyıcı içine ya da taşıyıcı içindeki bir kişinin kolayca ulaşabileceği şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece yüklerin

        taşınmasına yönelik bir tertibatı,

        b)  Asansör monte eden: Asansörlerin tasarım, imalat, montaj ve piyasaya arzından sorumlu olan, asansöre CE uygunluk işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanı düzenleyen özel veya tüzel kişiyi,

        c)  Asansörün piyasaya arzı: Asansör monte edenin, asansörü kullanıcıya ilk olarak hazır hale getirmesini,

        ç)  Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

        d)  Güvenlik aksamı: Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek IV)’te listelenmiş olan aksamları,

        e)  Güvenlik aksamı imalatçısı: Güvenlik aksamının tasarım ve imalatından sorumlu olan, güvenlik aksamına CE uygunluk işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanı düzenleyen özel veya tüzel kişiyi,

        f)  Komisyon: Avrupa Komisyonunu,

        g)  Model asansör: Teknik dosyasında, objektif değerler ile tanımlanan ve benzer güvenlik aksamını kullanan model asansöre uygun olarak imal edilen asansörlerin temel güvenlik gereklerinin nasıl karşılanacağının gösterildiği; model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin parçalarını oluşturan asansörler arasında izin verilen tüm varyasyonların, maksimum ve minimum değerleri ile birlikte teknik dosyada açıkça gösterildiği; temel güvenlik gereklerini sağlamak bakımından muhtelif ekipmanın benzerliğinin hesaplama ve/veya tasarım planları ile gösterilebildiği numune asansörü, 

        ğ)  Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,

        h)  (Ek:RG-14/8/2009-27319)(1) Taşıyıcı: Asansörün, insanların ve/veya yüklerin kaldırılmak veya indirilmek üzere taşındığı bölümünü,

    • DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (PİYASAYA ARZ, PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ )
      • MADDE 10 - (PİYASAYA ARZ)
        DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (PİYASAYA ARZ, PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ )

        MADDE 10 - (PİYASAYA ARZ)

         (1) Bakanlık;

        a)  Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin ancak gerektiği şekilde monte edilip bakımı yapıldığında ve amacına uygun olarak kullanıldıklarında, kişilerin sağlık ve güvenliğini ya da uygun olduğunda malların güvenliğini tehlikeye düşürmemeleri halinde,

        b)  Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamlarının ise ancak, takılacak oldukları asansörlere gerektiği şekilde monte edilip bakımı yapıldığında ve amacına uygun olarak kullanıldıklarında, kişilerin sağlık ve güvenliğini ya da uygun olduğunda malların güvenliğini tehlikeye düşürmemeleri halinde,

        piyasaya arz edilmelerini ve hizmete sunulmalarını sağlayacak gerekli bütün tedbirleri alır.

        (2) Diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin ve/veya güvenlik aksamlarının piyasaya arz edilmeleri veya hizmete konulmaları yasaklanmaz, sınırlanmaz veya engellenmez.

        (3) Diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, imalatçısının veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin beyanına dayanarak bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlere takılması düşünülen aksamların piyasaya arzı yasaklanmaz, sınırlanmaz veya engellenmez.

        (4) CE uygunluk işaretini taşıyan ve beraberinde bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek II)’de belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de dahil olmak üzere, bu Yönetmeliğin tüm hükümlerine uyduğu kabul edilir.

        (5) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan asansörlerin veya güvenlik aksamlarının, asansörü monte eden firma veya güvenlik aksamlarının imalatçısı veya bunların Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcileri tarafından uygun hale getirilene kadar satışa sunulmayacağının kolaylıkla görünür bir işaretle açıkça belirtilmesi kaydıyla, ticaret fuarlarında, sergilerde, gösterilerde ve benzeri durumlarda sergilenmesi engellenmez. Gösteriler sırasında, kişilerin korunması için yeterli güvenlik tedbirleri alınmalıdır

      • MADDE 11 - (PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ )
    • EK-I (ASANSÖR VE GÜVENLİK AKSAMININ TASARIMI VE YAPIMI İLE İLGİLİ TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ)
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-I (ASANSÖR VE GÜVENLİK AKSAMININ TASARIMI VE YAPIMI İLE İLGİLİ TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ)

      Temel sağlık ve güvenlik gerekleri altındaki zorunluluklar, ancak asansörü monte eden veya güvenlik aksamı imal eden tarafından planlanan şekilde kullanıldığı takdirde, asansör veya güvenlik aksamının söz konusu tehlikeye maruz kalacağı durumlarda uygulanır.

      2.  Bu Yönetmeliğin ihtiva ettiği temel sağlık ve güvenlik gerekleri zorunludur. Ancak, hali hazırda tekniğin mevcut durumuyla, bunların ortaya koyduğu hedeflere ulaşılamayabilir. Bu gibi durumlarda, mümkün olduğu kadar geniş ölçüde, asansör veya güvenlik aksamı bu hedeflere yakın bir şekilde tasarlanmalı ve yapılmalıdır.

      3.  Güvenlik aksamı imalatçısı ve asansörü monte eden, kendi asansörlerine uygulanan bütün her şeyi belirlemek ve monte amacıyla tehlikeleri değerlendirme zorunluluğu altındadır. Bu değerlendirmeyi dikkate alarak bunlar tasarlanmalı ve yapılmalıdır.

      4. Bu Yönetmelik kapsamında yer almayan ve 8/9/2002 tarihli ve 24870 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/AT) kapsamındaki temel gerekler asansörler için geçerlidir.

      • 1. GENEL
        EK-I (ASANSÖR VE GÜVENLİK AKSAMININ TASARIMI VE YAPIMI İLE İLGİLİ TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ)

        1. GENEL

        1.1.Bu ek kapsamında olmayan muhtemel bir tehlike durumunda 30/12/2006 tarihli ve 26392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Emniyeti Yönetmeliğinin (98/37/AT) Ek I’indeki 1.1.2 numaralı paragrafında belirtilen temel sağlık ve güvenlik gerekleri uygulanır.

        1.2. (Değişik:RG-14/8/2009-27319)(1) Taşıyıcı

         Her asansörün taşıyıcısı bir kabin olmalıdır. Bu kabin, montajcı tarafından belirlenen, asansörün azami kişi sayısına ve anma yük değerine karşılık gelen boşluğu ve mukavemeti sağlayacak şekilde tasarımlanmalı ve imal edilmelidir.

         Asansörün insan taşıma amaçlı olması durumunda ve boyutları izin vermesi halinde, kabin engellilerin girişini ve kullanımını zorlaştırmayacak ve bu kişilerin kullanımını kolaylaştıracak uygun düzenlemeler yapılmasına imkân sağlayacak şekilde tasarımlanmalı ve imal edilmelidir.

        1.3. Asılma şekilleri ve destek şekilleri

         Kabinin asılma ve/veya destek şekilleri, bunların bağlantıları ve diğer uç parçaları, kullanım şartlarını, kullanılan malzemeyi ve imalat şartlarını dikkate almak suretiyle, yeterli bir seviyede toplam güvenliği temin etmek ve kabinin düşme riskini asgariye indirmek üzere tasarlanmalı ve monte edilmelidir.

         Kabini asmak için halatlar veya zincirler kullanıldığı takdirde, her birinin ayrı tutturma noktası olan en azından iki bağımsız halat veya zincir bulunmalıdır. Bu gibi halat veya zincirlerin, sabitlemek veya çevrim oluşturmak için gerekli olmadığı sürece, hiçbir bağlantı veya ek yerlerinin olmaması gerekir.

        1.4. Yüklemenin kontrolü (aşırı hız dahil)

        1.4.1.Asansörler, hesaplanan yük aşıldığında normal çalışmasını önleyecek şekilde tasarlanmalı, imal edilmeli ve montajı yapılmalıdır.

        1.4.2. Asansörler bir aşırı hız sınırlayıcı cihaz ile teçhiz edilmelidir.

         Bu gerekler, aşırı hız önleyici hareket sistemli olarak tasarlanan asansörlere uygulanmaz.

        1.4.3. Hızlı asansörler hız izleyici ve hız sınırlayıcı gereç ile teçhiz edilmelidir.

        1.4.4.Sürtünmeli makaralarla çalışan asansörler, çekme halatlarının makaralar üzerinde dengesini temin edecek şekilde tasarlanmalıdır.

        1. 5. Makine

        1.5.1. Bütün insan asansörlerinin kendi bağımsız asansör makinesinin bulunması gerekir. Bu gerek, karşı ağırlık yerine ikinci bir kabin kullanılan asansörler için uygulanmaz.

        1.5.2. Asansörü monte eden, asansör makinelerinin ve asansörün diğer ilgili tertibatların bulunduğu yerlere, acil durum ve bakım halleri dışında girilememesini sağlamalıdır.

        1.6. Kontroller

        1.6.1. Yanında refakatçisi olmayan engelli insanların kullanımı için planlanan asansörlerin kumanda cihazları buna göre tasarlanmalı ve yapılmalıdır.

        1.6.2. Kumandaların işlevleri açıkça belirtilmelidir.

        1.6.3. Bir asansör grubunun çağırma devreleri, paylaşılmış veya birbirlerine bağlı olabilirler.

        1.6.4. Elektrikli teçhizat aşağıdaki şartları yerine getirecek şekilde monte edilmeli ve bağlanmalıdır:

        -  Doğrudan asansöre bağlantısı olmayan devreler ile karıştırılma ihtimali olmamalıdır.

        -  Elektrik enerjisi yük altında kesilebilmelidir.

        -  Asansörün hareketleri ayrı bir elektrik güvenlik devresinde bulunan elektrik güvenlik cihazına bağlanmalıdır.

        -  Elektrik tesisatındaki bir hata tehlikeli bir duruma sebebiyet vermemelidir.

      • 2. KABİN DIŞINDAKİ KİŞİLERE YÖNELİK TEHLİKELER
        EK-I (ASANSÖR VE GÜVENLİK AKSAMININ TASARIMI VE YAPIMI İLE İLGİLİ TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ)

        2. KABİN DIŞINDAKİ KİŞİLERE YÖNELİK TEHLİKELER

        2.1. Asansör, kabinin hareket ettiği asansör kuyusuna, acil durum ve bakım halleri dışında, ulaşılamamasını temin edecek güvenlik önlemleri tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Bir kişi bu boşluğa girmeden önce asansörün normal kullanımı imkânsız hale getirilmelidir.

        2.2. (Değişik:RG-14/8/2009-27319)

         Asansör, kabin uç pozisyonlarından birindeyken ezilme (baskı) riskini önleyecek şekilde tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Uç pozisyonların ötesine serbest bir boşluk veya bir barınak ile bu hedef sağlanmalıdır. Ancak, belirli durumlarda, özellikle eski binalarda, bu çeşit bir çözümün uygulanmasının mümkün olmadığı durumlarda söz konusu asansörün uygunluk değerlendirmesini gerçekleştiren onaylanmış kuruluş tarafından onaylanacak bir risk analizi çalışması asansör monte eden tarafından gerçekleştirilecektir.

        2.3. Kabinin katlardan giriş ve çıkışları, tasarlanmış kullanım şartları için yeterli mekanik dayanıma sahip asansör kapıları ile donatılmış olmalıdır.

         Kilitleme sistemi normal çalışma esnasında;

        -  Bütün durak kapıları kapalı ve kilit tertibatı kilitli olmadığı takdirde, kasıtlı veya kasıtsız olarak çalıştırılsa dahi, kabinin hareketine başlamasını,

        -  Kabin hâlâ hareket halindeyken ve önceden belirlenmiş kat seviyesi dışında iken durak kapılarının açılmasını

        önlemelidir.

         Ancak, kapılar açıkken bütün seviyeleşme hareketlerine belirli bölgelerde, seviyeleşme hızının denetlenmesi şartlarıyla izin verilebilir.

    • EK-II
      • A. Güvenlik aksamına yönelik AT Uygunluk Beyanının içeriği
        EK-II

        A. Güvenlik aksamına yönelik AT Uygunluk Beyanının içeriği

        AT uygunluk beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir;

                     - Güvenlik aksamının imalatçısının adı ve adresi(2 ),

                     - Uygun olduğu durumda, Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin isim, kimlik numarası ve adresi(2),

                     - Güvenlik aksamının açıklaması, tip veya seri detayları ve varsa seri numarası,

                     - Açıklamadan anlaşılmıyorsa, güvenlik aksamının güvenlik işlevi,

                     - Güvenlik aksamının imal tarihi,

                     - Güvenlik aksamın uyduğu bütün ilgili hükümler,

                     - Uygun olduğu durumda, kullanılan uyumlaştırılmış standartlara atıf,

                     - Uygun olduğu durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerine uygun olarak, AT tip incelemesini yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,

                     - Uygun olduğu durumda, bu Onaylanmış Kuruluşun verdiği AT tip inceleme belgesine atıf,

                     - Uygun olduğu durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendine uygun olarak imalat kontrollerini yapan Onaylanmış Kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,

                     - Uygun olduğu durumda, imalatçı tarafından uygulanmış olan kalite güvencesi sistemini, bu Yönetmeliğin 7 ncimaddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendine uygun olarak kontrol eden onaylanmış kuruluşun isim adres ve kimlik numarası,

                     - Güvenlik aksamı imalatçısının adına hareket etmekle yetkilendirilmiş imza sahibinin veya yetkili temsilcisinin kimliği.

      • B. Monte edilen asansörlere yönelik AT Uygunluk Beyanının içeriği
        EK-II

        B. Monte edilen asansörlere yönelik AT Uygunluk Beyanının içeriği

           AT uygunluk beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir;

                     - Asansörü monte edenin adı ve adresi(4)

                     - Asansörün tanımı, tip veya seri detayları, seri numarası ve asansörün montaj yapıldığı adresi,

                     - Asansörün montaj yılı,

                     - Asansörün uyduğu bütün ilgili hükümler,

                     - Uygun olduğu durumda, kullanılan uyumlaştırılmış standartlara atıf,

                     - Uygun olduğu durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerine uygun olarak asansörün modelinin AT tip incelemesini yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,

                     - Uygun olduğu durumda, AT tip inceleme belgesine atıf,

                     - Uygun olduğu durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine uygun olarak asansörün doğrulanmasını yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,

                     - Uygun olduğu durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine göre asansörün son muayenesini yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,

                     - Uygun olduğu durumda, monte eden tarafından uygulanan kalite güvencesi sistemini bu Yönetmeliğin 7 ncimaddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2), (3) ve (5) numaralı alt bentlerine uygun olarak kontrol eden onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,

                     - Asansörü monte eden adına hareket etmekle yetkilendirilmiş imza sahibinin kimliği.

        —————————

        (1) Beyan, Ek I’in 6.1 numaralı paragrafında bahsi geçen el kitabı ile aynı dilde hazırlanmalı ve daktilo ile yazılmış ya da basılmış olmalıdır.

        (2) Yetkili temsilci olma durumunda firma adı, açık adresi ayrıca güvenlik aksamı imalatçısının da firma adı ve adresi belirtilir.

        (3) Beyan, Ek I’in 6.2 numaralı paragrafında bahsi geçen el kitabı ile aynı dilde hazırlanmalı ve daktilo ile yazılmış ya da basılmış olmalıdır.

        (4) Firma adı, açık adresi

         

                     CE uygunluk işareti aşağıdaki şekle sahip olan "CE" baş harflerinden oluşur:

                     CE uygunluk işaretinin küçültülmesi ya da büyütülmesi halinde, yukarıdaki çizimde verilen oranlara uyulmalıdır.

                     CE uygunluk işaretinin değişken biçimleri de aynı tarz ve dikey boyutlarda olmalıdır. Dikey boyut, 5 milimetreden küçük olamaz. Bu asgari boyut, küçük boyutlu güvenlik aksamları için göz ardı edilebilir.

                     "CE" uygunluk işaretini müteakip, aşağıdaki işlemleri yapan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası yer almalıdır:

                     - Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, (2) veya (3) numaralı alt bendinde bahsi geçen işlemler,

                     - Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde bahsi geçen işlemler.

    • EK-III (CE UYGUNLUK İŞARETİ)
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-III (CE UYGUNLUK İŞARETİ)

      CE uygunluk işareti aşağıdaki şekle sahip olan “CE” başharflerinden oluşur.

      CE uygunluk işareti aşağıdaki şekle sahip olan “CE” baş harflerinden oluşur:

      CE uygunluk işaretinin küçültülmesi ya da büyütülmesi halinde, yukarıdaki çizimde verilen oranlara uyulmalıdır.

      CE uygunluk işaretinin değişken biçimleri de aynı tarz ve dikey boyutlarda olmalıdır. Dikey boyut, 5 milimetreden küçük olamaz. Bu asgari boyut, küçük boyutlu güvenlik aksamları için göz ardı edilebilir.

      “CE” uygunluk işaretini müteakip, aşağıdaki işlemleri yapan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası yer almalıdır:

      -  Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, (2) veya (3) numaralı alt bendinde bahsi geçen işlemler,

      -  Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde bahsi geçen işlemler.

    • EK-IV (BU YÖNETMELİĞİN 2 NCİ VE 7 NCİ MADDELERİNİN BİRİNCİ FIKRALARININ (A) BENTLERİNDE BAHSİ GEÇEN GÜVENLİK AKSAMININ LİSTESİ )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-IV (BU YÖNETMELİĞİN 2 NCİ VE 7 NCİ MADDELERİNİN BİRİNCİ FIKRALARININ (A) BENTLERİNDE BAHSİ GEÇEN GÜVENLİK AKSAMININ LİSTESİ )

      1.  Durak kapılarını kilitleme tertibatları.

      2.  Ek I’in 3.2 numaralı paragrafında bahsi geçen düşmeleri engelleyen ve kabinin düşme veya kontrolsüz yukarı doğru hareketlerini önleyen tertibatlar.

      3.  Aşırı hız sınırlayıcı tertibatlar.

      4.  (a) Enerji depolayan tamponlar:

      -  Doğrusal olmayanlar,

      -  Veya geri dönme hareketi tamponlanmış olanlar.

      (b)  Enerji harcayan tamponlar.

      5.  Düşmeleri önleyen düzenek olarak kullanıldığı durumlarda, hidrolik güç devrelerinin kaldırıcılarına bağlanan güvenlik cihazları.

      6.  Elektronik aksamları içeren güvenlik şalterleri şeklindeki elektrikli güvenlik ekipmanları.

    • EK-IX (TAM KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL H) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-IX (TAM KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL H) )

      1.  Tam kalite güvencesi, bu Ekin 2 numaralı paragrafındaki yükümlülükleri karşılayan güvenlik aksamı imalatçısının, güvenlik aksamının kendisine uygulanan yönetmelik gereklerini karşıladığını ve güvenlik aksamının asansöre doğru bir şekilde yerleştirildiğinde asansörün bu Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını temin ve beyan etmesi işlemidir.

       İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi her güvenlik aksamına CE uygunluk işaretini iliştirmeli ve AT uygunluk beyanı düzenlemelidir. CE uygunluk işareti bu Ekin 4 numaralı paragrafında izah edilen gözetim işleminden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun kimlik numarası ile birlikte kullanılmalıdır.

      2.  İmalatçı, güvenlik aksamının tasarım, imalat ve son muayenesi için onaylanmış kalite güvence sistemini ve bu Ekin 3 numaralı paragrafında izah edildiği gibi deneyleri uygulamalı ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği gibi gözetime tabi olmalıdır.

      3.  Kalite Güvence Sistemi

      3.1. İmalatçının, kalite güvence sisteminin değerlendirilmesi için bir Onaylanmış Kuruluşa başvuruda bulunması gerekir.

      Başvuruda:

      -  Güvenlik aksamı ile ilgili bütün bilgiler,

      -  Kalite güvence sistemine ait dokümanların bulunması gereklidir.

      3.2. Kalite güvence sistemi, güvenlik aksamının kendisine uygulanan yönetmelik gereklerini karşıladığını ve güvenlik aksamının asansöre doğru bir şekilde yerleştirildiğinde asansörün bu Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını temin etmelidir.

       İmalatçı tarafından kabul edilen bütün esaslar, gerekler ve hükümler, yazılı tedbirler, işlemler ve talimatlar halinde sistematik olarak ve düzenli bir şekilde belgelenmelidir. Bu kalite güvence sistem dokümanları; kalite programları, planları, el kitapları ve kayıtları gibi kalite politikalarında ve işlemlerinde ortak bir anlayış sağlamalıdır.

      Belgeler aşağıdakilerin yeterli tanımlarını içermelidir;

      -  Kalite amaçları ve güvenlik aksamı tasarımı ve kalitesi ile ilgili kuruluş yapısı, sorumluluk ve yönetim gücü;

      -  Standartlar dahil olmak üzere uygulanacak teknik tasarım özellikleri ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde anılan standartlar uygulanmadığında güvenlik aksamlarına uygulanan yönetmeliğin temel gereklerini karşılamak üzere kullanılacak araçlar,

      -  Güvenlik aksamlarının tasarımında kullanılacak olan tasarım kontrol ve tasarım doğrulama teknikleri, işlemler ve sistematik uygulamalar,

      -  Kullanılacak olan benzer imalat, kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri, işlemler ve sistematik uygulamalar,

      -  İmalat öncesi, sırası ve sonrasında yapılacak muayene ve deneyler ile bunların yapılma sıklığı,

      -  Muayene raporları, deney ve kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri gibi kalite kayıtları,

      -  Gereken tasarım ve asansör kalitesine ulaşılmasını ve kalite güvence sisteminin verimli çalışmasını gözetleyecek araçlar.

      3.3. Onaylanmış Kuruluş, kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında belirtilen gerekleri sağlayıp sağlamadığını değerlendirmelidir. Kuruluş, ilgili uyumlaştırılmış standardın(1) uygulandığı kalite güvence sistemleri doğrultusunda bu gereklere uygunluğu kabul edecektir.

      (1) Bu uyumlaştırılmış standard EN 29001 olup, güvenlik aksamının belirli özelliklerinin dikkate alınması için gerektiği yerde eklenecektir.

      Denetleme ekibinde, ilgili asansör teknolojisini değerlendirme konusunda tecrübeli en az bir kişi bulunmalıdır. Değerlendirme işlemlerinde, imalatçının imalathanesine denetimlerin de yer alması gereklidir.

      Karar, güvenlik aksamının imalatçısına bildirilecektir. Bildirimde inceleme sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunacaktır.

      3.4. Güvenlik aksamı imalatçısının kalite güvence sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri onaylandığı gibi yerine getirmeyi taahhüt etmesi ve bunu uygun ve verimli bir şekilde sürdürmeyi sağlaması gereklidir.

       İmalatçı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, kalite güvence sistemini onaylamış olan Onaylanmış Kuruluşa kalite güvence sisteminde yapılması düşünülen her güncelleştirme hakkında bilgi verecektir.

       Onaylanmış Kuruluşun önerilen değişiklikleri değerlendirmeli ve değiştirilen kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında anılan gerekleri hala karşılayıp karşılamadığı veya tekrar değerlendirmenin gerekip gerekmediği hakkında karar vermelidir.

       Kuruluş, kararını imalatçıya bildirmelidir. Bildirimde incelemenin sonuçları ile gerekçeli değerlendirme kararı bulunmalıdır.

      4. Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda gözetim;

      4.1.Gözetim işleminin amacı güvenlik aksamı imalatçısının onaylanmış kalite güvence sisteminin gereği olan yükümlülüğünü usulüne uygun şekilde yerine getirmesinin sağlanmasıdır.

      4.2. Güvenlik aksamın imalatçısı onaylanmış kuruluşun muayene amacıyla tasarım, imalat, muayene ve deney yapma ve depolama yerlerine girebilmesine izin verilmeli ve kuruluşa özellikle aşağıda belirtilenler olmak üzere gereken her türlü bilgiyi vermelidir.

      -  Kalite güvence sistemi dokümanları,

      -  Analiz sonuçları, hesaplamalar ve deneyler gibi kalite güvence sisteminin tasarım ile ilgili bölümünde verilen kalite kayıtları,

      -  Muayene raporları, ve deney verileri, kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri hakkındaki raporlar gibi kalite güvence sisteminin imalat ile ilgili bölümünde verilen kalite kayıtları.

      4.3.Onaylanmış Kuruluş güvenlik aksamı imalatçısının kalite güvence sistemini muhafaza ettiği ve uyguladığından emin olmak amacıyla denetimlerini belirli aralıklarla sürdürmeli ve güvenlik aksamı imalatçısına bir denetim raporu vermelidir.

      4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş, güvenlik aksamı imalatçısına habersiz denetimde bulunabilir. Bu denetimler esnasında Onaylanmış Kuruluş, gerekirse, kalite güvence sisteminin işlevini doğru olarak yerine getirip getirmediğini kontrol etmek amacıyla deneyler yapar veya yaptırır. Kuruluş güvenlik aksamı imalatçısına denetim raporunu ve eğer deney yapılmışsa deney raporunu vermelidir.

      5.  Güvenlik aksamı imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, imal edilen son güvenlik aksamının imal tarihinden itibaren 10 yıl süreyle:

      -  Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafında ikinci fıkrasının ikinci satırında anılan dokümanları,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın ikinci fıkrasında anılan güncelleştirmeleri,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafının son fıkrası ile bu Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarına atıfta bulunulan onaylanmış kuruluştan alınan karar ve raporları Bakanlığın incelemesi için muhafaza etmelidir.

       Güvenlik aksamının imalatçısı veya yetkili temsilcisinin Türkiye içinde yerleşik olmadığı durumlarda hazırdaki teknik dokümanları elinde tutma yükümlülüğü, güvenlik aksamını ülke piyasasına arz eden kişiye aittir.

      6. Her onaylanmış kuruluş bir diğer onaylanmış kuruluşa, düzenlenen ve iptal edilen kalite güvence sistem onayları konularında ilgili bilgiyi vermelidir.

       7. Tam kalite güvencesi işlemlerine ilişkin bilgiler ve dosyalar Türkçe veya yetkili otoriteler tarafından anlaşılabilecek AB resmi dillerinden biri ile yazılmış olarak düzenlenmelidir. 

    • EK-V (AT TİP İNCELEMESİ (MODÜL B) )
      • A. Güvenlik aksamının AT tip incelemesi
        EK-V (AT TİP İNCELEMESİ (MODÜL B) )

        A. Güvenlik aksamının AT tip incelemesi

         1. AT tip incelemesi, bir onaylanmış kuruluşun bir güvenlik aksamının temsil eden numunesinin doğru olarak takıldığı asansörün bu Yönetmeliğin ilgili gereklerini sağlamasına imkân vereceğini doğrulaması ve belgelemesi işlemidir.

                     2. AT tip incelemesi için başvurular, güvenlik aksamın imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi tarafından, kendi seçtiği bir onaylanmış kuruluşa yapılmalıdır.

                     Başvuru aşağıdakileri kapsamalıdır:

                     - Güvenlik aksamı imalatçısının ismi ve adresi ve eğer başvuru Türkiye’de yerleşik yetkili temsilci tarafından yapılıyorsa,

                     bunun ismi ve adresi ve güvenlik aksamının imal yeri,

                     - Aynı başvurunun herhangi bir başka onaylanmış kuruluşa yapılmadığına dair yazılı beyan,

                     - Bir teknik dosya,

                     - Güvenlik aksamını temsil eden bir numunesi veya bunun nerede incelenebileceğine dair ayrıntılar. Onaylanmış Kuruluş başka numuneler için gerekçeli talepte bulunabilir.

                     3. Teknik dosya güvenlik aksamının uygunluğunun ve doğru şekilde takıldığı asansörün bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olacağını mümkün kılmaya yeterli olduğunu değerlendirmeye imkân vermelidir.

                     Uygunluk değerlendirmesi amacıyla gerekli olduğunda, teknik dosya aşağıdakileri içermelidir:

                     - Kullanım alanı (özellikle hız, yük ve güç için olası sınırlar) ve koşulları (özellikle tehlikeli çevre koşulları ve elemanlara maruz kalma) da dahil olmak üzere, güvenlik aksamının genel açıklaması,

                     - Tasarım ve imalat çizimleri veya şemaları,

                     - Dikkate alınan temel gerekler ve bunları sağlamak için kullanılan gerekler (örneğin bir uyumlaştırılmış standart),

                     - Güvenlik aksamı imalatçısı tarafından yapılan veya yaptırılan her türlü deney ve hesap sonuçları,

                     - Güvenlik aksamına ait olan montaj talimatının bir kopyası,

                     - Seri imal edilen güvenlik aksamının, incelenen güvenlik aksamına uygun olmasını temin etmek için imalat aşamasında alınan tedbirler.

                     4. Onaylanmış Kuruluş

                     - İstenen hedeflerin ne ölçüde karşılandığını değerlendirmek için teknik dosyayı incelemeli,

                     - Teknik dosya bazında, güvenlik aksamının yeterliliğini incelemeli,

                     - Güvenlik aksamı imalatçısı tarafından uygulanan çözümlerin, güvenlik aksamının, asansöre doğru bir şekilde takıldığı zaman, işlevlerini yerine getirmesine izin verecek şekilde bu Yönetmeliğin gereklerini sağladığını kontrol etmek için gereken uygun kontrolleri ve deneyleri yapmalı veya yaptırmalıdır.

                     5. Eğer güvenlik aksamını temsil eden bir numunesi kendisine uygulanabilen yönetmeliğin hükümlerini sağlıyorsa, Onaylanmış Kuruluş, başvurana bir AT tip inceleme belgesi verir. Bu belge, güvenlik aksamı imalatçısının adı ve adresini, kontrol sonuçlarını, belgenin geçerliliğinin her şartını ve onaylanmış tipin tanımlanması için gerekli olan özellikleri içermelidir.

                     Bakanlık, Komisyon ve diğer onaylanmış kuruluşlar bu belgenin bir kopyasını ve gerekçeli bir talep üzerine, teknik dosyanın bir kopyasını, gerçekleştirilen incelemelerin, hesaplamaların ve deneylerin raporlarını alabilirler. Eğer Onaylanmış Kuruluş imalatçıya bir AT tip inceleme belgesi vermeyi reddederse, bu reddin detaylı sebeplerini belirtmelidir. Bir temyiz işlemi için hüküm verilmelidir.

                     6. Güvenlik aksamı imalatçısı, orijinal teknik dosyada (bu Ekin 3 numaralı paragrafın ikinci fıkrasının ilk satırına bakınız) belirtilmeyen yeni ekleme ve çeşitlendirmeler de dahil olmak üzere, çok küçük olsalar bile, onaylanmış güvenlik aksamında yapmış olduğu veya yapmayı planladığı değişiklikleri onaylanmış kuruluşa bildirmelidir. Onaylanmış Kuruluş değişiklikleri incelemeli ve AT tip inceleme belgesinin hala geçerli olup olmadığını başvurana bildirmelidir.(1)

                     7. Her Onaylanmış Kuruluş Bakanlığa aşağıdakiler hakkındaki ilgili bilgileri iletmelidir:

                     - Verilen AT tip inceleme belgeleri,

                     - İptal edilen AT tip inceleme belgeleri.

                     Her bir Onaylanmış Kuruluş, diğer onaylanmış kuruluşlara da, iptal etmiş olduğu AT tip inceleme belgeleri hakkındaki ilgili bilgileri iletmelidir.

                     8. AT tip inceleme belgeleri ve dosyalar ile AT tip inceleme işlemleri ilgili bilgiler Türkçe veya yetkili otoriteler tarafından anlaşılabilecek AB resmi dillerinden biri ile yazılmış olarak düzenlenmelidir.

                     9. Güvenlik aksamı imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi AT tip inceleme belgelerinin teknik dokümantasyon kopyalarını ve bunların eklerini en son güvenlik aksamın imal edildiği tarihten itibaren 10 yıl süreyle muhafaza etmelidir.

                     Ne güvenlik aksamı imalatçısın ne de yetkili temsilcisinin Türkiye’de yerleşik olmadığı durumda, teknik dokümantasyonu hazır bulundurma zorunluluğu, bu güvenlik aksamını ülke piyasasına arz eden kişiye aittir.

      • B. Asansörler için AT tip incelemesi
        EK-V (AT TİP İNCELEMESİ (MODÜL B) )

        B. Asansörler için AT tip incelemesi

        1. AT tip incelemesi, bir Onaylanmış Kuruluşun ekleme veya çeşitlendirme yapılmasına ilişkin hiç bir hüküm bulunmayan bir asansör veya asansör modelinin, bu Yönetmeliğin gereklerini sağladığını doğrulaması ve belgelemesi işlemleridir.

                     2. AT tip incelemesi için başvuru, asansörü monte eden tarafından, kendi seçtiği bir onaylanmış kuruluşa yapılmalıdır.

                     Başvuru aşağıdakileri kapsamalıdır:

                     - Asansörü monte edenin adı ve adresi,

                     - Aynı başvurunun herhangi bir başka onaylanmış kuruluşa yapılmadığına dair yazılı bir beyan,

                     - Bir teknik dosya,

                     - Asansör modelinin nerede inceleneceğine dair detaylar. İncelenecek asansör modeli terminal parçalara sahip olmalı ve en azından üç kademede (üst, orta ve alt) hizmet edebilecek şekilde olmalıdır.

                     3. Teknik dosya, asansörün yönetmeliğin hükümlerine uygun olduğunun değerlendirmesine ve asansörün tasarım ve çalışmasının anlaşılmasına imkân vermelidir.

                     Uygunluk değerlendirmesi amacıyla gerekli olduğu derecede teknik dosya aşağıdakileri içermelidir:

                     - Asansörün temsili modelinin genel bir açıklaması. Teknik dosya, incelemede olan asansörün temsili modeline olabilecek bütün eklemeleri açıkça belirtmelidir (bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesine bakınız).

        ———————————————

        (1) Eğer onaylanmış kuruluş gerekli görürse, ya orijinal AT tip inceleme belgesine bir ek yayınlar ya da yeni bir başvuru yapılmasını ister.

                     - Tasarım ve imalat çizimleri veya şemaları,

                     - Dikkate alınan temel gerekler ve bunları sağlamak için kabul edilen araçlar (örneğin bir uyumlaştırılmış standart),

                     - Asansörün imalatında kullanılan güvenlik aksamlarının AT uygunluk beyanlarının bir kopyası,

                     - İmalatçı tarafından yapılan veya yaptırılan her bir deneyin veya hesapların sonuçları,

                     - Asansörün el kitapçığının bir kopyası,

                     - Seri imal edilen asansörlerin, bu Yönetmeliğin hükümlerine uygun olmasını temin etmek için imalat aşamasında alınan tedbirler.

                     4. Onaylanmış Kuruluş:

                     - İstenen hedeflerin ne ölçüde karşılandığını değerlendirmek üzere teknik dosyayı incelemeli,

                     - Teknik dosyaya uygun olarak imal edilmiş olduğunun kontrolü amacıyla, asansörün temsili modelini incelemeli,

                     - Asansörü monte eden tarafından uygulanan çözümlerin yönetmeliğin gereklerini sağladığını ve asansörün bunlara uygun olduğunu kontrol etmek için gerekli olan uygun kontroller ve deneyleri yapmalı veya yaptırmalıdır.

                     5. Eğer model asansör kendisine uygulanabilen yönetmeliğin hükümlerini sağlıyorsa, onaylanmış kuruluş başvurana bir AT tip inceleme belgesini verir. Belge, asansörü monte edenin adı ve adresini, kontrollerin sonuçlarını, belgenin geçerlilik koşullarını ve onaylanmış tipi tanımlamak için gerekli özellikleri içermelidir.

                     Bakanlık, Komisyon ve diğer onaylanmış kuruluşlar bu belgenin bir kopyasını ve gerekçeli bir talep üzerine teknik dosyanın bir kopyasını, gerçekleştirilen incelemelerin, hesaplamaların ve deneylerin raporlarını alabilirler.

                     Eğer Onaylanmış Kuruluş imalatçıya bir AT tip inceleme belgesi vermeyi reddederse, bu reddin detaylı sebeplerini belirtmelidir. Bir temyiz işlemi için hüküm verilmelidir.

                     6. Asansörü monte eden, orijinal teknik dosyada (bu Ekin 3 numaralı paragrafın ikinci fıkrasının ilk satırına bakınız) belirlenmeyen yeni ekleme ve çeşitlendirmeler de dahil olmak üzere, çok küçük olsalar bile, onaylanmış asansör üzerinde yapmış olduğu veya yapmayı planladığı değişiklikleri, onaylanmış kuruluşa bildirmelidir.

                     Onaylanmış kuruluş değişiklikleri incelemeli ve AT tip inceleme belgesinin hala geçerli olup olmadığını başvurana bildirmelidir (1).

                     7. Her bir onaylanmış kuruluş Bakanlığa, Bakanlık da aynı şekilde aşağıdakiler hakkındaki ilgili bilgileri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyonu bildirmelidir.

                     - Verilen AT tip inceleme belgeleri,

                     - İptal edilen AT tip inceleme belgeleri.

                     Her bir onaylanmış kuruluş, diğer onaylanmış kuruluşlara da iptal etmiş olduğu AT tip inceleme işlemleri ile ilgili bilgileri iletmelidir.

                     8. AT tip inceleme belgeleri ve dosyalar ile AT tip inceleme işlemleri ilgili bilgiler Türkçe veya yetkili otoriteler tarafından anlaşılabilecek AB resmi dillerinden biri ile yazılmış olarak düzenlenmelidir.

                     9. Asansörü monte eden, AT tip inceleme belgelerinin teknik dokümantasyon kopyalarını ve bunların eklerini en son asansörün, temsili modeline uygun olarak imal edildiği tarihten itibaren en az 10 yıl süreyle muhafaza etmelidir.

        ————————

        (1) Eğer Onaylanmış Kuruluş gerekli görürse, ya orijinal AT tip inceleme belgesine bir ek yayınlar ya da yeni bir başvuru yapılmasını ister.

    • EK-VI (ASANSÖRÜN SON MUAYENESİ )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-VI (ASANSÖRÜN SON MUAYENESİ )

      1.  Son muayene, asansörü monte edenin bu Ekin 2 numaralı paragrafında yer alan yükümlülüklerini yerine getirmesi ve yönetmeliğin gereklerini karşılaması işlemidir. Monte eden, her asansör kabinine CE uygunluk işaretini iliştirmeli ve AT uygunluk beyanı düzenlemelidir.

      2.  Monte eden, piyasaya arz edilen asansörün AT tip inceleme belgesinde tarifi yapılan model asansöre uymasını ve uygulanması gereken tüm sağlık ve güvenlik gereklerini sağlayacak tüm tedbirleri alacaktır.

      3.  Monte eden, AT uygunluk beyanının bir kopyası ile bu Ekin 6 numaralı paragrafında da atıfta bulunulan son muayene belgesini asansörün piyasaya arz edildiği tarihten itibaren 10 yıl süreyle muhafaza edecektir.

      4.  Piyasaya arz edilmek üzere olan asansörün son muayenesi monte edenin seçtiği onaylanmış kuruluş tarafından yerine getirilecek veya getirtilecektir. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde atıfta bulunulan uygulanabilir standartlarda tanımlanan uygun deney ve kontroller veya eşdeğer deneyler, asansörün bu Yönetmeliğin ilgili gereklerini karşılamasını sağlamak amacıyla yerine getirilecektir.

      Bu kontrol ve deneyler özellikle;

      a)  Asansörün Ek V’in (B) Bölümüne göre onaylanan asansörü temsil eden modele uygun asansör olup olmadığını kontrol etmek amacıyla dokümanların incelenmesini,

      b)  Asansör hem boş ve hem de maksimum yüklü iken çalıştırılarak güvenlik cihazlarının çalışmasının ve montajının doğru yapıldığını sağlamayı (son durdurucular, kilitleme tertibatı gibi),

      -  Asansör hem boş ve hem de maksimum yüklü iken çalıştırılarak güvenlik cihazlarının güç kaybı olduğu takdirde düzgün işlevini yerine getirip getirmediğinin kontrolünü sağlamayı,

      -  Nominal yükün 1,25 katına eşit miktardaki yük ile yapılan statik deneyini kapsar.

       Nominal yük, Ek I’ in 5 numaralı paragrafında atıfta bulunulduğu gibi olacaktır.

       Bu deneylerden sonra, Onaylanmış Kuruluş asansörün kullanımı nedeniyle zarar verebilecek herhangi bir değişim ve bozulma olup olmadığını kontrol edecektir.

      5.  Onaylanmış Kuruluş aşağıda yer alan belgeleri almalıdır:

      -  Asansörün tam planı,

      -  Son muayene için gerekli olan plan ve şemalar, özellikle kontrol devre şemaları,

      -  Ek I’in 6.2 numaralı paragrafında atıfta bulunulan kullanma el kitabının bir nüshası. Onaylanmış Kuruluş, piyasaya arz edilmek üzere olan asansörün AT tip incelemesi beyanında tarifi yapılan model asansör ile uygunluğunu doğrulamak için gerekli olmayan ayrıntılı planları veya tam bilgileri talep etmeyebilir.

      6.  Asansör, bu Yönetmelik hükümlerini karşılıyorsa, Onaylanmış Kuruluş Ek III gereğince CE uygunluk işaretinin yanına kendi ayırt edici numarasını iliştirecek veya iliştirtecektir. Kontrol ve deneylerin yapıldığını ifade eden son muayene belgesini düzenleyecektir. Onaylanmış kuruluş, bunu Ek I’in 6.2 numaralı paragrafında atıfta bulunulduğu gibi kayıt defterinin ilgili sayfasına işleyecektir.

       Onaylanmış Kuruluş, son muayene belgesi düzenlemeyi reddederse ret nedenlerini ayrıntıları ile belirtmesi ve kabul işleminin yaptırılacağı araçları göstermesi gereklidir. Asansörü monte eden son muayene için tekrar başvurduğunda aynı onaylanmış kuruluşa başvurmalıdır.

      7.  Son muayene belgesi, dosyalar ve kabul işlemlerine ilişkin bilgiler Türkçe veya yetkili otoriteler tarafından anlaşılabilecek AB resmi dillerinden biri ile yazılmış olarak düzenlenmelidir.

    • EK-VII (ONAYLANMIŞ KURULUŞLARIN ATANMASINDA DİKKATE ALINACAK ASGARİ KRİTERLER )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-VII (ONAYLANMIŞ KURULUŞLARIN ATANMASINDA DİKKATE ALINACAK ASGARİ KRİTERLER )

      1.  Doğrulama işlemlerini yürütmekle sorumlu kuruluş, yönetici ve personeli; güvenlik aksamı tasarımcısı, tesisçisi, tedarikçisi veya imalatçısı veya muayene edecekleri asansörün montajcısı veya bu taraflardan herhangi birinin yetkili temsilcisi olamazlar.

       Benzer şekilde, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde atıfta bulunulan kalite güvence sistemlerinin denetiminden sorumlu kuruluş, yöneticisi ve personeli, güvenlik aksamın tasarımcısı, tesisçisi, tedarikçisi veya imalatçısı veya muayene ettikleri asansörün montajcısı veya bunların yetkili temsilcileri olamazlar.

       Güvenlik aksamlarının tasarım, yapım, pazarlama ve bakımı veya asansörlerin montajı ile doğrudan veya yetkili temsilcisi olarak iştigal edemezler. Bu, güvenlik aksamı imalatçıları ve asansör montajcıları ile kuruluş arasındaki teknik bilgi alışverişine engel olmaz.

      2. Kuruluş ve personeli muayene veya denetim işlemlerini en üst derecede profesyonel bütünlük ve teknik yeterlilikte yürütmeli ve muayenenin sonucunu ve kararlarını etkileyici tüm baskı ve özellikle muayene ve denetim sonuçlarından yarar elde edecek olan kişi ve grupların mali teşviklerinden bağımsız olmalıdırlar.

      3.  Kuruluş muayene ve denetim işleri ile ilgili teknik ve idari işlerin düzenli yürütülebilmesini sağlayacak gerekli personel ve teknik donanıma sahip olmalı, aynı zamanda özel doğrulama için gerekli donanıma da sahip olmalıdır.

      4.  Muayeneden sorumlu personel, aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır.

      -  Bu konuda mesleki ve teknik eğitim almış,

      -  Yaptıkları deneyler hakkında gerekli bilgiye sahip ve bu tür deneylerde yeterince deneyimli,

      -  Deneylerin performansını doğrulamak için gereken belge, evrak ve rapor düzenleme ehliyetine sahip olmalıdır.

      5.  Personelin tarafsızlığı garanti edilmelidir. Personele ödenen ücret ise, yaptıkları deneylerin sayısına ve bu deneylerin sonuçlarına bağlı olmamalıdır.

      6. Onaylanmış Kuruluş, kendi sorumluluğu ulusal yasaya göre Bakanlık tarafından verilmemiş ise veya Bakanlık kendisi doğrudan deneylerin yapılmasından sorumlu değilse, Onaylanmış Kuruluş sorumluluk güvencesini üstlenmelidir.

      7.  Kuruluş personeli bu Yönetmelik veya ulusal mevzuatın ilgili hükümleri gereği, yapılan işler sırasında elde edilen bütün bilgiler hususunda profesyonel gizlilik ilkesine riayet edecektir (faaliyetlerin yürütüldüğü devletin uzman idari yetkilileri ile yüz yüze görüş bildirme haricinde).

    • EK-VIII (ÜRÜN KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL E) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-VIII (ÜRÜN KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL E) )

      1.  Ürün kalite güvencesi, bu Ekin 2 numaralı paragrafında yer alan gerekleri karşılayan güvenlik aksamı imalatçısının, güvenlik aksamının AT tip inceleme belgesinde tarifi yapılan tip ile uygun olduğunu ve kendilerine uygulanan yönetmelik gereklerini karşıladığını, güvenlik aksamının asansöre doğru bir şekilde yerleştirildiğinde asansörün bu Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını temin ve beyan etmesi işlemidir.

       Güvenlik aksamının imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi her güvenlik aksamına CE uygunluk işaretini iliştirecek ve AT uygunluk beyanı düzenleyecektir. CE uygunluk işareti bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği gibi gözetim işleminden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun kimlik numarası ile birlikte olacaktır.

      2.  İmalatçı, güvenlik aksamının son muayenesi için onaylanmış kalite güvence sistemini ve bu Ekin 3 numaralı paragrafında belirtildiği gibi deneyleri uygulamalı ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği gibi gözetime tabi olmalıdır.

      3.  Kalite Güvence Sistemi

      3.1. Güvenlik aksamı imalatçısı, kalite güvence sisteminin değerlendirilmesi için, güvenlik aksamları ile ilgili kendisinin belirleyeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunur.

      Başvuruda;

      -  İncelenecek güvenlik aksamı ile ilgili bütün bilgilerin,

      -  Kalite güvence sistemine ait dokümanların,

      -  Onaylanmış güvenlik aksamlarının teknik dokümanları ile AT tip inceleme belgelerinin bir kopyası bulunacaktır.

      3.2. Kalite güvence sistemi altında her güvenlik aksamının incelenmesi ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde anılan ilgili standartlarda belirlenen uygun deneylerin veya eşdeğer deneylerin yönetmeliğin bu konuya ilişkin gereklerine uygunluğunun sağlanması için yapılması gereklidir.

       Güvenlik aksamı imalatçısı tarafından kabul edilen bütün esaslar, gerekler ve hükümler, yazılı tedbirler, işlemler ve talimatlar halinde sistematik olarak ve düzenli bir şekilde belge halinde sunulmalıdır. Bu kalite güvence sistem dokümanları, kalite programlarında, planlarında, el kitaplarında ve kayıtlarında ortak bir anlayış sağlamalıdır.

      Özellikle;

      (a) Kalite amaçları,

      (b) Güvenlik aksamı kalitesiyle ilgili kuruluş yapısı, sorumluluk ve yönetim gücü,

      (c) İmalattan sonra yapılacak inceleme ve deneyler,

      (d) Kalite güvencesinin verimli işlemesinin doğrulamasını yapan araçlar,

      (e) Muayene raporları, deney ve kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri gibi kalite kayıtlarının tariflerini içermelidir.

      3.3. Onaylanmış Kuruluş bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında anılan gerekleri karşılayıp karşılamadığını tespit etmek için kalite güvence sistemini, değerlendirmelidir. Kuruluş, ilgili uyumlaştırılmış standardın(1) uygulandığı kalite güvence sistemleri doğrultusunda bu gereklere uygunluğu kabul edecektir.

      (1) Bu uyumlaştırılmış standard EN 29003 olup, güvenlik aksamının belirli özelliklerinin dikkate alınması için gerektiği yerde eklenecektir.

      Denetleme ekibinde, ilgili asansör teknolojisini değerlendirme konusunda tecrübeli en az bir kişi bulunmalıdır.

      Değerlendirme işleminde, güvenlik aksamı imalatçısı imalathanesinin denetimi de yer almalıdır.

      Karar, güvenlik aksamının imalatçısına bildirilmelidir. Bildirimde inceleme sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunacaktır.

      3.4. Güvenlik aksamı imalatçısının kalite güvence sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri onaylandığı gibi yerine getirmeyi taahhüt etmesi ve bunu uygun ve verimli bir şekilde sürdürmeyi sağlaması gereklidir.

       Güvenlik aksamları imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, kalite güvence sistemini onaylamış olan Onaylanmış Kuruluşa kalite güvence sisteminde yapılması düşünülen her güncelleştirme hakkında bilgi verecektir.

       Onaylanmış Kuruluş önerilen değişiklikleri değerlendirmeli ve değiştirilen kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında anılan gerekleri hala karşılayıp karşılamadığı veya tekrar değerlendirmenin gerekip gerekmediği hakkında karar vermelidir.

       Onaylanmış Kuruluş, kararını imalatçıya bildirmelidir. Bildirimde incelemenin sonuçları ile gerekçeli değerlendirme kararı bulunmalıdır.

      4. Onaylanmış kuruluşun sorumluluğunda gözetim

      4.1. Gözetim işleminin amacı güvenlik aksamı imalatçısının onaylanmış kalite güvence sistemi dışındaki yükümlülükleri tam anlamıyla yerine getirip getirmediği konusunda emin olabilmektir.

       4.2. İmalatçı, Onaylanmış Kuruluşa muayene amacıyla muayene, deney ve depolama yerlerine girebilmesine izin verecek ve kuruluşa özellikle aşağıda belirtilenler olmak üzere gereken her türlü bilgiyi verecektir:

      -  Kalite güvence sistemi dokümanları,

      -  Teknik dokümantasyon,

      -  Muayene raporları ve deney verileri, kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri hakkındaki raporlar gibi kalite kayıtları.

      4.3. Onaylanmış Kuruluş güvenlik aksamı imalatçısının kalite güvence sistemini muhafaza ettiği ve uyguladığından emin olmak amacıyla denetimlerini belirli aralıklarla sürdürmeli ve güvenlik aksamı imalatçısına bir denetim raporu vermelidir.

      4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş, güvenlik aksamı imalatçısına habersiz denetimde bulunabilir. Bu denetimler esnasında Onaylanmış Kuruluş, gerekirse, kalite güvence sisteminin işlevini doğru olarak yerine getirip getirmediğini kontrol etmek amacıyla deneyler yapar veya yaptırır. Kuruluş güvenlik aksamı imalatçısına denetim raporunu ve eğer deney yapılmışsa deney raporunu vermelidir.

      5.  İmalatçı, imal edilen son güvenlik aksamının imal tarihinden sonra 10 yılda biten bir zaman aralığı için;

      -  Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafın ikinci fıkrasının üçüncü satırında anılan dokümanları,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın ikinci fıkrasında anılan güncelleştirmeleri,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafının son fıkrası ile bu Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarında atıfta bulunulan Onaylanmış Kuruluştan alınan karar ve raporları Bakanlığın incelemesi için muhafaza etmelidir.

      6. Her onaylanmış kuruluş, bir diğer onaylanmış kuruluşa, düzenlenen ve iptal edilen kalite güvence sistem onayları konularında ilgili bilgiyi vermelidir.

    • EK-X (BİRİM DOĞRULAMASI (MODÜL G) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-X (BİRİM DOĞRULAMASI (MODÜL G) )

      1.  Birim doğrulaması asansör firmasının, piyasaya sürülen ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında anılan uygunluk belgesine haiz asansörün Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını temin ve beyan etmesi işlemidir. Asansör monte eden asansörün kabinine CE uygunluk işaretini iliştirmeli ve AT uygunluk beyanı düzenlemelidir.

      2.  Asansör monte eden birim doğrulaması için kendi seçtiği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunacaktır.

      Başvuruda;

      -  Asansör monte edenin adı ve adresi ile asansörün monte edildiği yer,

      -  Benzer bir başvurunun bir başka onaylanmış kuruluşa yapılmadığının yazılı olarak beyanı,

      -  Bir teknik dosya bulunacaktır.

      3.  Teknik dosyanın amacı; asansörün bu Yönetmeliğin gereklerine uygunluğunun değerlendirilmesine ve tasarım, montaj ve işletmesinin anlaşılabilmesine imkân vermektir.

      Uygunluk değerlendirilmesinde olduğu gibi, teknik dosyada;

      -  Asansörün genel olarak tarifi,

      -  Tasarım ve imalat çizim ile şemaları,

      -  Söz konusu temel gerekler ve bunları karşılamak için benimsenen çözümler (örneğin; uyumlaştırılmış standart),

      -  Asansör monte eden tarafından yapılan veya yaptırılan her türlü deney ve hesaplama sonuçları,

      -  Asansörü kullanma talimatının bir kopyası,

      -  Kullanılan güvenlik aksamının AT tip inceleme belgesinin bir kopyası

      bulunmalıdır.

      4.  Onaylanmış Kuruluş teknik dosyayı ve asansörü incelemeli ve asansörün bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerini karşılamasını temin amacıyla, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde anılan ilgili standartta/standartlarda belirtildiği üzere uygun deneyleri veya eşdeğer deneyleri yapmalıdır.

       Eğer asansör bu Yönetmeliğin gereklerini karşılıyorsa, Onaylanmış Kuruluş, Ek III’e göre kendi kimlik numarasını CE uygunluk işaretinin yanına iliştirecek veya iliştirilmesini sağlayacak ve yapılan deneyler ile ilgili olarak uygunluk belgesi düzenleyecektir.

        Onaylanmış Kuruluş, Ek I’in 6.2 numaralı paragrafında anılan kayıt defterinin ilgili sayfalarını dolduracaktır.

       Onaylanmış Kuruluş, uygunluk belgesi düzenlemeyi reddederse bunun nedenlerini ayrıntıları ile belirtmeli ve uygunluğun nasıl sağlanabileceğini vermelidir. Asansörün firması doğrulama için tekrar başvurulduğunda aynı Onaylanmış Kuruluşa başvurmalıdır.

      5.  Uygunluk belgesi, dosya ve birim doğrulama işlemlerine ilişkin bilgiler, Onaylanmış Kuruluşun yerleşik olduğu üye ülkenin resmi dili veya kabul edilen dil ile yazılmış olarak düzenlenmelidir.

      6.  Asansör monte eden teknik dosya ile birlikte uygunluk belgesinin bir kopyasını asansörün piyasaya arz tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muhafaza edecektir.

    • EK-XI (RASTGELE KONTROL İLE TİPE UYGUNLUK (MODÜL C) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-XI (RASTGELE KONTROL İLE TİPE UYGUNLUK (MODÜL C) )

      1.  Tip uygunluğu, güvenlik aksamı imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin güvenlik aksamlarının AT tip inceleme belgesinde tarif edilen tip ile uyum içinde olduğunu ve güvenlik aksamının, güvenlik aksamlarına uygulanan yönetmeliğin gereklerini karşıladığını ve güvenlik aksamlarının doğru olarak monte edildiği takdirde asansörün yönetmeliğin temel sağlık ve güvenlik gereklerini karşıladığını temin ve beyan etmesi işlemidir.

       Güvenlik aksamı imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, her güvenlik aksamına CE uygunluk işaretini iliştirecek ve bir AT uygunluk beyanı düzenleyecektir.

      2.  Güvenlik aksamı imalatçısı, imalat işlemleri için imal edilen güvenlik aksamlarının AT tip inceleme belgesine uyduğu ve onlara uygulanan yönetmeliğin gereklerini karşıladığı güvencesini vereceğini temin için gereken tüm tedbirleri almalıdır.

      3.  Güvenlik aksamı imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi AT uygunluk beyanının bir kopyasını imal edilen son güvenlik aksamının imal tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muhafaza etmelidir.

       Güvenlik aksamı imalatçısı veya yetkili temsilcisinin Türkiye içinde bulunmadığı durumlarda teknik dokümanları elinde tutma yükümlülüğü güvenlik aksamını piyasaya arz eden kişide olacaktır.

      4. İmalatçı tarafından seçilen onaylanmış kuruluş, güvenlik aksamlarının düzenli olmayan aralıklarla kontrolünü yapmalı veya yaptırmalıdır. İmalatı tamamlanmış güvenlik aksamlarından, Onaylanmış Kuruluş tarafından alınan yeterli miktarda numuneler incelenmeli ve imalatın yönetmeliğin ilgili gereklerini karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek için, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde anılan ilgili standartta/standartlarda belirtilen uygun deneyler veya eşdeğer deneyler yapılmalıdır. Kontrol edilen güvenlik aksamlarından birinin veya daha fazlasının uygun olmadığı durumlarda, Onaylanmış Kuruluş gereken önlemleri almalıdır.

       Güvenlik aksamının kontrolü esnasında dikkate alınacak noktalar, Ek IV’te anılan güvenlik aksamlarının temel özellikleri göz önünde bulundurularak, bu işlemden sorumlu tüm Onaylanmış Kuruluşlar arasındaki ortak bir anlaşma ile tanımlanacaktır.

       Onaylanmış Kuruluşun sorumluluğunda imalatçı imalat işlemleri sırasında bu kuruluşun kimlik numarasını iliştirecektir.

      5. Dosya ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında anılan düzenli olmayan aralıklarla yapılan kontrol işlemlerine ilişkin bilgiler Türkçe veya yetkili otoriteler tarafından anlaşılabilecek AB resmi dillerinden biri ile yazılmış olarak düzenlenmelidir. 

    • EK-XII (ASANSÖRLER İÇİN ÜRÜN KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL E) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-XII (ASANSÖRLER İÇİN ÜRÜN KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL E) )

      1.  Ürün Kalite Güvencesi, bu Ekin 2 numaralı paragrafındaki koşulları sağlayan asansör firmasınca monte edilen asansörlerin uygulanan yönetmeliğin gereklerini karşıladığını ve AT tip İnceleme Belgesinde tanımlanan tipe uygun olduğunu temin ve beyan etmesi işlemidir.

       Asansör monte eden CE uygunluk işaretini her asansöre iliştirmeli ve AT uygunluk beyanı düzenlemelidir. CE uygunluk işareti, bu Ekin 4 numaralı paragrafında tanımlanan gözetimden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun kimlik numarası ile birlikte kullanılmalıdır.

      2.  Asansör monte eden, asansörün son muayenesi için onaylanmış bir kalite güvence sistemini ve bu Ekin 3 numaralı paragrafında tanımlanan deneyleri uygulamalı ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında tanımlanan gözetime tabi olmalıdır.

      3.  Kalite Güvence Sistemi

      3.1.Asansör monte eden kendi seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşa ilgili asansörler hakkında, kalite güvence sisteminin değerlendirilmesi için başvurmalıdır.

      Bu başvuru aşağıdakileri içermelidir;

      -  Asansörle ilgili bütün bilgiler,

      -  Kalite güvence sistemi hakkındaki doküman,

      -  Onaylanmış asansörler hakkındaki teknik doküman ve AT tip İnceleme Belgesinin bir kopyası.

      3.2. Kalite Güvence Sistemi altında, her asansörün incelenmesi ve yönetmeliğin ilgili gereklerine uygunluğun sağlanması için bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen ilgili standartlara uygun deneylerin veya eşdeğer deneylerin yürütülmesi gerekmektedir.   

       Asansör monte eden tarafından kabul edilen bütün unsurlar, gerekler ve hükümler yazılı tedbirler, işlemler ve talimatlar şeklinde sistematik ve düzenli olarak belgelenmelidir. Söz konusu kalite güvence sistemi belgesi kalite programları, planları, kullanım kitapları ve kalite kayıtlarında ortak bir anlayış sağlanmalıdır.

      Belge özellikle aşağıdakilerin yeterli tanımlarını içermelidir;

      (a)  Kalite amaçları,

      (b)  Asansör kalitesi ile ilgili kuruluş yapısı, sorumluluk ve yönetim gücü,

      (c)  En azından Ek VI’nın 4 numaralı paragrafının (b) bendinde belirtilen deneyleri de içeren, piyasaya sunulmadan önce yürütülecek olan inceleme ve deneyler,

      (ç)  Kalite güvencesinin verimli işlemesinin doğrulanmasını yapan araçlar.

      (d)  Muayene raporları, deney verileri ve kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri gibi kalite kayıtları.

      3.3.Onaylanmış Kuruluş, kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında belirtilen gerekleri sağlayıp sağlamadığını değerlendirmelidir. İlgili uyumlaştırılmış standardı(1) uygulayan kalite güvence sistemleri doğrultusunda bu gereklere uygunluğu kabul edecektir.

       Deneti ekibinde, ilgili asansör teknolojilerinde değerlendirme tecrübesine sahip en azından bir kişi bulunmalıdır.

       (1) Bu uyumlaştırılmış standard EN 29003 olacaktır ve asansörlerin ayırt edici özelliklerinin dikkate alınmasının mümkün olduğu durumlarda eklenmelidir.

       Değerlendirme süreci montaj alanına ve montajcının çalışma merkezine bir denetimi de içermelidir.

       Karar asansör monte edene bildirilmelidir. Bildirim, incelemenin sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını içermelidir.

      3.4. Asansör monte eden, onaylanan kalite güvence sisteminden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeli ve bu durumun etkin ve uygun bir biçimde sürdürüleceğini temin etmelidir.

       Asansör monte eden, kalite güvence sistemini onaylayan onaylanmış kuruluşa, kalite güvence sisteminde yapılması düşünülen güncelleştirmeler hakkında bilgi vermelidir.

       Onaylanmış Kuruluş önerilen güncelleştirmeleri değerlendirmeli ve güncelleştirilmiş kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafındaki gerekleri hala sağlayıp sağlamadığı veya yeni bir değerlendirmenin gerekli olup olmadığı konusunda karar vermelidir.

       Onaylanmış Kuruluş kararını asansör monte edene bildirmelidir. Bildirim incelemenin sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını içermelidir.

      4. Onaylanmış Kuruluş sorumluluğunda gözetim

      4.1.Gözetimin amacı, asansör monte edenin, onaylanmış kalite güvence sistemi dışındaki yükümlülüklerini tam anlamıyla yerine getirip getirmediği konusunda emin olabilmektir.

      4.2. Asansör monte eden, onaylanmış kuruluşun muayene ve deney alanlarına, muayene amacıyla girebilmesine izin vermeli ve bu izin ile birlikte özellikle aşağıda belirtilen hususlar hakkında mevcut tüm bilgileri sağlamalıdır:

      -  Kalite güvence sistemi dokümanı,

       - Teknik doküman,

       -  Muayene raporları, deney ve kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri gibi kalite kayıtları.

      4.3. Onaylanmış Kuruluş, asansör monte edenin kalite güvence sistemini sürdürmekte olduğunu ve uyguladığını garanti etmek amacıyla belirli aralıklarla denetlemeler yapmalı ve asansör monte edene bir denetim raporu vermelidir.

      4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş asansör montaj alanına beklenmedik denetimler yapabilir. Böylesi denetimler esnasında Onaylanmış Kuruluş, gerektiği takdirde kalite güvence sisteminin ve asansörün uygun işleyişini kontrol için deneyler yapabilir veya yaptırabilir. Asansör monte edene denetim raporunu ve eğer deney yapılmışsa deney raporunu vermelidir.

      5.  Asansör monte eden, son asansörün imal tarihinden itibaren 10 yıl süreyle aşağıdaki belgeleri Bakanlığın incelemesi için muhafaza etmelidir. 

      -  Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafında ikinci fıkrasının üçüncü satırında belirtilen doküman,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın ikinci fıkrasında belirtilen güncelleştirmeler,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın son fıkrası ile bu Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarında atıfta bulunulan Onaylanmış Kuruluştan alınan karar ve raporları Bakanlığın incelemesi için muhafaza etmelidir.

      6.  Her onaylanmış kuruluş, geri çekilen ve yayımlanan kalite güvence sistemi onaylarına ilişkin her türlü bilgiyi diğer Onaylanmış Kuruluşlara iletmelidir.

    • EK-XIII (ASANSÖRLER İÇİN TAM KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL H) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-XIII (ASANSÖRLER İÇİN TAM KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL H) )

       1.  Ürün kalite güvencesi, bu Ekin 2 numaralı paragrafında yer alan gerekleri karşılayan güvenlik aksamı imalatçısının, güvenlik aksamının AT tip inceleme belgesinde tarifi yapılan tip ile uygun olduğunu ve kendilerine uygulanan yönetmelik gereklerini karşıladığını, güvenlik aksamının asansöre doğru bir şekilde yerleştirildiğinde asansörün bu Yönetmeliğin gereklerini karşıladığını temin ve beyan etmesi işlemidir.

       Güvenlik aksamının imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi her güvenlik aksamına CE uygunluk işaretini iliştirecek ve AT uygunluk beyanı düzenleyecektir. CE uygunluk işareti bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği gibi gözetim işleminden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun kimlik numarası ile birlikte olacaktır.

      2.  İmalatçı, güvenlik aksamının son muayenesi için onaylanmış kalite güvence sistemini ve bu Ekin 3 numaralı paragrafında belirtildiği gibi deneyleri uygulamalı ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtildiği gibi gözetime tabi olmalıdır.

      3.  Kalite Güvence Sistemi

      3.1. Güvenlik aksamı imalatçısı, kalite güvence sisteminin değerlendirilmesi için, güvenlik aksamları ile ilgili kendisinin belirleyeceği bir onaylanmış kuruluşa başvuruda bulunur.

      Başvuruda;

      -  İncelenecek güvenlik aksamı ile ilgili bütün bilgilerin,

      -  Kalite güvence sistemine ait dokümanların,

      -  Onaylanmış güvenlik aksamlarının teknik dokümanları ile AT tip inceleme belgelerinin bir kopyası bulunacaktır.

      3.2. Kalite güvence sistemi altında her güvenlik aksamının incelenmesi ve bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde anılan ilgili standartlarda belirlenen uygun deneylerin veya eşdeğer deneylerin yönetmeliğin bu konuya ilişkin gereklerine uygunluğunun sağlanması için yapılması gereklidir.

       Güvenlik aksamı imalatçısı tarafından kabul edilen bütün esaslar, gerekler ve hükümler, yazılı tedbirler, işlemler ve talimatlar halinde sistematik olarak ve düzenli bir şekilde belge halinde sunulmalıdır. Bu kalite güvence sistem dokümanları, kalite programlarında, planlarında, el kitaplarında ve kayıtlarında ortak bir anlayış sağlamalıdır.

      Özellikle;

      (a) Kalite amaçları,

      (b) Güvenlik aksamı kalitesiyle ilgili kuruluş yapısı, sorumluluk ve yönetim gücü,

      (c) İmalattan sonra yapılacak inceleme ve deneyler,

      (d) Kalite güvencesinin verimli işlemesinin doğrulamasını yapan araçlar,

      (e) Muayene raporları, deney ve kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri gibi kalite kayıtlarının tariflerini içermelidir.

      3.3. Onaylanmış Kuruluş bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında anılan gerekleri karşılayıp karşılamadığını tespit etmek için kalite güvence sistemini, değerlendirmelidir. Kuruluş, ilgili uyumlaştırılmış standardın(1) uygulandığı kalite güvence sistemleri doğrultusunda bu gereklere uygunluğu kabul edecektir.

      (1) Bu uyumlaştırılmış standard EN 29003 olup, güvenlik aksamının belirli özelliklerinin dikkate alınması için gerektiği yerde eklenecektir.

      Denetleme ekibinde, ilgili asansör teknolojisini değerlendirme konusunda tecrübeli en az bir kişi bulunmalıdır.

      Değerlendirme işleminde, güvenlik aksamı imalatçısı imalathanesinin denetimi de yer almalıdır.

      Karar, güvenlik aksamının imalatçısına bildirilmelidir. Bildirimde inceleme sonuçları ve gerekçeli değerlendirme kararı bulunacaktır.

      3.4. Güvenlik aksamı imalatçısının kalite güvence sisteminden kaynaklanan yükümlülükleri onaylandığı gibi yerine getirmeyi taahhüt etmesi ve bunu uygun ve verimli bir şekilde sürdürmeyi sağlaması gereklidir.

       Güvenlik aksamları imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, kalite güvence sistemini onaylamış olan Onaylanmış Kuruluşa kalite güvence sisteminde yapılması düşünülen her güncelleştirme hakkında bilgi verecektir.

       Onaylanmış Kuruluş önerilen değişiklikleri değerlendirmeli ve değiştirilen kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafında anılan gerekleri hala karşılayıp karşılamadığı veya tekrar değerlendirmenin gerekip gerekmediği hakkında karar vermelidir.

       Onaylanmış Kuruluş, kararını imalatçıya bildirmelidir. Bildirimde incelemenin sonuçları ile gerekçeli değerlendirme kararı bulunmalıdır.

      4. Onaylanmış kuruluşun sorumluluğunda gözetim

      4.1. Gözetim işleminin amacı güvenlik aksamı imalatçısının onaylanmış kalite güvence sistemi dışındaki yükümlülükleri tam anlamıyla yerine getirip getirmediği konusunda emin olabilmektir.

       4.2. İmalatçı, Onaylanmış Kuruluşa muayene amacıyla muayene, deney ve depolama yerlerine girebilmesine izin verecek ve kuruluşa özellikle aşağıda belirtilenler olmak üzere gereken her türlü bilgiyi verecektir:

      -  Kalite güvence sistemi dokümanları,

      -  Teknik dokümantasyon,

      -  Muayene raporları ve deney verileri, kalibrasyon verileri ile bu işle ilgili personelin nitelikleri hakkındaki raporlar gibi kalite kayıtları.

      4.3. Onaylanmış Kuruluş güvenlik aksamı imalatçısının kalite güvence sistemini muhafaza ettiği ve uyguladığından emin olmak amacıyla denetimlerini belirli aralıklarla sürdürmeli ve güvenlik aksamı imalatçısına bir denetim raporu vermelidir.

      4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş, güvenlik aksamı imalatçısına habersiz denetimde bulunabilir. Bu denetimler esnasında Onaylanmış Kuruluş, gerekirse, kalite güvence sisteminin işlevini doğru olarak yerine getirip getirmediğini kontrol etmek amacıyla deneyler yapar veya yaptırır. Kuruluş güvenlik aksamı imalatçısına denetim raporunu ve eğer deney yapılmışsa deney raporunu vermelidir.

      5.  İmalatçı, imal edilen son güvenlik aksamının imal tarihinden sonra 10 yılda biten bir zaman aralığı için;

      -  Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafın ikinci fıkrasının üçüncü satırında anılan dokümanları,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın ikinci fıkrasında anılan güncelleştirmeleri,

      -  Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafının son fıkrası ile bu Ekin 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarında atıfta bulunulan Onaylanmış Kuruluştan alınan karar ve raporları Bakanlığın incelemesi için muhafaza etmelidir.

      6. Her onaylanmış kuruluş, bir diğer onaylanmış kuruluşa, düzenlenen ve iptal edilen kalite güvence sistem onayları konularında ilgili bilgiyi vermelidir.

    • EK-XIV (İMALAT KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL D) )
      ASANSÖR YÖNETMELİĞİ (95/16/AT)

      EK-XIV (İMALAT KALİTE GÜVENCESİ (MODÜL D) )

      1. İmalat Kalite Güvencesi, bu Ekin 2 numaralı paragrafındaki yükümlülükleri yerine getiren asansör monte edenin, asansörlere uygulanan yönetmeliğin koşullarını sağlamakta olduğunu temin ve beyan etmesi işlemleridir. Asansör monte eden CE uygunluk işaretini her asansöre iliştirmeli ve yazılı bir uygunluk beyanı düzenlemelidir. CE uygunluk işareti, bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtilen gözetimden sorumlu Onaylanmış Kuruluşun kimlik numarası ile birlikte kullanılmalıdır. 2. Asansör monte eden, asansörün imalat, montaj, son muayenesi için onaylanmış kalite güvence sistemini işletmeli ve bu Ekin 3 numaralı paragrafında tanımlanan deneyleri uygulamalıdır ve bu Ekin 4 numaralı paragrafında belirtilen gözetime tabi olmalıdır. 3. Kalite Güvence Sistemi 3.1. Asansör monte eden, seçtiği bir Onaylanmış Kuruluşa kendi kalite güvence sisteminin değerlendirilmesi için başvurmalıdır. Bu başvuru aşağıdakileri içermelidir: - Asansörlere ilişkin tüm bilgiler, - Kalite güvence sistemine ilişkin doküman, - Onaylanmış tipin teknik dokümanı ve AT tip inceleme belgesinin bir kopyası. 3.2. Kalite güvence sistemi, asansörlerin, uygulanan yönetmeliğin gerekleri ile uygunluğunu temin etmelidir. Asansör monte eden tarafından kabul edilen bütün unsurlar, gerekler ve hükümler yazılı politikalar, işlemler ve talimatlar şeklinde sistematik ve düzenli olarak belgelenmelidir. Kalite güvence sistemi dokümanı kalite programlarının, planlarının, el kitaplarının ve kalite kayıtlarının tutarlı yorumlarına izin vermelidir. Doküman, özellikle aşağıdakilerin yeterli tanımlarını içermelidir; - Kalite amaçları ve asansörlerin kalitesine bağlı olarak kuruluş yapısı, sorumluluklar ve yönetim gücü, - Kullanılacak olan imalat, kalite kontrol ve kalite güvence teknikleri, süreçleri ve sistematik faaliyetler, - Montaj öncesinde, montaj sonrasında ve esnasında yürütülecek olan deney ve incelemeler(1), - Muayene raporları ve deney verileri, kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliklerine ilişkin raporlar gibi kalite kayıtları, - Gerekli asansör montaj kalitesini, kalite güvence sisteminin etkin işleyişini sağlayacak araçları, 3.3. Onaylanmış Kuruluş, kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafındaki gerekleri sağlayıp sağlamadığını belirleyebilmek amacıyla değerlendirmelidir. İlgili uyumlaştırılmış standardı(2) uygulayan kalite güvence sisteminin söz konusu gerekleri karşıladığı kabul edilmelidir. Denetleme ekibinde, ilgili asansör teknolojilerinde değerlendirme tecrübesine sahip en az bir kişi bulunmalıdır. Değerlendirme işlemleri asansör monte edenin işyerine bir denetimi de içermelidir. Karar asansör monte edene bildirilmelidir. Bildirim incelemenin sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını içermelidir. (1) Bu deneyler en azından Ek VI’nın, 4 numaralı paragrafının (b) bendinde belirtilen deneyleri içermelidir. (2) Bu uyumlaştırılmış standard EN 29002 olacaktır ve asansörlerin ayırt edici özelliklerinin dikkate alınmasının mümkün olduğu durumlarda eklenmelidir. 3.4. Asansör monte eden, onaylanan kalite güvence sisteminden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeli ve bu durumun etkin ve uygun bir biçimde sürdürüleceğini temin etmelidir. Asansör monte eden, kalite güvence sistemini onaylayan Onaylanmış Kuruluşa, kalite güvence sisteminde yapılması düşünülen güncelleştirmeleri bildirmelidir. Onaylanmış Kuruluş öngörülen güncelleştirmeleri değerlendirmeli ve güncelleştirilmiş kalite güvence sisteminin bu Ekin 3.2 numaralı paragrafındaki gerekleri hala sağlayıp sağlamadığı veya yeni bir değerlendirmenin gerekli olup olmadığı konusunda karar vermelidir. Kararını asansör monte edene bildirmelidir. Bildirim incelemenin sonuçlarını ve gerekçeli değerlendirme kararını içermelidir. 4. Onaylanmış Kuruluş sorumluluğunda gözetim 4.1. Gözetimin amacı, asansör monte edenin, onaylanmış kalite güvence sistemi dışındaki yükümlülükleri tam anlamıyla yerine getirip getirmediği konusunda emin olabilmektir. 4.2. Asansör monte eden, Onaylanmış Kuruluşa muayene amacıyla imalat, muayene, birleştirme, montaj, deney ve depolama bölgelerine girmesine izin vermeli ve özellikle aşağıdakileri içeren konular hakkında mevcut tüm bilgileri sağlamalıdır: - Kalite güvence sistemi dokümanı, - Muayene raporları ve deney verileri, kalibrasyon verileri, ilgili personelin niteliklerine ilişkin raporlar gibi kalite kayıtları. 4.3. Onaylanmış Kuruluş, asansör monte edenin kalite güvence sistemini sürdürmekte olduğunu ve uyguladığından emin olabilmek amacıyla belirli aralıklarla denetimler yapmalı ve asansör monte edene bir denetim raporunu vermelidir. 4.4. Ayrıca, Onaylanmış Kuruluş asansör monte edene beklenmedik denetimler gerçekleştirebilir. Böylesi denetimler esnasında Onaylanmış Kuruluş, gerektiği takdirde, kalite güvence sisteminin uygun işleyip işlemediğini doğrulamak amacıyla deneyler yapabilir veya yapılmasını isteyebilir. Onaylanmış Kuruluş asansör monte edene bir denetim raporu ve eğer deney yapılmışsa deney raporlarını vermelidir. 5. Asansör monte eden, asansörün son imalat tarihinden itibaren 10 yıl süreyle aşağıdaki belgeleri Bakanlığın incelemesi için muhafaza etmelidir: - Bu Ekin 3.1 numaralı paragrafın ikinci fıkrasının ikinci satırında belirtilen doküman, - Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın ikinci fıkrasında belirtilen güncelleştirmeler, - Bu Ekin 3.4 numaralı paragrafın son fıkrasında ve 4.3 ve 4.4 numaralı paragraflarında belirtilen Onaylanmış Kuruluş rapor ve kayıtları. 6. Her Onaylanmış Kuruluş, geri çekilen ve yayımlanan kalite güvence sistemi onaylarına ilişkin her türlü bilgiyi diğer onaylanmış kuruluşlara iletmelidir. 7. Asansör kalite güvencesi işlemlerine ilişkin belgeler ve bilgiler, Türkçe veya yetkili kuruluşlar tarafından anlaşılabilecek AB resmi dillerinden biri ile yazılmış olarak düzenlenmelidir.
    • İKİNCİ BÖLÜM (TEMEL GÜVENLİK GEREKLERİ VE STANDARTLAR)
      • MADDE 5 ( Temel güvenlik gerekleri)
        İKİNCİ BÖLÜM (TEMEL GÜVENLİK GEREKLERİ VE STANDARTLAR)

        MADDE 5 ( Temel güvenlik gerekleri)

        (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren asansörler, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek I)’de belirtilen temel sağlık ve güvenlik gereklerini yerine getirmek zorundadır.

                     (2) Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek I)’de belirtilen temel sağlık ve güvenlik gereklerini karşılamaları veya monte edildikleri asansörün bu gereklilikleri karşılamalarını sağlamalıdır.

      • MADDE 6 ( Standartlar)
        İKİNCİ BÖLÜM (TEMEL GÜVENLİK GEREKLERİ VE STANDARTLAR)

        MADDE 6 ( Standartlar)

        (1) Uyumlaştırılmış bir Avrupa standardının bir veya daha fazla sağlık ve güvenlik gereğini kapsaması durumunda,

                     a) Bu standarda uygun monte edilmiş asansörlerin bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki ilgili temel gereklere uygun olduğu,

                     b) Bu standarda uygun olarak imal edilmiş güvenlik aksamlarının, gerektiği şekilde monte edilmeleri bakımından asansörlerle ilgili temel gereklere uygunluğu sağladıkları,

                     kabul edilir.

                     (2) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standartların isim ve numaralarını Resmî Gazete’de yayımlatır ve bu bilgileri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.

                     (3) Uyumlaştırılmış standartların bulunmadığı durumda Bakanlık, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek I)’deki temel sağlık ve güvenlik gereklerinin doğru uygulanması için önemli ya da ilgili mevcut ulusal standartlar ve teknik özellikler hakkında, ilgili tarafların bilgilendirilmesi için gerekli önlemleri alır.

                     (4) Uyumlaştırılmış standartların 5 inci maddede belirtilen ilgili gerekleri tamamen sağlamadığının Bakanlıkça tespit edilmesi durumunda, konu Müsteşarlık aracılığı ile derhal Komisyona bildirilir. Komisyonun konuyu değerlendirilmesi sonucunda Bakanlıkça yapılan tespitin  doğru olduğuna karar verilerek bu durumun Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde ilan edilmesi halinde Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa standardına karşılık geldiği kabul edilen uyumlaştırılmış ulusal standardı yürürlükten kaldırır.

                     (5) Uyumlaştırılmış ulusal standartları hazırlama ve izleme sürecinde sosyal taraflara ulusal seviyede etkin olma imkânı vermek için Bakanlıkça gereken önlemler alınır.

    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (UYGUNLUK DEĞERLENDİRME İŞLEMLERİ VE CE UYGUNLUK İŞARETİ )
      • MADDE 7 ( Uygunluk değerlendirme işlemleri)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (UYGUNLUK DEĞERLENDİRME İŞLEMLERİ VE CE UYGUNLUK İŞARETİ )

        MADDE 7 ( Uygunluk değerlendirme işlemleri)

        (1) Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk değerlendirme işlemlerinde aşağıdaki hususlar yerine getirilir.

                     a) Güvenlik aksamı imalatçısının veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek IV)’te belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya arzından önce;

                     1) Güvenlik aksamı modelinin bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek V)’e uygun olarak AT tip incelemesine ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek XI)’e uygun olarak onaylanmış kuruluş tarafından yapılacak imalat denetimine sunulması,

                     2) Güvenlik aksamı modelinin bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek V)’e uygun olarak AT tip incelemesine sunulması ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VIII)’e uygun olarak imalat denetimine yönelik bir kalite güvence sistemi işletilmesi,

                     3) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek IX)’a uygun olarak tam kalite güvence sistemi işletilmesi,

                     usullerinden birisini seçerek uygunluk değerlendirmesine tabi tutması,

                     4) Seçilen uygunluk değerlendirmesi usulüne göre bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VIII), (Ek IX) veya (Ek XI)’den ilgili olanda verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE uygunluk işaretini iliştirmesi ve her aksam için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek II)’de listelenen bilgiyi içeren AT Uygunluk Beyanını düzenlemesi,

                     gerekmektedir.

                     5) Güvenlik aksamı imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, AT Uygunluk Beyanının bir kopyasını güvenlik aksamının son imalat tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muhafaza etmelidir.

                     b) Bir asansörün piyasaya arzından önce, aşağıdaki alt bentlerde belirtilen işlemlerden birinden geçmesigerekmektedir.

                     1) Asansör, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek V)’te belirtilen AT tip incelemesinden geçen bir asansöre uygun olarak tasarımlanmışsa; bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VI)’da belirtilen son muayene ya da bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek XII) veya (Ek XIV)’te belirtilen kalite güvence sistemi uygulanarak, imal ve monte edilir ve deneyleri yapılır; bununla birlikte, aynı asansör üzerinde bir yandan tasarım ve imal aşamaları yapılırken diğer yandan montaj ve deney aşamalarına yönelik işlemler de yapılabilir.

                     2) Asansör, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek V)’te belirtilen AT tip incelemesinden geçen bir model asansöre uygun olarak tasarımlanmışsa; bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VI)’da belirtilen son muayene ya da bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek XII) veya (Ek XIV)’te belirtilen kalite güvence sistemi uygulanarak imal ve monte edilir ve deneyleri yapılır.

                     3) Asansör, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek XIII)’e uygun bir kalite güvence sistemi uygulanan ve uyumlaştırılmış standartlara tam olarak uygun olmayan ve bu nedenle beraberinde bir tasarım incelemesi yer alan bir asansöre göre tasarımlanmış ise, buna ek olarak bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VI)’da belirtilen son muayene ya da (Ek XII) veya (Ek XIV)’te belirtilen kalite güvence sistemi uygulanarak imal ve monte edilir ve deneyleri yapılır.

                     4) Asansöre bir onaylanmış kuruluş tarafından bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek X)’da belirtilen birim doğrulama işlemi uygulanır.

                     5) Asansör, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek XIII)’e göre kalite güvence sistemine tabi olmakla birlikte, tasarım, ilgili uyumlaştırılmış standartlara tamamen uygun değilse, ek olarak tasarım incelemesi yapılır.

                     (2) Bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde düzenlenen durumlarda tasarımdan sorumlu kişi, imalat işleminden, montajdan ve deneyden sorumlu kişiye mutlak güvenlikle çalışabilmesi için gereken tüm belge ve bilgiyi sağlamak zorundadır.

                     (3) Asansör monte eden,  bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde sözü edilen bütün durumlarda, seçilen uygunluk değerlendirmesi usulüne göre bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek VI), (Ek X), (Ek XII), (Ek XIII) veya (Ek XIV)’ten ilgili olanda verilen şartları dikkate alarak, asansöre CE uygunluk işaretini iliştirir, asansör için (Ek II)’de listelenen bilgiyi içeren bir AT uygunluk beyanı düzenler ve asansörün piyasaya arz tarihinden itibaren 10 yıl süreyle AT uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza eder.

                     (4) Komisyonun, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve diğer onaylanmış kuruluşlarca istenmesi halinde, Bakanlık uygunluk beyanının ve son muayeneye ilişkin deney raporlarının bir kopyasını asansör monte eden firmadan talep edebilir.              

                     (5) Asansör veya güvenlik aksamlarının CE uygunluk işaretinin iliştirilmesi ve sair hususlarda başka yönetmeliklerin de kapsamına girmesi durumunda, CE uygunluk işareti iliştirilmesi asansörün ve güvenlik aksamının söz konusu başka yönetmeliklere de uygun olduğunu gösterir.

                     (6) Bununla birlikte, bu maddenin beşinci fıkrasında bahsedilen yönetmeliklerden bir veya birden fazlasının monte edene veya imalatçıya geçiş dönemi boyunca hangi düzenlemeyi uygulayacağını seçme izni vermesi durumunda, CE uygunluk işareti, sadece asansörü monte eden veya güvenlik aksamı imalatçısı tarafından uygulanacak yönetmeliklere uygunluğu gösterir. Bu durumda uygulanan yönetmeliklerin Resmî Gazete’de yayımlandığı şekliyle yönetmeliklerce talep edilen ve asansör veya güvenlik aksamının beraberinde bulunan belge, tebliğ veya talimatnamelerde yer almalıdır.

      • MADDE 8 (CE uygunluk işareti)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (UYGUNLUK DEĞERLENDİRME İŞLEMLERİ VE CE UYGUNLUK İŞARETİ )

        MADDE 8 (CE uygunluk işareti)

        (1) CE uygunluk işaretinin şekli bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek III)’te gösterilmiştir. CE uygunluk işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 15/11/2001 tarihli ve 2001/3530 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "CE" Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümleri uygulanır.

                     (2) CE uygunluk işareti,

                     a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek I)’deki 5 inci paragraftaki düzenlemelere uygun olarak, her asansör kabinine açıkça ve görülebilir şekilde,

                     b) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek IV)’te listelenen güvenlik aksamlarının her birine, eğer bu mümkün değilse güvenlik aksamına ayrılmayacak biçimde takılan bir etiketin üzerine,

                     iliştirilir.

                     (3) Üçüncü kişileri CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli açısından yanıltacak işaretlerin asansörlere veya güvenlik aksamlarına iliştirilmesi yasaktır. CE uygunluk işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla, başka bir işaret de asansörlere veya güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.

                     (4) Asansör monte edenin veya güvenlik aksamı imalatçısının veya bunların Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin, bu Yönetmeliğin getirdiği yükümlülüklere uymaması durumunda, asansörü veya güvenlik aksamını piyasaya arz eden kişi, bu yükümlülüklerden sorumludur. Aynı yükümlülükler, asansör ya da güvenlik aksamını kendi kullanımı için imal edenler için de geçerlidir.

      • MADDE 9 (CE uygunluk işaretinin usulsüz kullanımı)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (UYGUNLUK DEĞERLENDİRME İŞLEMLERİ VE CE UYGUNLUK İŞARETİ )

        MADDE 9 (CE uygunluk işaretinin usulsüz kullanımı)

        (1) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri saklı kalmak kaydıyla;

                     a) Bakanlığın CE uygunluk işaretinin uygun olmayan bir şekilde iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, asansörü monte eden asansör firması veya güvenlik aksamının imalatçısı veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi, asansörün veya güvenlik aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygun olmasını sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.

                      b) Uygunsuzluk devam ediyorsa, Bakanlık kanunlarla kendisine verilen yetkiler çerçevesinde, söz konusu güvenlik aksamının piyasaya arzının kısıtlanmasına veya yasaklanmasına veya piyasadan çekilmesine ve asansörün kullanımının yasaklanmasına ilişkin tüm önlemleri alır.

                     (2) Bakanlık, bu durumu ve yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir.

    • YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)
      • MADDE 14 - (BİLDİRİMLER)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 14 - (BİLDİRİMLER)

        (1) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince, herhangi bir asansöre veya güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 üncü maddelerle getirilen her türlü sınırlama, yasaklama ve tedbirler, bunların alınmasını gerektiren sebepler belirtilerek, Bakanlıkça en kısa süre içinde ilgili taraflara ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirilir.

      • MADDE 15 - (GİZLİLİK)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 15 - (GİZLİLİK)

        (1) Bakanlık, onaylanmış kuruluş ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına katılan bütün taraflar, görevlerini yerine getirmeleri sırasında temin ettikleri bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.

      • MADDE 16 - (AYKIRI DAVRANIŞLARDA UYGULANACAK HÜKÜMLER )
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 16 - (AYKIRI DAVRANIŞLARDA UYGULANACAK HÜKÜMLER )

        (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. 4703 sayılı Kanunda üretici tanımına dahil olanlara ürünlerin güvenliği için getirilen yükümlülükler saklı olup bu Yönetmelik sözü geçen yükümlülüklere istisna getirmez.

      • MADDE 17 - (ULUSAL DAİMİ KOMİTE)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 17 - (ULUSAL DAİMİ KOMİTE)

        (1) Gerektiğinde bu Yönetmeliğin kendine mahsus uygulama ve yürütmesi için, Bakanlık eşgüdümünde ilgili kamu ve özel sektör temsilcilerinden oluşan bir Ulusal Daimi Komite oluşturulur.

      • MADDE 18 - (DÜZENLEMELER)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 18 - (DÜZENLEMELER)

        (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak gerekli alt düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.

      • MADDE 19 - (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN MEVZUAT )
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 19 - (YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN MEVZUAT )

        (1) 15/2/2003 tarihli ve 25021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliğinin (95/16/AT) 1 ila 13 üncü maddeleri (13 üncü madde dahil), 27 ila 32 nci maddeleri (32 nci madde dahil), geçici 1 inci maddesi ve ekleri yürürlükten kaldırılmıştır.

        (2) 15/2/2003 tarihli ve 25021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliğinin (95/16/AT) yürürlükten kaldırılan hükümlerine diğer düzenlemelerde yapılan atıflar, bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine yapılmış sayılır.

      • MADDE 20 - (YÜRÜRLÜK)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 20 - (YÜRÜRLÜK)

        (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

      • MADDE 21 - (YÜRÜTME)
        YEDİNCİ BÖLÜM (ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER)

        MADDE 21 - (YÜRÜTME)

        (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

        (1): Bu değişiklik 29/12/2009 tarihinde yürürlüğe girer. 

         
         
  • ASBESTLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

    ASBESTLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

    26.12.2003 tarihli ve 25328 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

    • BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)
      • MADDE 1 (AMAÇ)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 1 (AMAÇ)

        Bu Yönetmeliğin amacı, çalışanların asbest tozuna maruziyetlerinin önlenmesi ve bu maruziyetten doğacak sağlık risklerinden korunması, sınır değerlerin ve diğer özel önlemlerin belirlenmesidir.

      • MADDE 2 (KAPSAM)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 2 (KAPSAM)

        Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına giren, asbest veya asbestli malzeme ile yapılan çalışmalarda, asbest tozuna maruziyetin olabileceği tüm işlerde ve işyerlerinde uygulanır.

        Bu Yönetmelikte belirtilen daha sıkı ve özel önlemler saklı kalmak kaydı ile, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği hükümleri de uygulanır.

      • MADDE 3 (DAYANAK)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 3 (DAYANAK)

        Bu Yönetmelik 4857 sayılı İş Kanununun 78 inci maddesine göre düzenlenmiştir.

      • MADDE 4 (TANIMLAR)
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        MADDE 4 (TANIMLAR)

        Bu Yönetmelikte geçen;

        a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

        b) Asbest:

         -  Aktinolit Asbest, CAS No 77536 - 66 - 4,

         -  Grünerit Asbest (amosit) CAS No 12172 - 73 - 5,

         -  Antofilit Asbest, CAS No 77536 - 67 - 5,

         -  Krizotil, CAS No 12001 - 29 - 5,

         -  Krosidolit, CAS No 12001 - 28 - 4,

         -  Tremolit Asbest, CAS No 77536 - 68 - 6.

        lifli silikatları ifade eder.

      • EK–I
        BİRİNCİ BÖLÜM (AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR)

        EK–I

        Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen sağlık muayene ve kontrolleri ile ilgili hususlar:

         

        1.      Mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklara sebep olabilir:

        -       asbestosis

        -       mezotelyoma

        -       akciğer kanseri (bronchial carcinoma)

        -       mide-bağırsak kanseri (gastro-intestinal carcinoma)

        2.      Doktor ve/veya diğer görevli sağlık personeli asbeste maruz kalan işçilerin her birinin maruziyet durumunu ve çalışma şartlarını yakından bilmelidir.

        3.      İşçilerin sağlık muayeneleri iş hekimliğinin prensip ve uygulamalarına uygun şekilde yapılacak ve en az aşağıdaki hususları içerecektir:

        -        işçinin mesleki ve tıbbi özgeçmişi ile ilgili kayıtların tutulması,

        -        her işçi ile görüşme yapılması,

        -        genel klinik muayenesi, özellikle göğüs muayenesi,

        -        solunum fonksiyon testi.(solunan havanın hacmi ve hızı)

         

        Doktor ve/veya diğer yetkili sağlık personeli, iş hekimliğindeki gelişmeler göz önüne alarak sputum sitoloji testleri, göğüs filmi (X-ray), tomodensitometri gibi daha ileri tetkikler isteyebilir.

         

    • İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)
      • MADDE 10 (SINIR DEĞER)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 10 (SINIR DEĞER)

        İşveren, işçilerin maruz kaldığı havadaki asbest konsantrasyonunun, sekiz saatlik zaman ağırlıklı ortalama (TWA) değerinin 0,1 lif/cm3’ü geçmemesini sağlayacaktır.

      • MADDE 11 (SINIR DEĞERİN AŞILMASI)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 11 (SINIR DEĞERİN AŞILMASI)

        Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde verilen sınır değerin aşılması halinde;

        a) Sınır değerin aşılmasının nedenleri tespit edilerek asbest konsantrasyonunun bu değerin altına inmesi için gerekli önlemler derhal alınacaktır. İşçilerin korunması için uygun önlemler alınıncaya kadar etkilenmiş alanda çalışma yapılmayacaktır.

        b) Alınan önlemlerin yeterli olup olmadığını belirlemek için ortam havasında yeniden asbest konsantrasyonu ölçümü yapılacaktır.

        c) Maruziyetin diğer önlemlerle azaltılmasının mümkün olmadığı ve ancak solunum sistemi koruyucusu kullanılarak sınır değere uyumun mümkün olduğu hallerde, işçilerin koruyucu ile çalışmaları süreklilik arz etmeyecek ve her bir işçinin çalışacağı azami süre önceden belirlenecek ve bu süre kesinlikle aşılmayacaktır. Koruyucu kullanılarak yapılan çalışma süresince, fiziki şartlar ve iklim şartları dikkate alınarak ve işçilerin veya temsilcilerinin görüşleri de alınarak uygun dinlenme araları verilecektir.

      • MADDE 12 (YIKIM VE TAMİR - BAKIM İŞLERİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 12 (YIKIM VE TAMİR - BAKIM İŞLERİ)

          İşveren yıkım veya tamir bakım işlerine başlamadan önce, asbest içerebilecek malzemeleri belirlemek için bina veya tesis sahibinden de bilgi alarak gerekeni yapacaktır. Herhangi bir yapı veya malzemede asbest bulunduğu şüphesi varsa bu Yönetmelik hükümleri uygulanacaktır.

      • MADDE 13 (SÖKÜM VE YIKIM İŞLERİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 13 (SÖKÜM VE YIKIM İŞLERİ)

        Teknik önlemler alınmasına rağmen, havadaki asbest konsantrasyonunun bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen sınır değeri aşabileceği yıkım, söküm, uzaklaştırma, tamir ve bakım gibi belirli işlerde; işçilerin korunması için işveren, özellikle aşağıda belirtilen önlemleri alacaktır:

        a) Uygun solunum sistemi koruyucusu ve diğer kişisel koruyucu ekipman ile bunları kullanacak işçiler belirlenecektir.

        b) Sınır değerin aşılması ihtimali olan yerlere uyarı levhası konulacaktır.

        c) Asbest veya asbestli malzemeden çıkan tozun tesis veya çalışma alanı dışına yayılması önlenecektir.

        Yukarıda belirtilen işlere başlamadan önce, alınacak tedbirler hususunda işçilerin veya temsilcilerinin görüşleri alınacaktır.

      • MADDE 14 (İŞ PLANI)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 14 (İŞ PLANI)

        Asbest ve/veya asbestli malzeme içeren binalar, yapılar, atölyeler, fabrikalar ve diğer tesisler veya gemilerdeki söküm ve yıkım işlerine başlamadan önce bir iş planı yapılacaktır.

        a) İş planında, işçilerin sağlık ve güvenliğini korumak için işyerinde alınacak önlemler belirtilecektir. Bu planda özellikle;

        1) Asbest veya asbestli malzemenin uzaklaştırılması işlemleri, bu malzemelerin yerinde kalmasından daha büyük bir risk oluşturmuyorsa, yıkıma başlanmadan önce asbest veya asbestli malzemelerin bina ve tesislerden uzaklaştırılması,

        2) Gereken durumlarda, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddenin (a) bendinde belirtilen kişisel koruyucunun sağlanması,

        3) Asbestin yıkım veya uzaklaştırılması işleri tamamlandığında, işyerinde asbeste maruziyet riski kalmadığını belirten bir belge düzenlenmesi,

        hususları yer alacaktır.

        b) İşe başlanmadan önce yukarıda belirtilen iş planı Bakanlığa verilecektir.

      • MADDE 15 (EĞİTİM)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 15 (EĞİTİM)

        İşveren, asbest içeren tozlara maruz kalan veya kalma ihtimali bulunan bütün işçilere uygun ve yeterli eğitimi sağlamak zorundadır. Bu eğitim;

        a) Belirli aralıklarla tekrarlanacak ve işçilere maddi bir yük getirmeyecektir.

        b) İşçilerin kolayca anlayabileceği şekilde yapılacak, korunma ve güvenlik yönünden özellikle aşağıdaki hususlarda işçilerin gerekli bilgi ve beceriyi kazanmaları sağlanacaktır;

        1)  Asbestin özellikleri ve sigara içmenin olumsuz etkilemesi de dahil asbestin sağlığa etkileri,

        2)  Asbest içermesi muhtemel malzeme ve ürünlerin türleri,

        3)  Asbeste maruz kalınabilecek işlemler ve bu maruziyeti en aza indirmek için alınacak koruyucu tedbirlerin önemi,

        4)  Güvenli çalışma şekli ve yöntemi ile koruyucu ekipman,

        5) Uygun solunum sistemi koruyucusu seçimi, bunların koruma şekli ve koruma derecesi ve uygun şekilde kullanılması,

        6) Acil durum işlemleri,

        7) Dekontaminasyon işlemleri,

        8) Atıkların uzaklaştırılması ve

        9) Gerekli tıbbi muayeneler.

      • MADDE 16 (SÖKÜM İŞİNİN UZMANLARCA YAPILMASI)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 16 (SÖKÜM İŞİNİN UZMANLARCA YAPILMASI)

        Asbestin sökümü veya uzaklaştırılması işi, bu konuda yeterli bilgi ve deneyime sahip uzman kişi veya kuruluşlarca yapılacaktır.

      • MADDE 17 (GENEL ÖNLEMLER)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 17 (GENEL ÖNLEMLER)

        Asbest veya asbestli malzemeyle yapılan çalışmalarda aşağıdaki önlemler alınacaktır:

        a) Asbestle çalışılan yerler;

        1) Açıkça işaretlenecek ve uyarı levhaları konulacaktır.

        2) Bu yerlere, görevli olanlar dışındaki işçilerin girmesi önlenecektir.

        3) Sigara içilmesi yasak olan alanlar belirlenecektir.

        b) Yeme içme için ayrılan yerlerde asbest tozu ile kirlenme riski bulunmayacaktır.

        c) Asbestle çalışılan işyerlerinde;

        1) İşçilere uygun koruyucu iş elbiseleri verilecektir.

        2) Koruyucu elbiseler işyeri dışına çıkarılmayacaktır. Elbiseler işyerinde veya bu tür temizlik işlerinin yapıldığı yerlerde temizlenecek, ancak elbiseler işyerinden kapalı kaplar içerisinde çıkarılacaktır.

        3) Koruyucu elbiseler ile işçilerin kendilerine ait elbiseler ayrı ayrı yerlerde muhafaza edilecektir.

        4) İşçilere uygun el ve yüz yıkama yerleri, tozlu işlerde duş sağlanacaktır.

        5) Kullanılan koruyucu malzemeler, özel olarak belirlenmiş yerlerde saklanacak, her kullanımdan sonra kontrol edilip temizlenerek, tamir ve bakımı yapılacaktır.

        Yukarıda belirtilen önlemler işçilere herhangi bir mali yük getirmeyecektir.

      • MADDE 18 (İŞÇİLERİN VEYA TEMSİLCİLERİN BİLGİLENDİRİLMESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 18 (İŞÇİLERİN VEYA TEMSİLCİLERİN BİLGİLENDİRİLMESİ)

        -  Asbest veya asbestli malzemeyle yapılan çalışmalarda;

        a) İşçilere ve temsilcilerine aşağıdaki konularda yeterli bilgi verilecektir:

        1) Asbest veya asbestli malzemeden yayılan tozdan doğacak sağlık riskleri,

        2) Yönetmelikte belirtilen limit değerler ve ortam havasında sürekli yapılması gerekli ölçümler,

        3) Sigara içilmemesi de dahil uyulması gereken hijyen şartları,

        4) Koruyucu ekipman ve giyim eşyası kullanımına yönelik önlemler,

        5) Asbeste maruziyeti en aza indirecek özel önlemler.

        b) Yukarıda (a) bendinde yer alan önlemlere ek olarak;

        1) İşçi ve/veya temsilcilerine, ortam havasındaki asbest konsantrasyonu ölçüm sonuçları hakkında bilgi verilecek ve bu sonuçlarla ilgili gerekli açıklamalar yapılacaktır.

        2) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen sınır değerin aşıldığı hallerde, işçiler ve temsilcileri bu durumdan derhal haberdar edilecek, nedenleri bildirilecek, alınacak önlemler hakkında görüş alışverişinde bulunulacaktır. Acil bir durumda alınan önlemler bildirilecektir.

      • MADDE 19 (SAĞLIK GÖZETİMİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 19 (SAĞLIK GÖZETİMİ)

         İşçiler aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak sağlık gözetimine tabi tutulacaktır:

        a) Asbestle çalışacak her işçinin çalışmaya başlamadan önce genel sağlık durumu değerlendirilecek ve Yönetmelik Ek’inde belirtildiği şekilde, özellikle göğüs muayeneleri ile diğer tetkik ve kontrolleri yapılacaktır.

         İşçilerin sağlık durumlarının değerlendirmesi en az 3 yılda bir tekrarlanacak ve her işçi için sağlık kaydı tutulacaktır.

        b) Sağlık gözetiminden sorumlu hekim; muayene ve tetkiklerin sonucuna göre, işçinin asbeste maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaması da dahil, her türlü koruyucu ve önleyici önlemleri belirleyecek ve önerilerde bulunacaktır.

        c) İşçilere maruziyetin sona ermesinden sonra da yapılması gereken sağlık değerlendirmeleri ile ilgili bilgi verilecektir. Hekim, maruziyetin bitmesinden sonra sağlık gözetiminin devam etmesi gereken süreyi belirleyebilir.

        d) İşçi veya işveren sağlık muayene ve tetkiklerinin yeniden yapılmasını isteme hakkına sahiptir.

      • MADDE 20 (KAYIT TUTULMASI)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 20 (KAYIT TUTULMASI)

        Asbestle çalışılan işyerlerinde işverenler aşağıda belirtilen kayıtları tutmak ve bunları saklamakla yükümlüdürler:

        a)  İşveren, asbest veya asbestli malzeme ile çalışanların yaptıkları işleri, çalışma süresini ve maruziyet miktarını belirten kayıtları tutacaktır. Doktor veya sağlık konusunda yetkili kişiler bu kayıtları inceleyebilirler. İşçiler kendilerine ait kayıtların bir örneğini alabilirler. İşçiler ve/veya temsilcileri de kayıtlar hakkında isimsiz genel bilgileri alabilirler.

        b) Yukarıda (a) bendinde belirtilen kayıtlar ile bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (a) bendinde belirtilen kayıtlar, maruziyetin sona ermesinden sonra en az 40 yıl süreyle saklanacaktır.

        c) İşyerinde faaliyetin sona ermesi halinde işveren (b) bendinde belirtilen kayıtları Bakanlığa vermek zorundadır.

      • MADDE 21 (ASBESTOSİS VE MEZOTELYOMA KAYITLARI)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 21 (ASBESTOSİS VE MEZOTELYOMA KAYITLARI)

        Sosyal Sigortalar Kurumunca tespit edilen veya bu Kuruma bildirilen asbestosis ve mezotelyoma vakaları ile ilgili kayıtlar Kurum tarafından tutulur.

      • MADDE 5 (RİSK DEĞERLENDİRMESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 5 (RİSK DEĞERLENDİRMESİ)

        -  İşveren, asbest tozuna maruziyet riski bulunan çalışmalarda, asbestin türü ve fiziksel özellikleri ile çalışanların maruziyet derecesini dikkate alarak risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. İşyerinde yapılan risk değerlendirmesi sonucunda;

        a) İşçilerin maruziyetinin düşük seviyede ve nadir olması ve risk değerlendirmesinde çalışılan ortam havasındaki asbest miktarının belirlenmiş sınır değerin altında olduğunun ortaya çıkması halinde, bu Yönetmeliğin 6 ncı, 19 uncu ve 20 nci madde hükümleri, aşağıda belirtilen işlerde uygulanmayabilir;

        1) Sadece, kolay kırılmayan malzeme ile çalışılan, geçici ve kısa süreli tamir ve bakım işlerinde,

        2) Asbest liflerinin sıkı şekilde bağlı olduğu malzemenin bozulmadan ve parçalanmadan uzaklaştırılması işlerinde,

        3) İyi durumdaki asbestli malzemenin paketlenmesi işlerinde,

        4) Ortam havasının izlenmesi ve kontrolü işleri ile malzemelerde asbest bulunup bulunmadığının tespiti için örnek alınması işlerinde.

        b) Risk değerlendirmesi yapılırken işçiler veya temsilcilerinin görüşleri alınacaktır. Gerek görüldüğünde ve kullanılan asbestli malzemenin değişmesi halinde risk değerlendirmesi yeniden yapılacaktır.

      • MADDE 6 (BİLDİRİM)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 6 (BİLDİRİM)

        İşveren, bu Yönetmelik kapsamına giren işyerini çalışmaya başlamadan önce Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

        a) Bildirimde aşağıdaki hususlar yer alacaktır:

        1) İşyerinin adresi,

        2) Kullanılan veya işlenen asbestin türü ve miktarı,

        3) Yapılan işler ve kullanılan prosesler,

        4) Çalışan işçi sayısı,

        5) İşe başlama tarihi ve işin süresi,

        6) Çalışanların maruziyetini önlemek için alınan tedbirler.

        b) İşçiler ve/veya temsilcileri, Bakanlığa yapılan bildirimle ilgili belgeleri görme hakkına sahiptir.

        c) Çalışma şartlarındaki asbest tozuna maruziyeti önemli ölçüde artıracak her değişiklikte işveren yeniden bildirimde bulunmak zorundadır.

      • MADDE 7 (KULLANIM YASAĞI)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 7 (KULLANIM YASAĞI)

        Asbestin püskürtülerek (sprey) kullanılması ve asbest içeren, yoğunluğu 1 gr/cm3’den az olan, yalıtım veya ses yalıtımı malzemesi ile çalışılması yasaktır.

        Asbestin kullanılması ve pazarlanması ile ilgili yürürlükteki diğer mevzuata aykırı olmamak şartıyla; asbestin çıkarılması, asbest ürünlerinin veya asbest ilave edilmiş ürünlerin üretimi ve işlenmesi sırasında işçilerin asbest liflerine maruz kalabileceği işler yasaktır.

        Ancak, asbest içeren malzemenin yıkımı, sökümü ve ayırma gibi işlemlerden kaynaklanan asbestli ürünlerin atılması için yapılan işler hariçtir.

      • MADDE 8 (LİMİT DEĞERLERİN AŞILMASININ ÖNLENMESİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 8 (LİMİT DEĞERLERİN AŞILMASININ ÖNLENMESİ)

        Asbest ve asbestli malzemelerle yapılan çalışmalarda, işçilerin bu malzemelerden çıkan toza maruziyetini en aza indirmek ve her durumda asbestin ortam havasındaki miktarının bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen limit değeri aşmaması için özellikle aşağıda belirtilen önlemler alınacaktır:

        a) Asbest ve asbestli malzemelerle yapılan çalışmalar mümkün olan en az sayıda işçi ile yapılacaktır.

        b) Çalışma sistemi asbest tozu çıkarmayacak şekilde, bu mümkün değilse çıkan tozun ortama yayılması önlenecek şekilde tasarlanacaktır.

        c) Asbest içeren çalışmaların yapıldığı yerler ve ekipman, temizlik ve bakım işlerinin düzenli ve etkili şekilde yapılmasına elverişli olacaktır.

        d) Asbest veya toz çıkaran asbestli malzemeler, sızdırmaz uygun paketler içerisinde taşınacak ve diğer malzemelerden ayrı olarak depolanacaktır.

        e) Asbest içeren atıklar derhal toplanarak içinde asbest olduğunu gösterecek şekilde etiketlenmiş ve sızdırmaz paketler içinde en kısa zamanda işyerinden uzaklaştırılacak ve ilgili mevzuata uygun şekilde yok edilecektir.

        Bu hüküm maden işlerinde uygulanmaz.

      • MADDE 9 (ASBEST ÖLÇÜMLERİ)
        İKİNCİ BÖLÜM (GENEL HÜKÜMLER)

        MADDE 9 (ASBEST ÖLÇÜMLERİ)

        Asbest ölçme ve numune alma işlemleri aşağıda belirtildiği şekilde yapılacaktır:

        a) Başlangıçta yapılan risk değerlendirmesi sonuçlarını dikkate alarak ve bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen limit değere uygunluğu sağlamak için düzenli olarak çalışma ortamında asbest lifi ölçülecektir.

        b) Ölçüm için numune alınması, işçilerin asbest veya asbestli malzemeden kaynaklanan toza kişisel maruziyetlerini gösterecek şekilde olacaktır.

        c) Numune alınırken işçilerin veya temsilcilerinin görüşleri alınacaktır.

        d) Numuneler bu konuda eğitilmiş kişiler tarafından alınacaktır. Alınan numunelerin analizi, (f) bendinde belirtildiği şekilde, lif saymak için uygun araç gereçle donatılmış laboratuarlarda yapılacaktır.

        e) Numune alma süresi, ölçüm veya zaman ağırlıklı hesaplama ile 8 saatlik çalışma süresinde (bir vardiya) işçinin maruziyetini belirleyecek şekilde olacaktır.

        f) Lif sayımı, faz - kontrast mikroskobu (PCM) kullanılarak Dünya Sağlık Teşkilatı’nın 1997 tarihinde tavsiye ettiği metotla veya eşdeğer sonuçları veren başka bir metotla yapılacaktır.

        Havadaki asbestin ölçülmesinde, uzunluğu 5 mikrondan daha büyük, eni 3 mikrondan daha küçük ve boyu eninin 3 katından büyük olan lifler hesaba katılacaktır.

    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (SON HÜKÜMLER)
      • MADDE 22 (İLGİLİ AVRUPA BİRLİĞİ MEVZUATI)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (SON HÜKÜMLER)

        MADDE 22 (İLGİLİ AVRUPA BİRLİĞİ MEVZUATI)

        Bu Yönetmelik 19/9/1983 tarihli ve 83/477/EEC sayılı ve 25/6/1991 tarihli ve 91/382/EEC sayılı Avrupa Konseyi Direktifleri ile 27/3/2003 tarihli ve 2003/18/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır

      • MADDE 23 (UYGULAMA ESASLARI)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (SON HÜKÜMLER)

        MADDE 23 (UYGULAMA ESASLARI)

        Bakanlık bu Yönetmelikle ilgili uygulama esaslarını düzenlemek amacıyla yönergeler çıkarabilir.

      • MADDE 24 (YÜRÜRLÜK)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (SON HÜKÜMLER)

        MADDE 24 (YÜRÜRLÜK)

        Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

      • MADDE 25 (YÜRÜTME)
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (SON HÜKÜMLER)

        MADDE 25 (YÜRÜTME)

        Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

  • ASKERİ İŞYERLERİYLE YURT GÜVENLİĞİ İÇİN GEREKLİ MADDELER ÜRETİLEN İŞYERLERİNİN DENETİM VE TEFTİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK

    ASKERİ İŞYERLERİYLE YURT GÜVENLİĞİ İÇİN GEREKLİ MADDELER ÜRETİLEN İŞYERLERİNİN DENETİM VE TEFTİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK

    1.8.2004 tarihli ve 25540 sayılıResmi Gazete’de yayımlanmıştır.

    • BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )
      • MADDE 1 ( AMAÇ )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 1 ( AMAÇ )

        Bu Yönetmeliğin amacı; askeri işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin çalışma hayatına ilişkin denetim ve teftişi ile sonuçlarına dair usul ve esasları düzenlemektir.

      • MADDE 2 ( KAPSAM )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 2 ( KAPSAM )

        Bu Yönetmelik, askeri işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerini kapsar.

      • MADDE 3 ( DAYANAK )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 3 ( DAYANAK )

        Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 91 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

      • MADDE 4 ( TANIMLAR )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 4 ( TANIMLAR )

        Bu Yönetmelikte geçen;

        a) Askeri İşyerleri: Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı (Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı) ve İçişleri Bakanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı) tarafından doğrudan doğruya işletilen askeri işyerlerini,

        b)  Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerleri: 29/6/2004 tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun kapsamında maddeleri üreten ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından her yıl Ocak ayında yayımlanan listeye dahil olan işyerlerinden (a) bendi kapsamı dışında kalan ve isim, adres, unvanları ile işyeri bilgileri Milli Savunma Bakanlığı tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilen işyerlerini,

        c)  Diğer Askeri İşyerleri: İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar ile Türkiye’de kurulan askeri işyerlerini, ifade eder.

    • İKİNCİ BÖLÜM ( GENEL HÜKÜMLER )
      • MADDE 5 ( ASKERİ İŞ MÜFETTİŞLİĞİ )
        İKİNCİ BÖLÜM ( GENEL HÜKÜMLER )

        MADDE 5 ( ASKERİ İŞ MÜFETTİŞLİĞİ )

        Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleriyle aynı yetki ve sorumluluklara sahip olan askeri iş müfettişlerinde; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerinde aranılan niteliklerin bulunması gereklidir.

        Askeri iş müfettişlerinde aranılacak nitelikler ile müfettişliğe giriş sınavları ve müfettişlerin çalışma usul ve esasları Milli Savunma Bakanlığınca düzenlenecek ayrı bir yönetmelikle belirlenir.

      • MADDE 6 ( ÇALIŞMA MEVZUATININ UYGULANMASI VE SONUÇLARI )
        İKİNCİ BÖLÜM ( GENEL HÜKÜMLER )

        MADDE 6 ( ÇALIŞMA MEVZUATININ UYGULANMASI VE SONUÇLARI )

        Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (a) bendinde belirtilen askeri işyerlerinin, çalışma hayatına ilişkin denetim ve teftişi, askeri iş müfettişleri tarafından yapılır. Askeri iş müfettişleri tarafından yapılan denetim ve teftiş ile sonuçlarına ait işlemler, çalışma hayatı ile ilgili mevzuatın işyerlerinin denetim ve teftişi ile ilgili hükümlerine göre yürütülür.

        Askeri iş müfettişlerinin denetim ve teftişlerine tabi işyerleriyle ilgili raporların sonuçlarının işyerlerine tebliği ile uygulanması ve izlenmesi Milli Savunma Bakanlığınca sağlanır.

      • MADDE 7 ( YURT GÜVENLİĞİ İÇİN GEREKLİ MADDELER ÜRETİLEN İŞYERLERİ İLE DİĞER ASKERİ İŞYERLERİNİN DENETİM VE TEFTİŞİ )
        İKİNCİ BÖLÜM ( GENEL HÜKÜMLER )

        MADDE 7 ( YURT GÜVENLİĞİ İÇİN GEREKLİ MADDELER ÜRETİLEN İŞYERLERİ İLE DİĞER ASKERİ İŞYERLERİNİN DENETİM VE TEFTİŞİ )

        Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (b) ve (c) bendinde belirtilen işyerlerinin denetim ve teftişi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişlerince yapılır.

      • MADDE 8 ( TEFTİŞ ZAMANI VE İŞYERİ BELGELERİ )
        İKİNCİ BÖLÜM ( GENEL HÜKÜMLER )

        MADDE 8 ( TEFTİŞ ZAMANI VE İŞYERİ BELGELERİ )

        Bu Yönetmelik kapsamında bulunan işyerlerinin denetim ve teftişleri işyerlerinin çalışma saatleri içinde yapılır ve bu işyerlerine ait kayıt ve belgeler her ne sebeple olursa olsun işyeri dışına çıkartılmadan işyerinde incelenir.

      • MADDE 9 ( BİLDİRİMLER )
        İKİNCİ BÖLÜM ( GENEL HÜKÜMLER )

        MADDE 9 ( BİLDİRİMLER )

        Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (c) bendi kapsamına giren diğer askeri işyerlerinin isim ve unvanları, adresleri, faaliyet konuları ve bu işyerlerinde vuku bulan değişiklikler Milli Savunma Bakanlığınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir.

        Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (c) bendi kapsamındaki işyerlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hangi iş müfettişlerinin teftiş edeceği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. Milli Savunma Bakanlığınca, bu askeri işyerlerinin teftişi için özel kimlik kartı verilenler, teftişe başlamadan önce, özel kimlik kartlarını ilgili işveren/işveren vekiline göstermek zorundadır.

    • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ( SON HÜKÜMLER )
      • MADDE 10 ( YÜRÜRLÜK )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ( SON HÜKÜMLER )

        MADDE 10 ( YÜRÜRLÜK )

        Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

      • MADDE 11 ( YÜRÜTME )
        ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ( SON HÜKÜMLER )

        MADDE 11 ( YÜRÜTME )

        Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Savunma Bakanı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı birlikte yürütür.

  • BALIKÇI GEMİLERİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

    BALIKÇI GEMİLERİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

    27.11.2004 tarihli ve 25653 sayılıResmi Gazete’de yayımlanmıştır.

    • BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )
      • MADDE 1 ( AMAÇ )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 1 ( AMAÇ )

        Bu Yönetmeliğin amacı, balıkçı gemilerinde yapılan işlerde işçilerin sağlık ve güvenliğinin korunması için alınması gerekli önlemleri belirlemektir.

        Zengin Metin Editörü, ck607Araç çubukları Editörü Kaynak Geri Al Tekrarla Yeni Sayfa Sayfa Sonu Ekle IFrame Bul Değiştir Düz Metin Olarak Yapıştır Word`den Yapıştır Yazı Rengi Arka Renk Link Ekle/Düzenle Köprü Kaldır Kalın İtalik Altı Çizgili Üstü Çizgili Alt Simge Üst Simge Biçimi Kaldır Sola Dayalı Ortalanmış Sağa Dayalı İki Kenara Yaslanmış Sekme Azalt Sekme Arttır Blok Oluştur Numaralı Liste Simgeli Liste Resim Tablo Yatay Satır Ekle Büyült Blokları Göster Insert math Vimeo yada Dailymotion videoYardım için ALT 0 tuşlarına basın◢Elementlerin yolu 
      • MADDE 2 ( KAPSAM )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 2 ( KAPSAM )

        Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına giren balıkçı gemilerinde yapılan işleri kapsar.

      • MADDE 3 ( DAYANAK )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 3 ( DAYANAK )

        Bu Yönetmelik, 4857 sayılı İş Kanununun 78 inci maddesine dayanılarak düzenlenmiş ve 23/11/1993 tarihli ve 93/103/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifi esas alınarak hazırlanmıştır.

      • MADDE 4 ( TANIMLAR )
        BİRİNCİ BÖLÜM ( AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR )

        MADDE 4 ( TANIMLAR )

        Bu Yönetmelikte geçen;

        Balıkçı Gemisi: Ticari amaçla denizden balık veya diğer canlıları avlamak veya avlayıp işlemekte kullanılan, Türk Bayrağı taşıyan herhangi bir gemiyi,

        Yeni Balıkçı Gemisi: Tam boyu 15 metre veya daha fazla olan ve bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte veya sonraki bir tarihte:

        a)  İnşa veya büyük dönüşüm sözleşmesi yapılmış ya da

        b)  Yapım veya büyük dönüşüm sözleşmesi bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış ancak, bu tarihten 3 yıl ve daha fazla süre sonunda teslim edilecek olan ya da

        c)  Yapım sözleşmesi olmaması durumunda;

        1)  Omurgası kızağa konmuş,

        2)  İnşasına başlanmış veya

        3)  En az 50 tonluk kısmının ya da tahmini toplam kütlesinin en az %1 inin montajı (hangisi daha az ise), bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte veya daha sonra yapılmış olan gemiyi.

        Mevcut Balıkçı Gemisi: Yeni olmayan ve tam boyu 18 metre veya daha fazla olan balıkçı gemisini,

        Gemi: Yeni veya mevcut herhangi bir balıkçı gemisini,

        İşçi: Yardımcı olarak çalışanlar ve stajyerler de dahil, limanda görev yapan personel ve kılavuz kaptanlar hariç, gemide çalışan kişiyi,

        Gemi Sahibi/Donatan: Geminin üzerine kayıtlı olduğu kişiyi veya gemi kısmen veya tamamen bir başka gerçek veya tüzel kişi tarafından, bir anlaşma çerçevesinde işletiliyorsa; işleten gerçek veya tüzel kişiyi,

        Kaptan: Gemiyi sevk ve idare eden veya gemiden sorumlu olan işçiyi,

        ifade eder.

    • EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )
      • 1. DENİZE ELVERİŞLİLİK VE DENGE
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        1. DENİZE ELVERİŞLİLİK VE DENGE

        1.1. Gemi denize elverişli koşullarda tutulacak, kullanımına ve amacına uygun bir şekilde donatılacaktır.

        1.2. Geminin dengesi ile ilgili bilgi ve dokümanlar gemide bulunacak ve seyirden sorumlu personel bu bilgilere kolayca ulaşabileceklerdir.

        1.3. Gemilerin, amaçlanan bütün hizmet koşullarında, dengede olması sağlanacaktır.

        Kaptan, geminin dengesinin sağlanması ve bunun korunması için gerekli bütün önlemleri alacaktır.

        Geminin dengesinin sağlanması ile ilgili kural ve talimatlara kesinlikle uyulacaktır.

      • 10. KAPILAR
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        10. KAPILAR

        10.1. Kapılar, özel bir ekipman gerekmeden her zaman içeriden açılabilecek durumda olacaktır.

        Çalışma yerlerindeki kapılar, çalışma sürerken, her iki taraftan da açılabilmelidir.

        10.2. Kapılar ve özellikle kullanılması zorunlu raylı kapılar, özellikle kötü hava ve deniz koşullarında işçiler için mümkün olan en güvenli biçimde açılıp kapanabilmelidir.

      • 11. ULAŞIM YOLLARI – TEHLİKELİ ALANLAR
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        11. ULAŞIM YOLLARI – TEHLİKELİ ALANLAR

        11.1. Geçitler, üst güvertede bulunan kamara ve benzeri alanların dış kısımları ve genel olarak bütün ulaşım yolları, gemideki çalışmalar sırasında işçilerin güvenliğini sağlayacak biçimde korkuluk, tutma demiri ve halat veya benzeri araçlarla donatılacaktır.

        11.2. Eğer işçilerin güvertedeki boşluklara veya bir güverteden diğerine düşme riski varsa, buralarda yeterli koruma sağlanacaktır.

        Bu koruma demir korkuluklar ile sağlanıyor ise, en az 1 metre yükseklikte olacaktır.

        11.3. İşçilerin, herhangi bir çalışma veya bakım amacıyla güverte üzerindeki tesisata güvenli bir şekilde ulaşımları sağlanacaktır.

        Düşmeleri önlemek için, uygun yükseklikte demir korkuluklar veya benzeri koruyucu araçlar sağlanır.

        11.4. Küpeşteler veya gemiden denize düşmeyi önlemek için bulundurulan diğer araçlar uygun koşullarda tutulacaktır.

        Küpeşteler, güvertede toplanan suyun çabuk atılabilmesi için firengi delikleri veya diğer benzer araçlar ile donatılacaktır.

        11.5. Kıçtan trol atan ve toplayan rampalı balıkçı gemilerinde, rampanın üst kısmı, işçilerin rampaya düşme riskine karşı koruma amaçlı olarak, küpeşte veya diğer bitişik araçların yüksekliği ile aynı yükseklikte bir kapı veya başka bir koruyucu araç ile donatılacaktır.

        Bu kapı veya diğer koruyucu araçlar, kolayca ve tercihan uzaktan kumanda ile açılıp kapanabilmeli ve sadece ağ atmak ve çekmek için açılmalıdır.

      • 12. ÇALIŞMA BÖLÜMLERİNİN DÜZENİ
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        12. ÇALIŞMA BÖLÜMLERİNİN DÜZENİ

        12.1. Çalışma alanları; temiz tutulmalı ve mümkün olduğunca denizden korunmalı ve işçilerin gemi üzerinde düşmeleri veya gemiden düşmelerine karşı yeterli koruma sağlamalıdır.

        Kullanım alanları, hem yükseklik hem de yüzey alanı bakımında yeterli büyüklüğe sahip olmalıdır.

        12.2. Eğer makinalar, makina dairesinden kontrol ediliyorsa, makina dairesinden izole edilmiş, ses geçirmez ayrı bir bölümden kontrol edilebilmeli ve buralara makina dairesine girmeden ulaşılabilir olmalıdır. Köprüüstü, belirlenen koşullara uygun bir alan olarak değerlendirilmelidir.

        12.3. Çekme ekipmanının kumanda sistemleri, operatörlerin rahatça çalışabilmeleri için uygun ve yeterli genişlikteki bir alanda tesis edilmelidir.

        Çekme ekipmanı, aynı zamanda acil durdurma tertibatları da dahil olmak üzere, acil durumlar için uygun koruyucu donanımlara sahip olmalıdır.

        12.4. Çekme ekipmanı operatörü, ekipmanı ve çalışan işçileri rahatça görebilecek bir görüş açısına sahip olmalıdır.

        Eğer çekme ekipmanı köprüden kontrol ediliyorsa, operatör, çalışan işçileri doğrudan veya başka uygun bir araç yardımıyla açıkça görebileceği bir görüş açısına sahip olmalıdır.

        12.5. Köprü ile çalışma güvertesi arasında güvenli bir haberleşme sistemi bulunmalıdır.

        12.6. Balık avlama işlemleri veya güvertedeki diğer çalışmalar sırasında, mürettebatı yaklaşmakta olan ağır hava ve deniz koşullarının yaratacağı tehlike konusunda uyaracak, nitelikli bir personel bulundurulacaktır.

        12.7. Koruyucu araçlar kullanılarak çıplak halatlar, palamarlar ve ekipmanın hareketli parçaları ile temasın en az olması sağlanacaktır.

        12.8. Özellikle trol çeken balıkçı gemilerinde, hareketli kütleler için kumanda sistemleri tesis edilecektir. Bunun için;

        -  Bordadaki olta vb. balık tutma araç ve gereçleri sabitleyecek,

        -  Trol torbasının sallanmasını kontrol altına alacak,

         donanım bulunacaktır.

      • 13. YAŞAM ALANLARI
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        13. YAŞAM ALANLARI

        13.1. İşçilerin yaşam bölümlerinin ve tesislerinin yeri, yapısı, ses geçirmezliği, yalıtımı ve düzeni ve buralara ulaşım yolları; dinlenmeleri sırasında işçileri rahatsız edebilecek geminin diğer bölümlerinden gelebilecek kokulardan, gürültü ve titreşimden, hava ve deniz koşullarından koruyacak biçimde tesis edilecektir.

        İşçilerin yaşam bölümleri; geminin tasarımı, ebatları ve/veya amacı doğrultusunda mümkün olduğu ölçüde, hareket ve hızlanma etkilerinin en az hissedildiği yerlerde olacaktır.

        Sigara içmeyenlerin sigara dumanından rahatsız olmalarını önlemek için uygun önlemler alınacaktır.

        13.2. İşçilerin yaşam bölümleri, sürekli temiz hava girişini sağlayacak ve havanın ağırlaşmasını önleyecek biçimde havalandırılacaktır.

        Yaşam bölümlerinde, aşağıda belirtilen biçimde uygun aydınlatma sağlanacaktır.

        - yeterli genel aydınlatma,

        - dinlenmekte olan işçileri rahatsız etmemek için azaltılmış genel aydınlatma,

        - her ranzada lokal aydınlatma.

        13.3. Mutfak ve yemekhane bulunması durumunda, bunlar yeterli büyüklükte, iyi aydınlatılmış ve havalandırılmış ve kolay temizlenebilir özellikte olacaktır.

        Yiyeceklerin saklanması için buzdolabı veya soğuk hava depoları bulunacaktır.

      • 14. SIHHİ TESİSLER
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        14. SIHHİ TESİSLER

        14.1. Gemilerin yaşam bölümlerinde, uygun malzeme ve ekipmanla donatılmış, soğuk ve sıcak akar suyu olan banyo, tuvalet ve el yüz yıkama yerleri bulunacak ve bu alanlar uygun biçimde havalandırılacaktır.

        14.2 Her işçinin elbiselerini koyabileceği uygun bir yeri olacaktır.

      • 15. İLK YARDIM
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        15. İLK YARDIM

        Bütün gemilerde, Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbî Hizmet Verilmesi için Gerekli Asgarî Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmeliğin EK-II’de yer alan ilk yardım malzemesi bulunacaktır.

      • 16. BORDA VE GİRİŞ İSKELESİ
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        16. BORDA VE GİRİŞ İSKELESİ

        Gemiye güvenli biçimde geçişi sağlayan bir borda iskelesi, giriş iskelesi veya benzer bir donanım bulunacaktır.

      • 17. GÜRÜLTÜ
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        17. GÜRÜLTÜ

        Geminin büyüklüğü dikkate alınarak, çalışma yerlerindeki ve yaşam bölümlerindeki gürültü düzeyini en aza indirmek için gerekli teknik önlemler alınacaktır.

      • 2. MEKANİK VE ELEKTRİK DONANIM
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        2. MEKANİK VE ELEKTRİK DONANIM

        2.1. Elektrik donanımı:

        -  Mürettebatın ve geminin elektriğin tehlikelerinden korunmasını,

        -  Gemideki olağan işleyişi ve yaşam koşullarını sürdürmek için gerekli ekipmanın bir acil güç kaynağına gereksinim duymadan çalışmasını,

        -  Bütün acil durumlarda güvenlik için gerekli elektrik ekipmanının çalışabilir durumda olmasını,

         sağlayacak ve herhangi bir tehlike yaratmayacak şekilde tasarlanacak ve yapılacaktır.

        2.2. Gemide acil durumlarda kullanılmak üzere acil elektrik güç kaynağı bulunacaktır.

        Acil elektrik güç kaynağı, açık gemiler hariç, makina dairesinin dışına konulacak ve herhangi bir yangın veya ana elektrik donanımının çalışmadığı diğer durumlarda, aşağıdaki sistemlerin en az üç saat süreyle aynı anda çalışmasını sağlayabilecek şekilde düzenlenecektir.

        - Dahili haberleşme sistemi, yangın dedektörleri ve acil durum sinyalleri,

        - Seyir fenerleri ve acil durum aydınlatması,

        - Telsiz haberleşme donanımı,

        - Varsa, acil durum elektrikli yangın pompası.

        Acil durum elektrik güç kaynağının akü bataryası olması durumunda; ana elektrik güç kaynağı arızalandığında, akü bataryası otomatik olarak acil durum elektrik panosuna bağlanacak ve yukarıda belirtilen sistemlere en az üç saatlik süre ile kesintisiz enerji sağlayabilecek güçte olacaktır.

        Ana elektrik panosu ile acil durum elektrik panosu, mümkün olduğunca, her ikisi birden suya veya yangına maruz kalmayacak biçimde yerleştirilecektir.

        2.3. Panolar görünür şekilde işaretlenecek, sigortaların değerlerine uygun kullanılıp kullanılmadığı düzenli aralıklarla kontrol edilecektir. Sigorta buşonları tel sarılmak suretiyle tekrar kullanılmayacaktır.

        2.4. Elektrik bataryalarının muhafaza edildiği yerler, uygun şekilde havalandırılacaktır.

        2.5. Seyir için kullanılan tüm elektronik aygıtlar sık ve düzenli aralıklarla test edilecek ve çalışır durumda olması sağlanacaktır.

        2.6. Kaldırmada kullanılan tüm iş ekipmanının kontrol ve testleri düzenli aralıklarla yapılacaktır.

        2.7. Kaldırma ve çekme araçlarının bütün parçalarının ve ilgili ekipmanların düzenli olarak bakımları yapılacak ve çalışır durumda olması sağlanacaktır.

        2.8. Soğutma tesisleri ve basınçlı hava sistemlerinin kontrol ve testleri düzenli aralıklarla yapılacak ve çalışır durumda olması sağlanacaktır.

        2.9. Havadan ağır gazların kullanıldığı pişirme ve mutfak ekipmanları, sadece iyi havalandırılmış alanlarda kullanılacak ve tehlikeli gaz birikimi önlenecektir.

        Yanıcı ve diğer tehlikeli gazlar içeren tüpler, belirgin bir biçimde ve içeriklerine uygun şekilde işaretlenecek ve açık güvertelerde istiflenecektir.

        Tüm vanalar, basınç regülatörleri ve tüplerden gelen borular hasara karşı korunacaktır.

      • 3. TELSİZ HABERLEŞME DONANIMI
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        3. TELSİZ HABERLEŞME DONANIMI

        Telsiz haberleşme donanımı, radyo dalgalarının yayılması için normal şartlar dikkate alınarak kıyıda veya karada bulunan en az bir istasyon ile sürekli iletişim kurulabilecek özellikte olacaktır.

      • 4. ACİL KAÇIŞ YOLLARI VE ÇIKIŞLAR
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        4. ACİL KAÇIŞ YOLLARI VE ÇIKIŞLAR

        4.1. Acil kaçış yolu ve acil çıkış olarak kullanılacak yollarda ve çıkışlarda engel bulunmayacak ve buralara kolayca erişilebilecek, doğrudan açık güverteye veya güvenli bir alana açılacak ve oradan cankurtaran sandallarına ulaşılabilecek şekilde olacaktır. Böylece işçilerin çalışma yerlerini veya yaşama alanlarını mümkün olduğunca çabuk ve güvenli biçimde terk etmeleri sağlanacaktır.

        4.2. Acil kaçış yolu ve acil çıkış olarak kullanılacak yol ve çıkışların sayısı, dağılımı ve boyutları; çalışma yerlerinin ve yaşama alanlarının kullanımına, ekipman ve boyutları ile çalışabilecek maksimum işçi sayısına uygun olacaktır.

        Acil çıkış olarak kullanılabilen ve kapalı olan çıkışlar, bir acil durumda herhangi bir işçi veya kurtarma ekibince derhal ve kolayca kullanılabilir özellikte olacaktır.

        4.3. Acil durum kapıları ile diğer acil çıkışlar, bulundukları yerler ve özel işlevlerine uygun yeterli hava ve su sızdırmaz özellikte olacaktır.

        Acil durum kapıları ve diğer acil çıkışlar, geminin su sızdırmaz bölmeleri kadar yangına dayanıklı olacaktır.

        4.4. Acil durum yolları ve çıkışları, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun olarak işaretlenecektir.

        Bu işaretler uygun yerlere konulacak ve dayanıklı olacaktır.

        4.5. Aydınlatma gerektiren kaçış yolları ve yerleri ile acil çıkışlar, aydınlatma sisteminde meydana gelebilecek herhangi bir arıza durumunda da yeterli aydınlatma sağlayacak acil durum aydınlatma sistemi ile donatılacaktır.

      • 5. YANGIN ALGILAMA VE YANGINLA MÜCADELE
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        5. YANGIN ALGILAMA VE YANGINLA MÜCADELE

        5.1. Geminin boyutları ve kullanım şekli, mevcut ekipman, gemide bulunan maddelerin fiziksel ve kimyasal özellikleri ile gemide bulunabilecek en çok kişi sayısı dikkate alınarak, yaşam bölümleri ve kapalı çalışma yerleri, makine dairesi ve balık ambarı da dahil, uygun yangın söndürme ekipmanı ile ve gerektiğinde yangın dedektörleri ve alarm sistemleri ile donatılacaktır.

        5.2. Yangın söndürme ekipmanı uygun yerlerde ve daima çalışır durumda tutulacak ve acil kullanım için kolay erişilebilir olacaktır.

        İşçiler, yangın söndürme ekipmanının yerleri, çalışma şekilleri ve nasıl kullanılması gerektiği konusunda eğitilecektir.

        Yangın söndürücülerin ve diğer taşınabilir yangın söndürme ekipmanının var olup olmadığı, gemi yola çıkmadan önce daima kontrol edilecektir.

        5.3. Seyyar yangın söndürme ekipmanına kolayca erişilebilecek ve kullanımı kolay olacak ve Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun olarak işaretlenecektir.

        Bu işaretler uygun yerlere konulacak ve dayanıklı olacaktır.

        5.4. Yangın dedektörleri ve alarm sistemleri düzenli ve uygun aralıklarla test edilecek ve bakımları yapılacaktır.

        5.5. Düzenli aralıklarla yangın söndürme tatbikatları yapılacaktır.

      • 6. KAPALI ÇALIŞMA YERLERİNİN HAVALANDIRILMASI
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        6. KAPALI ÇALIŞMA YERLERİNİN HAVALANDIRILMASI

        Kapalı işyerlerinde çalışma şekline ve çalışanların yaptıkları işe göre, ihtiyaç duyacakları yeterli temiz hava bulunması sağlanacaktır.

        Mekanik havalandırma sistemi kullanıldığında sistemin her zaman çalışır durumda olması sağlanacaktır.

      • 7. ORTAM SICAKLIĞI
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        7. ORTAM SICAKLIĞI

        7.1. Çalışma yerlerindeki ortam sıcaklığı, çalışma saatleri süresince, kullanılan çalışma yöntemleri, çalışanların harcadıkları güç ve geminin bulunduğu yerlerdeki hava koşulları ve bu koşullarda olabilecek değişiklikler dikkate alınarak, insan yapısına uygun olacaktır.

        7.2. Yaşam bölümleri, sıhhi bölümler, kantinler ve ilk yardım odaları, kullanım amacına göre yeterli sıcaklıkta olacaktır.

      • 8. AYDINLATMA
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        8. AYDINLATMA

        8.1. Çalışma yerleri mümkün olduğu ölçüde yeterli gün ışığı almalıdır. Ayrıca, çalışma yerleri, işçilerin sağlık ve güvenliklerini tehlikeye atmadan veya diğer gemileri riske sokmadan balıkçılık işlemleri için uygun suni aydınlatma sistemi ile donatılacaktır.

        8.2. Çalışma alanlarında, basamaklarda, merdivenlerde ve geçiş yollarındaki aydınlatma tesisatı, işçiler için kaza riski oluşturmayacak ve geminin seyri için engel yaratmayacaktır.

        8.3. Aydınlatma sistemindeki herhangi bir arızanın çalışanlar için risk oluşturabileceği yerlerde yeterli aydınlatmayı sağlayacak acil aydınlatma sistemi bulunacaktır.

        8.4. Acil aydınlatmanın verimli çalışması sağlanacak ve düzenli aralıklarla test edilecektir.

      • 9. GÜVERTELER, SU GEÇİRMEZ BÖLMELER VE BAŞALTI
        EK-I ( YENİ BALIKÇI GEMİLERİNDE ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        9. GÜVERTELER, SU GEÇİRMEZ BÖLMELER VE BAŞALTI

        9.1. İşçilerin bulunabileceği bütün alanlar, kaymaz malzemeden yapılmış olacak veya kaymayı ve düşmeyi önleyen araçlarla donatılacak ve buralarda mümkün olduğunca engel bulunmayacaktır.

        9.2. Bölmeler halindeki çalışma yerleri, yapılan işin türü ve işçilerin fiziksel aktiviteleri dikkate alınarak, yeterince ses geçirmez ve yalıtılmış olacaktır.

        9.3. Çalışma alanlarındaki güverte, bölme ve başaltı yüzeyleri, hijyen kurallarına uygun şekilde temizlenebilir veya yenilenebilir malzemeden yapılmış olacaktır.

    • EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )
      • 1. DENİZE ELVERİŞLİLİK VE DENGE
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        1. DENİZE ELVERİŞLİLİK VE DENGE

        1.1. Gemi denize elverişli koşullarda tutulacak, kullanımına ve amacına uygun bir şekilde donatılacaktır.

        1.2. Geminin dengesi ile ilgili bilgi ve dokümanlar gemide bulunacak ve seyirden sorumlu personel bu bilgilere kolayca ulaşabileceklerdir.

        1.3. Gemilerin, amaçlanan bütün hizmet koşullarında, dengede olması sağlanacaktır.

        Kaptan, geminin dengesinin sağlanması ve bunun korunması için gerekli bütün önlemleri alacaktır.

        Geminin dengesinin sağlanması ile ilgili kural ve talimatlara kesinlikle uyulacaktır.

      • 10. KAPILAR
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        10. KAPILAR

        10.1. Kapılar, özel bir ekipman gerekmeden her zaman içeriden açılabilecek durumda olacaktır.

        Çalışma yerlerindeki kapılar, çalışma sürerken, her iki taraftan da açılabilmelidir.

        10.2. Kapılar ve özellikle kullanılması zorunlu raylı kapılar, özellikle kötü hava ve deniz koşullarında işçiler için mümkün olan en güvenli biçimde açılıp kapanabilmelidir.

      • 11. ULAŞIM YOLLARI – TEHLİKELİ ALANLAR
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        11. ULAŞIM YOLLARI – TEHLİKELİ ALANLAR

        11.1. Geçitler, üst güvertede bulunan kamara ve benzeri alanların dış kısımları ve genel olarak bütün ulaşım yolları, gemideki çalışmalar sırasında işçilerin güvenliğini sağlayacak biçimde korkuluk, tutma demiri ve halat veya benzeri araçlarla donatılacaktır.

        11.2. Eğer işçilerin güvertedeki boşluklara veya bir güverteden diğerine düşme riski varsa, buralarda yeterli koruma sağlanacaktır.

        Bu koruma demir korkuluklar ile sağlanıyor ise, en az 1 metre yükseklikte olacaktır.

        11.3. İşçilerin, herhangi bir çalışma veya bakım amacıyla güverte üzerindeki tesisata güvenli bir şekilde ulaşımları sağlanacaktır.

        Düşmeleri önlemek için, uygun yükseklikte demir korkuluklar veya benzeri koruyucu araçlar sağlanacaktır.

        11.4. Küpeşteler veya gemiden denize düşmeyi önlemek için bulundurulan diğer araçlar uygun koşullarda tutulacaktır.

        Küpeşteler, güvertede toplanan suyun çabuk atılabilmesi için firengi delikleri veya diğer benzer araçlar ile donatılacaktır.

        11.5. Kıçtan trol atan ve toplayan rampalı balıkçı gemilerinde rampa, işçilerin rampaya düşme riskine karşı koruma amaçlı olarak, küpeşte veya diğer bitişik araçların yüksekliği ile aynı yükseklikte bir kapı veya başka bir koruyucu araç ile donatılacaktır.

        Bu kapı veya diğer koruyucu araçlar, kolayca ve tercihan uzaktan kumanda ile açılıp kapanabilmeli ve sadece ağ atmak ve çekmek için açılmalıdır.

      • 12. ÇALIŞMA BÖLÜMLERİNİN DÜZENİ
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        12. ÇALIŞMA BÖLÜMLERİNİN DÜZENİ

        12.1. Çalışma alanları; temiz tutulmalı ve mümkün olduğunca denizden korunmalı ve işçilerin gemi üzerinde düşmeleri veya gemiden düşmelerine karşı yeterli koruma sağlamalıdır.

        Kullanım alanları, hem yükseklik hem de yüzey alanı bakımında yeterli büyüklüğe sahip olmalıdır.

        12.2. Eğer makinalar, makina dairesinden kontrol ediliyorsa, makina dairesinden izole edilmiş, ses geçirmez ayrı bir bölümden kontrol edilebilmeli ve buralara makina dairesine girmeden ulaşılabilir olmalıdır. Köprüüstü, belirlenen koşullara uygun bir alan olarak değerlendirilmelidir.

        12.3. Çekme ekipmanının kumanda sistemleri, operatörlerin rahatça çalışabilmeleri için uygun ve yeterli genişlikteki bir alanda tesis edilmelidir.

        Çekme ekipmanı, aynı zamanda acil durdurma tertibatları da dahil olmak üzere, acil durumlar için uygun koruyucu donanımlara sahip olmalıdır.

        12.4. Çekme ekipmanı operatörü, ekipmanı ve çalışan işçileri rahatça görebilecek bir görüş açısına sahip olmalıdır.

        Eğer çekme ekipmanı köprüden kontrol ediliyorsa, operatör, çalışan işçileri doğrudan veya başka uygun bir araç yardımıyla açıkça görebileceği bir görüş açısına sahip olmalıdır.

        12.5. Köprü ile çalışma güvertesi arasında güvenli bir haberleşme sistemi bulunmalıdır.

        12.6. Balık avlama işlemleri veya güvertedeki diğer çalışmalar sırasında, mürettebatı yaklaşmakta olan ağır hava ve deniz koşullarının yaratacağı tehlike konusunda uyaracak, nitelikli bir personel bulundurulacaktır.

        12.7. Koruyucu araçlar kullanılarak çıplak halatlar, palamarlar ve ekipmanın hareketli parçaları ile temasın en az olması sağlanacaktır.

        12.8. Özellikle trol çeken balıkçı gemilerinde, hareketli kütleler için kumanda sistemleri tesis edilecektir. Bunun için;

        - Bordadaki olta ve benzeri balık tutma araç ve gereçleri sabitleyecek,

        - Trol torbasının sallanmasını kontrol altına alacak,

        donanım bulunacaktır.

      • 13. YAŞAM ALANLARI
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        13. YAŞAM ALANLARI

        13.1. İşçilerin yaşam bölümleri, geminin diğer bölümlerinden gelebilecek koku, gürültü ve titreşim ile geminin hareket ve hızlanma etkilerinin en az hissedildiği şekilde olacaktır.

        Yaşam bölümlerinde, uygun aydınlatma sağlanacaktır.

        13.2. Mutfak ve yemekhane bulunması durumunda, bunlar yeterli büyüklükte, iyi aydınlatılmış ve havalandırılmış ve kolay temizlenebilir özellikte olacaktır.

        Yiyeceklerin saklanması için buzdolabı veya soğuk hava depoları bulunacaktır.

      • 14. SIHHİ TESİSLER
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        14. SIHHİ TESİSLER

        Yaşam bölümleri bulunan gemilerde, banyo ve tuvalet ile mümkünse sıcak ve soğuk akar suyu bulunan duş yerleri bulunacak ve buralar uygun biçimde havalandırılacaktır.

      • 15. İLK YARDIM
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        15. İLK YARDIM

        Bütün gemilerde, Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbî Hizmet Verilmesi için Gerekli Asgarî Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmeliğin EK-II’de yer alan ilk yardım malzemesi bulunacaktır.

      • 16. BORDA, KAMARA İSKELESİ VE GİRİŞ İSKELESİ
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        16. BORDA, KAMARA İSKELESİ VE GİRİŞ İSKELESİ

        Gemiye güvenli biçimde geçişi sağlayan bir borda kamara iskelesi, giriş iskelesi veya benzer bir donanım bulunacaktır.

      • 2. MEKANİK VE ELEKTRİK DONANIM
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        2. MEKANİK VE ELEKTRİK DONANIM

        2.1. Elektrik donanımı:

        -  Mürettebatın ve geminin elektriğin tehlikelerinden korunmasını,

        -  Gemideki olağan işleyişi ve yaşam koşullarını sürdürmek için gerekli ekipmanın bir acil güç kaynağına gereksinim duymadan çalışmasını,

        -  Bütün acil durumlarda güvenlik için gerekli elektrik ekipmanının çalışabilir durumda olmasını,

         sağlayacak ve herhangi bir tehlike yaratmayacak şekilde tasarlanacak ve yapılacaktır.

        2.2. Gemide acil durumlarda kullanılmak üzere acil elektrik güç kaynağı bulunacaktır.

        Acil elektrik güç kaynağı, açık gemiler hariç, makina dairesinin dışına konulacak ve herhangi bir yangın veya ana elektrik donanımının çalışmadığı diğer durumlarda, aşağıdaki sistemlerin en az üç saat süreyle aynı anda çalışmasını sağlayabilecek şekilde düzenlenecektir.

        - Dahili haberleşme sistemi, yangın dedektörleri ve acil durum sinyalleri,

        - Seyir fenerleri ve acil durum aydınlatması,

        - Telsiz haberleşme donanımı,

        - Varsa, acil durum elektrikli yangın pompası.

        Acil durum elektrik güç kaynağının akü bataryası olması durumunda; ana elektrik güç kaynağı arızalandığında, akü bataryası otomatik olarak acil durum elektrik panosuna bağlanacak ve yukarıda belirtilen sistemlere en az üç saatlik süre ile kesintisiz enerji sağlayabilecek güçte olacaktır.

        Ana elektrik panosu ile acil durum elektrik panosu, mümkün olduğunca, her ikisi birden suya veya yangına maruz kalmayacak biçimde yerleştirilecektir.

        2.3. Panolar görünür şekilde işaretlenecek, sigortaların değerlerine uygun kullanılıp kullanılmadığı düzenli aralıklarla kontrol edilecektir. Sigorta buşonları tel sarılmak suretiyle tekrar kullanılmayacaktır.

        2.4. Elektrik bataryalarının muhafaza edildiği yerler, uygun şekilde havalandırılacaktır.

        2.5. Seyir için kullanılan tüm elektronik aygıtlar sık ve düzenli aralıklarla test edilecek ve çalışır durumda olması sağlanacaktır.

        2.6. Kaldırmada kullanılan tüm iş ekipmanının kontrol ve deneyleri düzenli aralıklarla yapılacaktır.

        2.7. Kaldırma ve çekme araçlarının bütün parçalarının ve ilgili ekipmanların düzenli olarak bakımları yapılacak ve çalışır durumda olması sağlanacaktır.

        2.8. Soğutma tesisleri ve basınçlı hava sistemlerinin kontrol ve deneyleri düzenli aralıklarla yapılacak ve çalışır durumda olması sağlanacaktır.

        2.9. Havadan ağır gazların kullanıldığı pişirme ve mutfak ekipmanları, sadece iyi havalandırılmış alanlarda kullanılacak ve tehlikeli gaz birikimi önlenecektir.

        Yanıcı ve diğer tehlikeli gazlar içeren tüpler, belirgin bir biçimde ve içeriklerine uygun şekilde işaretlenecek ve açık güvertelerde istiflenecektir.

        Tüm vanalar, basınç regülatörleri ve tüplerden gelen borular hasara karşı korunacaktır.

      • 3. TELSİZ HABERLEŞME DONANIMI
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        3. TELSİZ HABERLEŞME DONANIMI

        Telsiz haberleşme donanımı, radyo dalgalarının yayılması için normal şartlar dikkate alınarak kıyıda veya karada bulunan en az bir istasyon ile sürekli iletişim kurulabilecek özellikte olacaktır.

      • 4. ACİL KAÇIŞ YOLLARI VE ÇIKIŞLAR
        EK-II ( MEVCUT BALIKÇI GEMİLERİ İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK GEREKLERİ )

        4. ACİL KAÇIŞ YOLLARI VE ÇIKIŞLAR

        4.1. Acil kaçış yolu ve acil çıkış olarak kullanılacak yollarda ve çıkışlarda engel bulunmayacak ve buralara kolayca erişilebilecek, doğrudan açık güverteye veya güvenli bir alana açılacak ve oradan cankurtaran sandallarına ulaşılabilecek şekilde olacaktır. Böylece işçilerin çalışma yerlerini veya yaşama alanlarını mümkün olduğunca çabuk ve güvenli biçimde terk etmeleri sağlanacaktır.

        4.2. Acil kaçış yolu ve acil çıkış olarak kullanılacak yol ve çıkışların sayısı, dağılımı ve boyutları; çalışma yerlerinin ve yaşama alanlarının kullanımına, ekipman ve boyutları ile çalışabilecek maksimum işçi sayısına uygun olacaktır.

        Acil çıkış olarak kullanılabilen ve kapalı olan çıkışlar, bir acil durumda herhangi bir işçi veya kurtarma ekibince derhal ve kolayca kullanılabilir özellikte olacaktır.

        4.3. Acil durum kapıları ile diğer acil çıkışlar, bulundukları yerler ve özel işlevlerine uygun yeterli hava ve su sızdırmaz özellikte olacaktır.

        Acil durum kapıları ve diğer acil çıkışlar, geminin su sızdırmaz bölmeleri kadar yangına dayanıklı olacaktır.

        4.4. Acil durum yolları ve çıkışları, Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun olarak işaretlenecektir.

        Bu işaretler uygun yerlere konulacak ve dayanıklı olacaktır.

        4.5. Aydınlatma gerektiren kaçış yolları ve yerleri ile acil çıkışlar, aydınlatma sisteminde meydana gelebilecek herhangi bir arıza durumunda da yeterli aydınlatma sağlayacak acil durum aydınlatma sistemi ile donatılacaktır.

      • 5. YANGIN ALGILAMA VE YANGINLA MÜCADELE